Księgarnia Akademicka Publishing
type: channel
description: Ksiegarnia Akademicka Publishing is an independent scholarly publisher established in 1992 and headquartered in Kraków, Poland. We offer a wide range of academic books and journals mainly in humanities and social sciences, including digital projects and open access publications.
publisher: Księgarnia Akademicka Sp. z o.o.
language: en
publication name: Księgarnia Akademicka Publishing
items: Archidiecezja krakowska w latach 1925-2025
items: Słowa uczą, przykłady pociągają
items: Jak ja kocham to miasto!
items: Bohun
items: Najcenniejszy wynik polskiego piłkarstwa
items: Ściszonym głosem
items: Fabryka. Monografia przedsiębiorstwa C. Warhanek w Mszanie Dolnej (1890-1948)
items: Hołd pruski w pamięci Krakowa
items: Etnologia i antropologia kulturowa w Uniwersytecie Wrocławskim
items: Sceny kultury
items: Wojna i pamięć. Wybrane zagadnienia z dziejów Polskiego Państwa Podziemnego
items: Plus ultra
items: Listy
items: Nowy Aliszan
items: Byt i sens najwyższy
items: Podróż do Polski oraz w inne strony zamieszkiwane przez Ormian, których przodkowie przybyli z miasta Ani
items: Śladami Armii Krajowej w Małopolsce
items: Jednostka Wojskowa NIL
items: Samorząd terytorialny na Dolnym Śląsku
items: Inwentarz rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej : nr 12841–13300
items: Ryzyko dysleksji w warunkach dwujęzyczności polsko-obcej
items: Gadki & Gądki
items: Wędrówki po buddyjskich piekłach
items: Cena życia
items: Rzeczpospolite partyzanckie – enklawy wolności
items: Chronologia, czyli roczniki kościelne
items: Bernardyni kresowi w XX wieku
items: Współczesne zmiany konstytucji w wybranych państwach europejskich
items: Maria Winowska, pisarka emigracyjna

Archidiecezja krakowska w latach 1925-2025
type: item
description: Na mój powrót do Archidiecezji Krakowskiej otrzymuję równie piękny, co ważny prezent: zbiór szkiców historycznych poświęconych krakowskiemu Kościołowi, otwierający nową serię wydawniczą, zatytułowaną „Biblioteka Archidiecezji Krakowskiej”. Autorem szkiców jest ks. prof. Jacek Urban. Cieszę się niezmiernie, że zdecydował się podzielić z nami swoimi tekstami – bardzo różnymi, gdy chodzi o tematykę, perspektywę, nawet metodę. Mamy tu więc szkice poświęcone instytucjom (metropolia, kapituła, parafie), mamy biogramy (arcybiskupa, biskupa pomocniczego, profesorów, proboszczów), mamy zestawienia. Możemy obejrzeć życie Kościoła z perspektywy całej metropolii oraz z perspektywy wiejskiej parafii na Spiszu. Ta różnorodność składa się niewątpliwie na jakąś całość – chociaż książka nie jest oczywiście całościową i systematyczną monografią historii Archidiecezji Krakowskiej. Nie taki ma cel i ambicje. Jest za to blisko życia i blisko konkretnych ludzi – takich, których nie sposób pominąć w podręcznikach, i takich, którzy nigdy nie mieliby prawa do nich trafić. Księdzu Profesorowi serdecznie dziękuję, a wszystkich Państwa zapraszam do lektury. Ufam też, że wkrótce doczekamy się kolejnych tomów w zainicjowanej serii. kard. Grzegorz Ryś
subject: Art and Humanities
  topic: category
subject: History
  topic: category
creator: Jacek Urban
rights: Copyright (c) 2026 Jacek Urban
date: 2026-06-08
publication date: 2026-06-08
doi: 10.12797/9788383684246

Słowa uczą, przykłady pociągają
type: item
description: Społeczny problem czytelnictwa jest cyklicznie podnoszonym tematem w polskiej debacie publicznej. Dzieje się tak m.in. za sprawą regularnych badań Biblioteki Narodowej prowadzonych od 1992 roku. Polscy publicyści rokrocznie z zatroskaniem komentują ich wyniki, które nieprzerwanie od co najmniej kilkunastu lat wskazują na utrzymujący się poziom (circa) 40% pozytywnych deklaracji respondentów. Jako społeczeństwo w szczególności zatroskani jesteśmy natomiast o czytelnictwo wśród młodzieży, zwłaszcza w ostatnich latach, gdy nowe formy kultury popularnej zatoczyły szerokie kręgi wśród mas nastolatków, a w środowisku informacyjnym funkcjonuje ogromna liczba fake newsów. Zaniepokojenie o przyszłość najlepiej wyrażają liczne kampanie społeczne i medialne, poradniki oraz teksty mówiące o konieczności kształtowania odpowiedzialnej postawy bazującej na autorytatywnych źródłach. Sformułowanie wyrażone w tytule konferencji streszcza powszechne odczucie o niewątpliwym związku postaw czytelniczych nauczycieli z poziomem zainteresowania uczniów książką. Kultura czytelnicza nauczycieli pozostaje jednak martwym polem dla badawczego spojrzenia osób śledzących stan czytelnictwa w naszym kraju. W pewien sposób naprzeciw próżni w tej tematyce wyszła Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, czyniąc czytelnictwo nauczycieli punktem wyjściowym rozważań i dyskusji podczas IX Nowego Ogólnopolskiego Forum Bibliotek Pedagogicznych odbywającego się w dniach 12-13 czerwca 2025 roku, czego wyraz stanowi niniejsza monografia.
subject: Nowe Ogólnopolskie Forum Bibliotek Pedagogicznych
  topic: section
subject: Art and Humanities
  topic: category
subject: Society & Culture
  topic: category
creator: Marta Ślusarek
creator: Krzysztof Piekut
creator: Zofia Zasacka
creator: Dagmara Kawoń-Noga
creator: Justyna Gajdziszewska
creator: Aleksandra Błażewicz
creator: Paweł Marchel
creator: Barbara Szczepaniak
creator: Elżbieta Mieczkowska
creator: Agnieszka Kownatka-Ruszkowska
creator: Sylwia Sawicka
creator: Anna Lisiecka
creator: Aldona Zimna
rights: Copyright (c) 2026 Marta Ślusarek, Krzysztof Piekut (Volume editor); Zofia Zasacka, Dagmara Kawoń-Noga, Justyna Gajdziszewska, Aleksandra Błażewicz, Paweł Marchel, Barbara Szczepaniak, Elżbieta Mieczkowska, Agnieszka Kownatka-Ruszkowska, Sylwia Sawicka, Anna Lisiecka, Aldona Zimna
date: 2026-06-02
publication date: 2026-06-02
doi: 10.12797/9788383684765

Jak ja kocham to miasto!
type: item
description: W tej książce zgromadzone zostają obrazki literackie, charakterystyki osób, szkice obyczajowe, rozważania o przyjaźni i obcości, socjologiczne obserwacje. Opowiadający jest czułym cicerone po miejscach gromadzenia się bohemy. I tak krakowskie kawiarnie, restauracje, kluby zyskują swego epika. Ważny okazuje się podtrzymywany w słowie kontakt z odbiorcami: rówieśnicy autora wzywani są na świadków, a młodzi dostępują wtajemniczenia w dawne spory i zabawy. Krzysztof Pasierbiewicz zatrzymuje się przy mechanizmach pamięci, którą należy odzyskać i przenieść ponad latami i dekadami. Nie jest to proces gładki i bezpieczny. Oczywiście humor broni przed czułostkowością, ale równocześnie nie sposób ukryć nostalgii. Zatem pożegnanie z czynnym życiem akademickiego uczonego ma swe wymiary dramatyczne. Podobnie – pochwała pięknych kobiet koniec końców przybiera postać ballady o paniach minionego czasu… Wojciech Ligęza
subject: Seria Literacka ze Sroką
  topic: section
subject: Literature
  topic: category
creator: Krzysztof Pasierbiewicz
rights: Copyright (c) 2026 Krzysztof Pasierbiewicz
date: 2026-06-01
publication date: 2026-06-01

Bohun
type: item
description: Ivan Bohun is one of the most famous military and political figures in Ukraine during the era of the Cossack wars. In Poland, his name is well known thanks to Henryk Sienkiewicz’s legendary Trilogy. Despite the great interest in Bohun’s life, no academic biography of him had existed until now. Instead, all information about him was interwoven with myths and legends. For a long time, Ivan Bohun and Ivan Fedorovich were considered different people. Bohun was born into the family of the Orthodox nobleman Fyodor Bohun (coat of arms: Luk) around 1618–1623. At that time, his father was the leaseholder of the town of Bubnov, located in the Kyiv Voivodeship. The Bohun family had ties to the Cossacks. It is likely that Cossack Colonel Vasyl Bohun was Ivan’s uncle. Around 1626–1631, Bohun began his studies—most likely, based on his handwriting— at a school in Kyiv, where he remained until 1635–1639. After completing them, he entered the service of the Polish-Lithuanian Commonwealth at the Kodak fortress, where he served as “ataman” of a detachment of 100 Cossacks. From 1641, Bohun participated in campaigns on the Seversky Donets as an ataman in the king’s service, commanding 45 men and successfully attacking Tatar detachments there. During this period, his command ranged from 200 to 1,500 men. In the spring of 1643, Bohun defeated a detachment of Russian soldiers who had blocked the crossing over the Boguchar River. A report on this was submitted personally to Tsar Mikhail Fedorovich. In the autumn of 1643, correspondence between the Tsar and the Polish king began, in which Vladislav IV was urged to execute Bohun. He temporarily evaded punishment thanks to the protection of Crown Hetman Stanisław Koniecpolski. However, the hetman’s death and the start of Russian-Polish peace negotiations in 1646 led to the Polish king sentencing Bohun to death in November 1647. He was subsequently arrested and detained in Kodak. In the autumn of 1648, he was liberated by rebelling Cossacks an…
subject: Art and Humanities
  topic: category
subject: Ivan Bohun
  topic: keywords
subject: Polish-Lithuanian Commonwealth
  topic: keywords
subject: Ukraine
  topic: keywords
subject: Cossacs wars
  topic: keywords
subject: military commander
  topic: keywords
creator: Tatiana Tairowa-Jakowlewa
rights: Copyright (c) 2026 Tatiana Tairowa-Jakowlewa
date: 2026-06-02
publication date: 2026-06-02
doi: 10.12797/9788383683904

Najcenniejszy wynik polskiego piłkarstwa
type: item
description: The book by Zdzisław Skupień is devoted to one of the most symbolic events in the history of Polish football – the match between Wisła Kraków and Chelsea FC played in 1936 to celebrate the club’s 30th anniversary. The author presents the event not only as a sporting contest but also as a phenomenon of broader social, cultural, and media significance. The publication reconstructs the background of the match, including international negotiations and the role of the press in shaping its importance. It offers a detailed account of the game itself, supplemented with tactical analysis, contemporary reports, and participants’ recollections. The narrative is further enriched with biographical sketches and historical context. The book aims to demonstrate how a single match can reflect wider processes in the history of sport and society in interwar Poland.
subject: Art and Humanities
  topic: category
subject: Wisła Kraków
  topic: keywords
subject: Chelsea FC
  topic: keywords
subject: history of football
  topic: keywords
subject: interwar period
  topic: keywords
subject: Polish sport
  topic: keywords
subject: sports history
  topic: keywords
subject: Kraków
  topic: keywords
subject: 1930s
  topic: keywords
subject: football culture
  topic: keywords
subject: media history
  topic: keywords
creator: Zdzisław Skupień
rights: Copyright (c) 2026 Zdzisław Skupień
date: 2026-05-14
publication date: 2026-05-14
doi: 10.12797/9788383683928

Ściszonym głosem
type: item
description: Kazimierz Wiśniak całe życie tworzył obrazy - scenografią, rysunkiem, malarstwem. W swoich dziennikach tworzy je słowem. Zapiski obejmujące ponad sześćdziesiąt lat prowadzą czytelnika przez powojenny Kraków, narodziny Piwnicy pod Baranami, kulisy pracy teatralnej i spotkania z wybitnymi artystami. Codzienność splata się tu z historią sztuki, a krótkie, pozornie ulotne notatki stopniowo układają się w wielowymiarowy, żywy portret środowiska artystycznego, które współtworzyło powojenną kulturę polską. Pisane „ściszonym głosem': z charakterystyczną dla autora ironią i czułością wobec ludzi, dzienniki łączą obserwację obyczajową, refleksję o sztuce i osobiste wspomnienia. Wśród zapisków pojawiają się liczne postaci świata kultury - artyści, reżyserzy, aktorzy i przyjaciele autora - a także rysunki, fotografie i materiały dokumentujące epokę. Publikacja jest cennym źródłem wiedzy o dziejach teatru i kultury, a zarazem fascynującą opowieść o życiu splecionym ze sztuką.
subject: Bibliotheca Iagiellonica. Fontes et Studia
  topic: section
subject: Art and Humanities
  topic: category
subject: Literature
  topic: category
creator: Kazimierz Wiśniak
rights: Copyright (c) 2026 Kazimierz Wiśniak
date: 2026-05-14
publication date: 2026-05-14

Fabryka. Monografia przedsiębiorstwa C. Warhanek w Mszanie Dolnej (1890-1948)
type: item
description: The Factory: A Monograph of the C. Warhanek Enterprise in Mszana Dolna (1890–1948) This monograph presents the first comprehensive study of the C. Warhanek enterprise in Mszana Dolna (1890–1948)—the most significant industrial plant in the town prior to World War II and, alongside the refinery in Sowliny, one of the two largest in the Limanowa district. It provides a detailed analysis of a relatively large industrial enterprise operating in what was, at the end of the 19th century, a peripheral, mountainous center of an agricultural character. Through the investment of foreign (Czech-Austrian) capital, the factory became a primary driver of local modernization and urbanization. The plant functioned as an integrated industrial complex comprising a steam sawmill, a cooperage (barrel factory), a fish cannery, and, from 1943, a vinegar works. Drawing on extensive multi-archival research (including the National Archives in Kraków, the Archives of Modern Records, foreign sources, contemporary press, and oral accounts), the author reconstructs the chronology of the establishment and expansion of the firm, its ownership structure, production organization, finances, machinery, labor conditions, and the process of nationalization in 1945–1948. This work is situated within the fields of microhistory and economic history, treating the plant as a case study of “island capitalism” (kapitalizm wyspowy, per Witold Kula). Particular attention is paid to the enterprise’s role as an urbanizing force—ranging from demographic growth and the curbing of economic emigration to the multiplier effect (the development of trade, services, and infrastructure) and the solidification of an industrial identity in local urbanonymy (e.g., ulica Fabryczna, meaning Factory Street). A key theme is the socio-political activity and acculturation of the Dubowy family, who served as village mayors (wójtowie), engaged in educational and charitable patronage, and helped shape the local elite. This monograph …
subject: Studia Galicyjskie
  topic: section
subject: History
  topic: category
subject: Regional & Area Studies
  topic: category
subject: corporate monograph
  topic: keywords
subject: Galicia
  topic: keywords
subject: timber industry
  topic: keywords
subject: food industry
  topic: keywords
subject: industrialization
  topic: keywords
subject: fish preserves
  topic: keywords
subject: urbanization
  topic: keywords
subject: Mszana Dolna
  topic: keywords
subject: capitalism
  topic: keywords
creator: Michał Wójcik
rights: Copyright (c) 2026 by the author
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
doi: 10.12797/9788383684529

Hołd pruski w pamięci Krakowa
type: item
description: On April 10, 1525, a memorable ceremony known as the Prussian Homage took place in Kraków. It marked the culmination of lengthy negotiations between Poland and the Teutonic Order, which had concluded with the signing of the Treaty of Kraków two days earlier. It ended a long-standing conflict and simultaneously opened a new chapter in relations between the Kingdom of Poland and Prussia, ruled by Albrecht Hohenzollern, the last Grand Master and henceforth its first secular ruler, who was required to pay homage to the Polish King Sigismund the Old in Kraków’s Main Square. This day of Polish glory was used to lift spirits during difficult times of national enslavement for Poles. It was immortalized in paintings, including Jan Matejko’s most famous work, displayed in the Hall of the “Prussian Homage” in the Cloth Hall. Other artists, such as Tadeusz Kantor, also referenced this event. Also of interest are the celebrations of the anniversaries of this event at Wawel in the 19th and 20th centuries, which can be traced through the lens of the press of the time. Finally, the memory of this event takes a different form among Poles than among Germans. The authors of the texts included in the book did not engage in a discussion of the consequences of the Treaty of Kraków and the Prussian Homage, focusing instead on the memory of this event, which gained a second life, so to speak, in the works of artists who popularized it and made it one of the most famous events from the distant past.
subject: Kraków w dziejach narodu
  topic: section
subject: History
  topic: category
subject: Society & Culture
  topic: category
subject: Regional & Area Studies
  topic: category
subject: Prussian Homage
  topic: keywords
subject: King Sigismund the Old
  topic: keywords
subject: Albrecht Hohenzollern
  topic: keywords
subject: Krakow
  topic: keywords
subject: the year 1525
  topic: keywords
creator: Zdzisław Noga
creator: Dariusz Raś
creator: Marek Zgórniak
creator: Konrad Myślik
creator: Krystyna Czerni
creator: Robert Traba
rights: Copyright (c) 2026 by individual authors
date: 2026-04-30
publication date: 2026-04-30
doi: 10.12797/9788383684574

Etnologia i antropologia kulturowa w Uniwersytecie Wrocławskim
type: item
description: Tom wpisuje się w nurt autohistorycznej refleksji nad rozwojem dyscypliny, a zarazem podejmuje ambitne zadanie powiązania perspektywy instytucjonalnej z teoretyczno-metodologiczną oraz problemową. Redaktorzy zdecydowanie zrywają z prostym, kronikarskim opowiadaniem dziejów instytucji, proponując zamiast tego perspektywę problemową i autorefleksyjną. W jej ramach historia wrocławskiej etnologii i antropologii kulturowej ukazana zostaje jako żywy, nieustannie przekształcający się proces odpowiadania na zmienne uwarunkowania polityczne, społeczne i epistemologiczne. Tak zaprojektowana rama interpretacyjna sprawia, że tom przestaje być jedynie jubileuszowym podsumowaniem, a staje się mocnym, wyrazistym głosem w debacie nad przeobrażeniami dyscypliny w Polsce po 1945 roku. Dobór przedrukowywanych tekstów oddaje głos kolejnym pokoleniom badaczy i badaczek, dzięki czemu publikacja zyskuje wyjątkową wartość dokumentacyjną i zmienia się zarazem w wartościowe narzędzie dydaktyczne. Istotną zaletą jest ukazanie teoretyczno-metodologicznego pluralizmu wrocławskiego ośrodka bez ahistorycznego idealizowania jego dorobku oraz nieograniczanie się do wąsko pojmowanej historii instytucji. W licznych rozdziałach wrocławski przypadek został ukazany jako modelowe studium przemian polskiej etnologii i antropologii kulturowej, dzięki czemu książka może zainteresować nie tylko badaczy związanych z Uniwersytetem Wrocławskim. z recenzji dr. hab. Marcina Brockiego
subject: Open Access
  topic: category
subject: History
  topic: category
subject: Society & Culture
  topic: category
creator: Antoni Kuczyński
creator: Michał Mokrzan
creator: Katarzyna Majbroda
creator: Mirosław Marczyk
creator: Eugeniusz Kłosek
creator: Zbigniew Libera
creator: Adam Paluch
creator: Barbara Bazielich
creator: Dorota Simonides
creator: Monika Baer
creator: Franciszek Mikołaj Rosiński
creator: Aleksander Lech Godlewski
creator: Edward Pietraszek
creator: Józef Gajek
creator: Adolf Nasz
creator: Roman Reinfuss
creator: Janina Radziszewska
creator: Konrad Górny
rights: Copyright (c) 2026 Antoni Kuczyński, Michał Mokrzan, Katarzyna Majbroda, Mirosław Marczyk, Eugeniusz Kłosek, Zbigniew Libera, Adam Paluch, Barbara Bazielich, Dorota Simonides; Monika Baer (Volume editor); Franciszek Mikołaj Rosiński, Aleksander Lech Godlewski, Edward Pietraszek, Józef Gajek, Adolf Nasz, Roman Reinfuss; Janina Radziszewska, Konrad Górny (Volume editor)
date: 2026-04-29
publication date: 2026-04-29
doi: 10.12797/9788383684635

Sceny kultury
type: item
description: Niniejsza księga gromadzi artykuły naukowe ofiarowane Profesorowi Krzysztofowi Pleśniarowiczowi z okazji Jego jubileuszu, a także adresy gratulacyjne, wspomnienia i dedykacje literackie napisane specjalnie z tej okazji przez Autorów – Przyjaciół i Współpracowników Profesora. Profesor Krzysztof Pleśniarowicz niemal 50 lat pracował na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1977-2000 był związany z Katedrą Teatru i Dramatu UJ, w latach 1994-2000 pełnił funkcję dyrektora Ośrodka Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka. Następnie kierował Katedrą Kultury Współczesnej UJ (2004-2025), był współzałożycielem Instytutu Kultury UJ (2009) oraz prodziekanem Wydziału Zarządzania i Komunikacji Społecznej UJ (2008-2016). W latach 2018-2025 był przewodniczącym Rady Instytutu Kultury UJ. Jest autorem, współautorem i redaktorem 41 publikacji książkowych z dyscyplin literaturoznawstwa i nauk o sztuce oraz około 200 artykułów i recenzji w 12 językach.
subject: Society & Culture
  topic: category
creator: Cezary Woźniak
creator: Agnieszka Szymańska
creator: Krzysztof Lisowski
creator: Jacek Wachowski
creator: Jan Wolski
creator: Zofia Zarębianka
creator: Natalia Zarzecka
creator: Ewa Bogacz-Wojtanowska
creator: Bogusław Dopart
creator: Jarosław Flis
creator: Janusz S. Gruchała
creator: Stanisław Hałabuda
creator: Józef Kąś
creator: Dorota Korwin-Piotrowska
creator: Halina Kurek
creator: Olga Lalić-Krowicka
creator: Włodzimierz Szturc
creator: Rafał Maciąg
creator: Luigi Marinelli
creator: Jan Michalik
creator: Krzysztof Miklaszewski
creator: Lajos Pálfalvi
creator: Wiesław Piechocki
creator: Jacek Popiel
creator: Grażyna Prawelska-Skrzypek
creator: Włodzimierz Próchnicki
creator: Grzegorz Przebinda
creator: Dobrochna Ratajczakowa
creator: Anna Stafiej
creator: Andrzej Pitrus
creator: Anna Krzyżak
creator: Marta Kudelska
creator: Marcin Laberschek
creator: Piotr Jedynak
creator: Marzena Barańska
creator: Przemysław Czapliński
creator: Krystyna Czerni
creator: Katarzyna Fazan
creator: Magda Gawłowska
creator: Richard Gough
creator: Jan Hyvnar
creator: Olga Katafiasz
creator: Michal Kobialka
creator: Iwona Kolasińska-Pasterczyk
creator: Leszek Kolankiewicz
creator: Tadeusz Kornaś
creator: Krzysztof Kurek
creator: Martin Leach
creator: Krzysztof Loska
creator: Wiktor Łyjak
creator: Agnieszka Marszałek
creator: Bogusław Nierenberg
creator: Michał Pałasz
creator: Katarzyna Plebańczyk
creator: Jan Pleśniarowicz
creator: Kazimierz Sikora
creator: Lech Stangret
creator: Małgorzata Sugiera
rights: Copyright (c) 2026 Krzysztof Lisowski, Agnieszka Szymańska, Jacek Wachowski, Jan Wolski, Cezary Woźniak, Zofia Zarębianka, Natalia Zarzecka, Ewa Bogacz-Wojtanowska, Bogusław Dopart, Jarosław Flis, Janusz S. Gruchała, Stanisław Hałabuda, Józef Kąś, Dorota Korwin-Piotrowska, Halina Kurek, Olga Lalić-Krowicka, Włodzimierz Szturc, Rafał Maciąg, Luigi Marinelli, Jan Michalik, Krzysztof Miklaszewski, Lajos Pálfalvi, Wiesław Piechocki, Jacek Popiel, Grażyna Prawelska-Skrzypek, Włodzimierz Próchnicki, Grzegorz Przebinda, Dobrochna Ratajczakowa, Anna Stafiej, Andrzej Pitrus, Grażyna Prawelska-Skrzypek, Anna Krzyżak; Marta Kudelska, Marcin Laberschek (Volume editor); Piotr Jedynak, Marzena Barańska, Przemysław Czapliński, Krystyna Czerni, Katarzyna Fazan, Magda Gawłowska, Richard Gough, Jan Hyvnar, Olga Katafiasz, Michal Kobialka, Iwona Kolasińska-Pasterczyk, Leszek Kolankiewicz, Tadeusz Kornaś; Cezary Woźniak (Volume editor); Marta Kudelska, Krzysztof Kurek, Marcin Laberschek, Martin Leach, Krzysztof Loska, Wiktor Łyjak, Agnieszka Marszałek, Bogusław Nierenberg, Michał Pałasz, Katarzyna Plebańczyk, Jan Pleśniarowicz, Kazimierz Sikora, Lech Stangret, Małgorzata Sugiera
date: 2026-04-24
publication date: 2026-04-24
doi: 10.12797/9788383684314

Wojna i pamięć. Wybrane zagadnienia z dziejów Polskiego Państwa Podziemnego
type: item
description: Historia, zwłaszcza najnowsza, zawsze była elementem rozgrywek politycznych. Każda opcja polityczna chciała prezentować nieodległe wydarzenia w sposób dla siebie korzystny. Przypisywane wielu politykom, a przypięte Bolesławowi Piaseckiemu stwierdzenie, że historie tworzy się dwa razy: raz, gdy się w niej uczestniczy, a drugi raz, gdy się z niej wybiera to, co chce się przekazać przyszłym pokoleniom, było aktualne przez cały okres po zakończeniu II wojny światowej. […] Klasycznym tego przykładem jest stosunek – czy raczej ewolucja tego stosunku – do całości działań Armii Krajowej. Od krytyki, i to czasami krytyki totalnej, do uwielbienia i bezkrytycznego podejścia do działań tej formacji. Na szczęście znaleźli się uczeni, którzy w sposób obiektywny, bez oglądania się na aktualną poprawność polityczną, pisali o Armii Krajowej. Do grona tych uczonych należy bez wątpienia prof. Grzegorz Mazur. […] Książka, którą oddajemy do rąk Czytelnika, jest podsumowaniem całokształtu działalności prof. Mazura; uczonego, który ma – można powiedzieć – markę wyraźnie wyjątkową spośród osób zajmujących się pewnymi tematami. Nie sztuką jest bowiem pisanie o tym obecnie, sztuką było to 40 lat temu i z tej próby Profesor wyszedł obronną ręką. ze wstępu prof. Jacka M. Majchrowskiego
subject: History
  topic: category
creator: Barbara Jundo-Kaliszewska
creator: Wojciech Łysek
creator: Andrzej P. Łydka
creator: Joanna Chudzicka
creator: Marta Polaczek-Bigaj
creator: Jan Pisuliński
creator: Paweł Skorut
creator: Anna Pachowicz
creator: Grzegorz Ostasz
creator: Monika Makowska
creator: Karol Kordas
creator: Olgierd Grott
creator: Aleksander Głogowski
creator: Waldemar Grabowski
creator: Dawid Golik
creator: Paweł Glugla
creator: Tomasz Dudek
creator: Tadeusz Dubicki
creator: Andrzej Borcz
creator: Jacek Chrobaczyński
creator: Jacek M. Majchrowski
creator: Renata Król-Mazur
rights: Copyright (c) 2026 Barbara Jundo-Kaliszewska, Wojciech Łysek, Andrzej P. Łydka, Joanna Chudzicka, Marta Polaczek-Bigaj, Jan Pisuliński, Paweł Skorut, Anna Pachowicz, Grzegorz Ostasz, Monika Makowska, Karol Kordas; Olgierd Grott (Volume editor); Aleksander Głogowski, Waldemar Grabowski, Dawid Golik, Paweł Glugla, Tomasz Dudek, Tadeusz Dubicki, Andrzej Borcz, Jacek Chrobaczyński, Jacek M. Majchrowski; Renata Król-Mazur (Volume editor)
date: 2026-04-13
publication date: 2026-04-13
doi: 10.12797/9788383684611

Plus ultra
type: item
description: Plus ultra – dewiza Karola V, później przyswojona także przez Francisa Bacona – wyraża niesłabnące pragnienie przekraczania granic, odkrywania nowych lądów, wkraczania w nieznane. Książką o takim tytule przyjaciele i uczniowie postanowili uczcić jubileusz 60. urodzin prof. Marka Walczaka, wielkiego humanisty, którego działań i zainteresowań badawczych nie da się zamknąć w ramach – oficjalnie przezeń reprezentowanej – historii sztuki średniowiecznej. Ofiarowane mu w tym tomie studia nie tworzą zamkniętej i jednolitej całości. Wręcz przeciwnie, poruszają one różnorodne zagadnienia historii kultury i sztuki europejskiej od późnego antyku po XX wiek (z wyraźnym jednak akcentem na Europę Środkową oraz sztukę późnego średniowiecza i nowożytności), odzwierciedlając tak drogą sercu Jubilata różnorodność i – charakteryzującą go stale – młodzieńczą potrzebę przekraczania horyzontów. Jak zauważył w recenzji tomu prof. Przemysław Mrozowski: „Wielka różnorodność może być zarówno wadą, jak i zaletą ksiąg pamiątkowych. Wadą, bo nie skupia uwagi czytelnika na jednym, mniej lub bardziej szerokim problemie badawczym; zaletą, gdyż daje wgląd w stan badań i rozpoznania tematów, którymi zajmują się najpoważniejsi badacze historii sztuki w Polsce i w naszej części Europy. Jak jest w przypadku księgi dla Marka Walczaka? Uznać trzeba, że różnorodność jest w tym przypadku jej zaletą”.
subject: History
  topic: category
subject: Literary Studies
  topic: category
creator: Grażyna Jurkowlaniec
creator: Adam Soćko
creator: Justyna Łuczyńska-Bystrowska
creator: Adam S. Labuda
creator: Dorota Gabryś
creator: Bartłomiej Makowiecki
creator: Mateusz Grzęda
creator: Dobrosława Horzela
creator: Marcin Fabiański
creator: Antoni Ziemba
creator: Magdalena Piwocka
creator: Dariusz Nowacki
creator: Krzysztof J. Czyżewski
creator: Marian Wolski
creator: Peter Kováč
creator: Anna Markiewicz
creator: Paweł Pencakowski
creator: Iwona Martynowicz
creator: Szymon Tracz
creator: Piotr Krasny
creator: Weronika Rostworowska-Kenig
creator: Katarzyna Brzezina-Scheuerer
creator: Małgorzata Omilanowska
creator: Weronika Grzesiak
creator: Agata Wolska
creator: Szilárd Papp
creator: Marcin Starzyński
creator: Monika Jakubek-Raczkowska
creator: Wojciech Walanus
creator: Mirosław P. Kruk
creator: Małgorzata Smorąg-Różycka
creator: Magdalena Garnczarska
creator: Teresa Rodzińska-Chorąży
creator: Peter Diemer
creator: Dorothea Diemer
creator: Rafał Quirini-Popławski
creator: Jakub Adamski
creator: Marcin Szyma
creator: Dariusz Niemiec
creator: Juliusz Raczkowski
creator: Elżbieta Musialik
creator: Adam Spodaryk
creator: Piotr Pajor
creator: Joanna Utzig
creator: Bożena Czwojdrak
creator: Tanita Ciesielska
creator: Zoltán Gyalókay
creator: Wojciech Sowała
creator: Romuald Kaczmarek
creator: Agnieszka Patała
creator: Mateusz Król
rights: Copyright (c) 2026 Grażyna Jurkowlaniec, Adam Soćko, Justyna Łuczyńska-Bystrowska, Adam S. Labuda, Dorota Gabryś, Bartłomiej Makowiecki; Mateusz Grzęda, Dobrosława Horzela (Volume editor); Marcin Fabiański, Antoni Ziemba, Magdalena Piwocka, Dariusz Nowacki, Krzysztof J. Czyżewski, Marian Wolski, Peter Kováč, Anna Markiewicz, Paweł Pencakowski, Iwona Martynowicz, Szymon Tracz, Piotr Krasny, Weronika Rostworowska-Kenig, Katarzyna Brzezina-Scheuerer, Małgorzata Omilanowska, Weronika Grzesiak, Agata Wolska, Szilárd Papp, Marcin Starzyński, Monika Jakubek-Raczkowska; Dobrosława Horzela, Wojciech Walanus (Volume editor); Mirosław P. Kruk, Małgorzata Smorąg-Różycka, Magdalena Garnczarska, Teresa Rodzińska-Chorąży, Peter Diemer, Dorothea Diemer, Rafał Quirini-Popławski, Jakub Adamski, Marcin Szyma, Dariusz Niemiec; Mateusz Grzęda (Volume editor); Juliusz Raczkowski, Elżbieta Musialik, Adam Spodaryk, Piotr Pajor, Joanna Utzig, Bożena Czwojdrak, Tanita Ciesielska, Zoltán Gyalókay, Wojciech Sowała, Romuald Kaczmarek, Agnieszka Patała, Mateusz Król
date: 2025-10-10
publication date: 2025-10-10
doi: 10.12797/9788383683959

Listy
type: item
description: LETTERS: JÓZEF IGNACY KRASZEWSKI, WŁADYSŁAW MICKIEWICZ This book contains a critical edition (with an introduction) of the correspondence exchanged in the years 1859-1887 between Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) and Władysław Mickiewicz (1838-1926), the eldest son of Adam Mickiewicz. These letters are located in the manuscript collections of the Jagiellonian Library (manuscripts with the reference numbers: 6520, 6527, 13133-13137) and have never before been published in print, with the exception of excerpts published by Władysław Mickiewicz in his “Memoirs” (“Mémoires”). Władysław Mickiewicz’s letters to Józef Ignacy Kraszewski constitute a small part of the novelist’s vast epistolary legacy, bequeathed to the Jagiellonian Library by his heirs following his death. Kraszewski’s letters to Mickiewicz, however, were deposited by Władysław or his daughter Maria at the Adam Mickiewicz Museum, operating at the Polish Library in Paris, and were looted from there by the Germans during the Second World War along with other collections. In 1965 these letters were donated to Poland by the authorities of the German Democratic Republic and subsequently transferred to the Jagiellonian Library. There are over 400 letters, written in Polish and French, with the French-language letters slightly outnumbering the Polish ones; the latter are accompanied in this book by translations into Polish. The subject matter of the letters is extremely varied: publishing matters, Polish affairs (including those relating to the diaspora), international issues, and personal matters. Kraszewski and Mickiewicz exerted a great influence on Poles living at the time; moreover, they were keen observers of current events, which is why their letters can serve as a valuable source of information for historians studying this period.
subject: Bibliotheca Iagiellonica. Fontes et Studia
  topic: section
subject: Open Access
  topic: category
subject: Art and Humanities
  topic: category
subject: Literary Studies
  topic: category
subject: Józef Ignacy Kraszewski
  topic: keywords
subject: Władysław Mickiewicz
  topic: keywords
subject: letters
  topic: keywords
subject: manuscripts
  topic: keywords
subject: Jagiellonian Library
  topic: keywords
subject: Polish Library in Paris
  topic: keywords
creator: Józef Ignacy Kraszewski
creator: Władysław Mickiewicz
creator: Piotr Tylus
creator: Monika Jaglarz
creator: Urszula Klatka
rights: Copyright (c) 2026 Józef Ignacy Kraszewski, Władysław Mickiewicz
date: 2026-04-01
publication date: 2026-04-01
doi: 10.12797/9788383684383

Nowy Aliszan
type: item
description: Zbiór dokumentów ilustrujących dzieje Ormian polskich od schyłku wieku XIII do schyłku wieku XVIII został zatytułowany Nowy Aliszan na cześć Ghewonda Aliszana (Ղեւոնդ Ալիշան), mnicha z ormiańskokatolickiego zakonu mechitarystów, żyjącego w latach 1820-19011. Ghewond Aliszan urodził się w Konstantynopolu, w rodzinie zamożnego kupca handlującego antykami i numizmatami. Na chrzcie otrzymał imię Kerowpē. W 1832 roku przyjechał wraz z bratem na wyspę San Lazzaro degli Armeni w Wenecji, gdzie uczył się w szkole prowadzonej przez mechitarystów, katolicki zakon męski dla Ormian, o regule zbliżonej do benedyktyńskiej i założony w 1701 roku w Konstantynopolu przez Mechitara z Sebastii. W 1840 roku Aliszan otrzymał święcenia kapłańskie i złożył śluby zakonne, przybierając imię Ghewond (potem był też znany w Europie pod odpowiednikami tego ormiańskiego imienia – Leon, w języku włoskim: Leonzio, po francusku: Léonce). Przez pierwsze dziesięciolecia swej działalności uczył w szkołach dla chłopców, prowadzonych przez mechitarystów w Wenecji i Paryżu, sporo podróżował po Europie w sprawach naukowych, kierował zakonem. Od lat 70. XIX wieku poświęcił się już niemal wyłącznie pracom pisarskim. Był historykiem, pedagogiem, poetą, tłumaczem i edytorem, oraz we wszystkich tych przedsięwzięciach – patriotą Armenii, wtedy pozostającej pod rządami dwóch tradycyjnie niechętnych jej imperiów: perskiego i tureckiego. Patriotyzm nierozerwalnie łączył z wiarą chrześcijańską. Rezydował głównie w klasztorze weneckim. Tam też zmarł i został pochowany. Aliszan wniósł wielki wkład w literaturę i naukę ormiańską swych czasów oraz w europejskie badania nad tymi zagadnieniami. Przez wiele lat redagował zakonne czasopismo naukowe „Bazmavēp”, na którego łamach ukazało się też sporo cennych przyczynków do historii diaspory ormiańskiej na ziemiach polskich. Swe prace naukowe pisał w klasycznym języku ormiańskim, co ograniczało krąg ich odbiorców, z kolei poezję – romantyczną w swej formie – tworzył także w …
subject: Pomniki Dziejowe Ormian Polskich
  topic: section
subject: Open Access
  topic: category
subject: History
  topic: category
subject: Literary Studies
  topic: category
creator: Krzysztof Stopka
creator: Andrzej A. Zięba
creator: Monika Agopsowicz
creator: Mikołaj Walkowicz
rights: Copyright (c) 2025 Krzysztof Stopka, Andrzej A. Zięba, Monika Agopsowicz, Mikołaj Walkowicz (Volume editor)
date: 2025-12-20
publication date: 2025-12-20
doi: 10.12797/9788383684277

Byt i sens najwyższy
type: item
description: BEING AND THE HIGHEST MEANING: LOGOLOGICAL REFLECTIONS In the present work, I consider the problem of the meaningfulness of existence as such, and in particular, human existence. To summarize in the most general terms: I have come to the conclusion that the meaningfulness of the entire realm of being manifests itself as the possibility for rational beings endowed with free will to realize autotelic (“perfect”) values, which are grounded in absolute existence – in a personal God as the guarantor of the highest and ultimate meaningfulness of all existence. To a large extent, this book is a polemic against attempts at a purely humanistic (anthropocentric) and naturalistic justification of the meaning of existence, conducted from the perspective of Christian thought (religion, theology, and philosophy). Since many of the findings presented here (though not all, nor even the majority) are based on religious beliefs, and since this book is not intended to be confessional in nature, these findings should be treated as conditional truths. In these cases, the point is to draw logical conclusions from Christian thought (religion and theology).
subject: Philosophy
  topic: category
subject: being
  topic: keywords
subject: meaning
  topic: keywords
subject: ultimate meaning
  topic: keywords
subject: value
  topic: keywords
subject: purpose
  topic: keywords
subject: happiness
  topic: keywords
subject: truth
  topic: keywords
subject: good
  topic: keywords
subject: love
  topic: keywords
subject: naturalism
  topic: keywords
subject: humanism (anthropocentrism)
  topic: keywords
subject: nihilism
  topic: keywords
subject: theism
  topic: keywords
subject: absolute
  topic: keywords
subject: God
  topic: keywords
creator: Marek Łagosz
rights: Copyright (c) 2026 Marek Łagosz
date: 2026-03-13
publication date: 2026-03-13
doi: 10.12797/788383684185

Podróż do Polski oraz w inne strony zamieszkiwane przez Ormian, których przodkowie przybyli z miasta Ani
type: item
description: JOURNEY TO POLAND AND OTHER PLACES INHABITED BY ARMENIANS WHOSE ANCESTORS CAME FROM THE CITY OF ANI BY MINAS BZHSHKIANTS Minas Bzhshkiants (1777-1751) was an Armenian philologist, educator, historian, ethnographer, musicologist, and member of the Mekhitarist Order. In 1804, he was ordained as a priest in Venice and obtained the degree of vardapet, i.e., a doctorate in theology. He then worked as a teacher and educator at a monastery school for boys. During those years, he developed an interest in languages and pedagogy. He was a polyglot, fluent in Turkish, Arabic, Persian, Tatar, Latin, Italian, French, and Russian. He taught at schools in Constantinople, Trabzon, Odesa, and Karasubazar (today: Belogorsk). He wrote school textbooks and participated in the development of a new system of musical notation. For school purposes, he translated Daniel Defoe’s novel Robinson Crusoe into the Armenian vernacular (Ashkharabar). Between 1820 and 1847, he worked among Armenian Catholics in Russia. In 1830, in the printing house of the Mekhitarist monastery on the island of San Lazzaro in Venice, he published a book entitled Ճանապարհորդութիւն ի Լեհաստան և յայլ կողմանս բնակեալս ի հայկազանց սերելոց ի նախնեաց Անի քաղաքին (Journey to Poland and Other Places Inhabited by Armenians Whose Ancestors Came from the City of Ani). In the first part, he included the history of the Kingdom of Armenia under the Bagratuni dynasty (9th–11th centuries). He believed that after the fall of the capital of “a thousand and one churches,” the survivors headed for Pontus, Bulgaria, Wallachia, Moldavia, Crimea, and Poland. The myth of the origin of all Armenians in these regions from refugees from this city played an important role in Armenian historiography. In Poland, it was popularized in the 19th century by the Dominican priest and Armenian, Father Sadok Barącz.
subject: Pomniki Dziejowe Ormian Polskich
  topic: section
subject: Open Access
  topic: category
subject: Literary Studies
  topic: category
subject: Minas Bzhshkiants
  topic: keywords
subject: Mekhitarist Order
  topic: keywords
subject: Armenian diaspora in Poland
  topic: keywords
subject: Crimea
  topic: keywords
subject: Moldova
  topic: keywords
subject: Wallachia
  topic: keywords
subject: Hungary
  topic: keywords
subject: Bulgaria
  topic: keywords
subject: research expeditions
  topic: keywords
creator: Minas Bższkianc
rights: Copyright (c) 2025 Minas Bższkianc
date: 2025-12-10
publication date: 2025-12-10
doi: 10.12797/9788383684093

Śladami Armii Krajowej w Małopolsce
type: item
description: Oddawany do rąk Czytelników tom 2 książki pt. Śladami Armii Krajowej w Małopolsce. Przewodnik historyczno-krajoznawczy stanowi kontynuację inicjatywy rozpoczętej w zakresie działalności Muzeum Armii Krajowej w Krakowie im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w 2019 r., a zmierzającej do stworzenia w ramach pieszej turystyki regionalnej nowej gałęzi, która stanowić ma jedyne w swoim rodzaju studium historii i pamięci na terenie Małopolski. Zarówno poprzedni, jak i obecnie publikowany przewodnik mogły powstać przede wszystkim dzięki hojności Marszałka Województwa Małopolskiego, który sfinansował to przedsięwzięcie, za co Panu Marszałkowi Witoldowi Kozłowskiemu pragniemy w tym miejscu serdecznie podziękować. Tom 1 przewodnika spotkał się z życzliwym przyjęciem zarówno przez turystów, jak i osoby zawodowo z turystyką związane, z Prezesem Małopolskiej Organizacji Turystycznej – Panem Grzegorzem Biedroniem na czele. W nie mniejszym stopniu z pozytywnym zainteresowaniem odniosły się do naszej pracy szerokie grono pasjonatów historii i jej znawców oraz środowiska kombatanckie. Na terenie naszego województwa słowa uznania usłyszeliśmy od Prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Małopolskiego – Pana Grzegorza Surdego. Niezwykle ucieszył nas fakt, że informacja o tej publikacji przekroczyła granice województwa małopolskiego – dotarła do nas bowiem bardzo pozytywna recenzja książki, wystawiona w stolicy przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych – Pana Jana Józefa Kasprzyka. W związku z tak dużym uznaniem, z jakim spotkał się przewodnik Śladami Armii Krajowej w Małopolsce, zespół autorski zdecydował się podjąć trud opracowania tomu 2.
subject: Open Access
  topic: category
subject: History
  topic: category
creator: Arkadiusz Bąk
creator: Marek Bik
creator: Olgierd Grott
creator: Monika Karolczuk
rights: Copyright (c) 2021 Arkadiusz Bąk, Marek Bik, Olgierd Grott, Monika Karolczuk
date: 2021-12-03
publication date: 2021-12-03

Śladami Armii Krajowej w Małopolsce
type: item
description: Przewodnik skierowany jest do szerokiej i różnorodnej grupy odbiorców, poczynając od młodzieży szkolnej po seniorów, od pasjonatów historii po turystów niezorientowanych w skomplikowanych dziejach odwiedzanych terenów, od cywili po wojskowych. Jednym słowem dedykowany jest osobom w różnym wieku i o różnych zainteresowaniach. Dzięki zróżnicowanej treści, jak i przejrzystemu rozmieszczeniu tematów na stronach przewodnika można z niego korzystać w różnoraki sposób w zależności od pomysłów na spędzenie czasu w terenie.
subject: Open Access
  topic: category
subject: History
  topic: category
creator: Arkadiusz Bąk
creator: Marek Bik
creator: Olgierd Grott
creator: Monika Karolczuk
rights: Copyright (c) 2019 Arkadiusz Bąk, Marek Bik, Olgierd Grott, Monika Karolczuk
date: 2019-12-03
publication date: 2019-12-03

Jednostka Wojskowa NIL
type: item
description: Książka Jednostka Wojskowa Nil. Współczesność – historia – tradycja realizuje kilka istotnych celów, co wpływa na strukturę niniejszego opracowania. Podstawowym z nich jest chęć zapoznania czytelników z JW NIL, jednostką wychodzącą naprzeciw zmieniającym się warunkom, a przez to i różnym zapotrzebowaniom na jej działanie. Kolejnym celem, dla którego realizacji powstała książka, jest potrzeba kompleksowego wskazania elementów, na których budowany jest etos żołnierzy służących w JW NIL. Zarówno patron gen. August Emil Fieldorf, jak i żołnierze Kedywu, do których nawiązuje swą tradycją JW NIL, stanowią doskonały punkt wyjścia do budowania ducha współczesnej jednostki Wojsk Specjalnych. Oprócz zaprezentowania działalności i tradycji tytułowej jednostki niniejsze opracowanie zachęca czytelników do dotknięcia historii zapisanej w przestrzeni geograficznej. Wskazując miejsca związane z bohaterami, na których buduje swą tożsamość JW NIL, książka bez wątpienia wzmacnia przekaz, dając odbiorcy możliwość bezpośredniego znalezienia się w miejscach opisywanych na jej stronach.
subject: Open Access
  topic: category
subject: History
  topic: category
creator: Olgierd Grott
creator: Jarosław Michalik
creator: Monika Karolczuk
creator: Karol Kordas
creator: Tomasz Dudek
creator: Joanna Chudzicka
creator: Marek Bik
creator: Paweł Stachnik
rights: Copyright (c) 2025 Olgierd Grott (Volume editor); Jarosław Michalik, Monika Karolczuk, Karol Kordas, Tomasz Dudek, Joanna Chudzicka, Marek Bik, Paweł Stachnik
date: 2025-12-12
publication date: 2025-12-12
doi: 10.12797/9788383683362

Samorząd terytorialny na Dolnym Śląsku
type: item
description: Publikacja Samorząd terytorialny na Dolnym Śląsku. Sprawy, dylematy i wyzwania wpisuje się w tegoroczny jubileusz 35-lecia reformy samorządowej z 8 marca 1990 r. To właśnie wtedy odbudowano samorząd gminny, przywracając podmiotowość wspólnotom lokalnym i dając nowy impuls do rozwoju prawie 2500 gmin. Monografia nie tylko diagnozuje stan polskiej samorządności, lecz także wskazuje na różnorodne problemy i wyzwania stojące przed samorządem terytorialnym, takie jak wojna w Ukrainie, kryzys energetyczny, skutki pandemii, potrzeba nowego podejścia do bezpieczeństwa publicznego, procesy migracyjne, depopulacja miast i miasteczek, w tym dolnośląskich, zarządzanie oświatą i służbą zdrowia, powódź 2024 r. w regionie czy skażenie rzeki Odry (złota alga). Aby się z nimi zmierzyć, władze lokalne muszą podejmować szereg wieloaspektowych działań. Właśnie o tych kwestiach piszą Autorzy prezentowanej publikacji, oferując czytelnikowi wgląd w złożone zagadnienia dotyczące skutecznego zarządzania rozwojem regionalnym.
subject: Open Access
  topic: category
subject: Society & Culture
  topic: category
subject: Regional & Area Studies
  topic: category
subject: Politics & Political Sciences
  topic: category
creator: Grzegorz Strauchold
creator: Rafał Nowakowski
creator: Mateusz Gąssowski
creator: Aleksandra Sieradzka-Stasiak
creator: Edward Czapiewski
creator: Dorota Orlińska
creator: Izabela Delfina Klisowska
creator: Artur Łysoń
creator: Kacper Rosner-Leszczyński
rights: Copyright (c) 2025 Grzegorz Strauchold, Rafał Nowakowski (Volume editor); Mateusz Gąssowski, Aleksandra Sieradzka-Stasiak, Edward Czapiewski, Dorota Orlińska, Izabela Delfina Klisowska, Artur Łysoń, Kacper Rosner-Leszczyński
date: 2025-12-29
publication date: 2025-12-29
doi: 10.12797/9788383684222

Inwentarz rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej : nr 12841–13300
type: item
description: Kolejny tom Inwentarza rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej – w odróżnieniu od czterech poprzednich, poświęconych Archiwum Domowemu Pawlikowskich – składa się z opisów kilku archiwów rodowych i prywatnych (spuścizn), kolekcji autografów i pojedynczych rękopisów. Są to przeważnie materiały, które były rozproszone w zasobie akcesyjnym Sekcji Rękopisów Biblioteki Jagiellońskiej, ponieważ wpływały do zbiorów z różnych źródeł i/lub w różnych latach. Przy wyborze braliśmy pod uwagę wartość naukową i historyczną poszczególnych obiektów oraz zainteresowanie, jakim cieszą się u naszych czytelników.
subject: Open Access
  topic: category
subject: Art and Humanities
  topic: category
subject: History
  topic: category
creator: Monika Jaglarz
creator: Urszula Klatka
rights: Copyright (c) 2025 Monika Jaglarz, Urszula Klatka (Volume editor)
date: 2025-12-30
publication date: 2025-12-30

Ryzyko dysleksji w warunkach dwujęzyczności polsko-obcej
type: item
description: THE RISK OF DYSLEXIA IN POLISH-FOREIGN BILINGUALISM The monograph “The Risk of Dyslexia in Polish-Foreign Bilingualism. Towards Humanistic Linguistics” is an interdisciplinary study devoted to the specifics of language functioning in bilingual children at risk of dyslexia. The authors combine speech therapy, linguistic, psychological, and language teaching perspectives, situating their research within the field of humanistic linguistics – a concept in which the child, as a subject of communication immersed in culture, experience, and social environment, occupies a central place. The publication is in line with the latest research trends in Polish-foreign bilingualism, language processing disorders, and the diagnosis of specific learning difficulties, while offering therapeutic solutions for speech therapy practice.
subject: Biblioteka LingVariów. Glottodydaktyka
  topic: section
subject: Language Teaching & Learning
  topic: category
subject: dyslexia
  topic: keywords
subject: risk of dyslexia
  topic: keywords
subject: bilingualism
  topic: keywords
creator: Magdalena Knapek
creator: Rafał Młyński
rights: Copyright (c) 2025 Magdalena Knapek, Rafał Młyński
date: 2025-12-05
publication date: 2025-12-05
doi: 10.12797/9788383683706

Gadki & Gądki
type: item
description: Literatura purnonsensu ma to do siebie, że jest szalenie zaraźliwa. Grzegorz Gądek zaraził się od najlepszych, jest więc ofiarą najszlachetniejszej mutacji wirusa nonsensu. Ofiarą, ale i nosicielem, zatem ostrzegam: jest wysoce prawdopodobne, że Czytelniczki i Czytelnicy tej niewinnej z pozoru książeczki niebawem sami będą próbować swoich sił w układaniu limeryków, moskalików i – nomen omen – pandemików. Ku uciesze, ale i zarazem ku utrapieniu swych bliskich. Michał Rusinek
subject: Poetry
  topic: category
creator: Grzegorz Gądek
rights: Copyright (c) 2025 Grzegorz Gądek
date: 2025-12-17
publication date: 2025-12-17

Wędrówki po buddyjskich piekłach
type: item
description: Kasuya Makoto zaprasza na niespieszną wędrówkę po wyobrażeniach buddyjskich zaświatów, gdzie przemoc splata się z pożądaniem, a cierpienie z fascynacją. Autor prowadzi czytelnika przez mityczne krajobrazy oraz piekielne przestrzenie, które odbijają to, co wyparte, lecz nie zatarte w ludzkiej duszy. Cień podziemnych światów ciągnie się za nami – wystarczy spojrzeć za siebie
subject: Society & Culture
  topic: category
subject: Buddhist hells
  topic: keywords
subject: afterlife imagery
  topic: keywords
subject: bodhisattva Jizō
  topic: keywords
subject: King Enma
  topic: keywords
subject: hellish officials
  topic: keywords
subject: Buddhist iconography
  topic: keywords
subject: visual culture
  topic: keywords
subject: Japan
  topic: keywords
creator: Kasuya Makoto
rights: Copyright (c) 2026 Kasuya Makoto
date: 2026-02-09
publication date: 2026-02-09
doi: 10.12797/9788383683621

Cena życia
type: item
description: Poruszające wspomnienia okupacyjne Stanisławy Piekarskiej z Krakowa – wdowy, matki pięciorga dzieci, właścicielki firmy, a jednocześnie członkini konspiracji zaangażowanej w działalność podziemną. Aresztowana w 1940 r. przez Niemców, przesłuchiwana w budzącym grozę więzieniu przy ul. Montelupich, cudem odzyskała wolność. Aresztowana powtórnie, brawurowo uciekła gestapowcom i musiała ukrywać się do końca wojny. Oddzielona od domu, dzieci i swojej matki, drżała o ich życie i bezpieczeństwo. Podkrakowską wieś Targowisko, w której się ukrywała, opuściła po wsypie w miejscowej konspiracji. Z Warszawy wyjechała 1 sierpnia 1944 r., tuż przed wybuchem powstania. Resztę wojny spędziła w Łysej Górze koło Brzeska. Wielokrotnie w dramatycznych okolicznościach unikała schwytania przez Niemców i niechybnej śmierci. Swoje wspomnienia spisała w latach 70. XX w. Skrupulatnie przechowane przez wnuczkę, opracowane redakcyjnie i zaopatrzone w komentarze, ukazują się drukiem. Są niezwykłym świadectwem kobiecego patriotyzmu, hartu ducha i wytrwałości, pokazują też, jak trudne były realia okupacyjnej rzeczywistości.
subject: History
  topic: category
creator: Stanisława Piekarska
rights: Copyright (c) 2026 Wydawnictwo Księgarnia Akademicka
date: 2026-02-09
publication date: 2026-02-09
doi: 10.12797/9788383684420

Rzeczpospolite partyzanckie – enklawy wolności
type: item
description: Rzeczpospolite partyzanckie to enklawy wolnej Polski, tereny opanowane przez siły własne AK i utrzymane przez dłuższy czas, zamieszkałe przez stałych mieszkańców, którzy znaleźli się pod władzą i opieką polskiego wojska. Obszary te powstawały w wyniku akcji partyzanckich oraz działań powstańczych w okresie poprzedzającym łub w toku wykonywania zadań operacji „Burza”. Realizacją powstańczej formy walki było również zdobywanie miast, samodzielne lub wespół z Armią Czerwoną. Rzeczpospolite partyzanckie i walka o miasta były najbardziej wymownymi wystąpieniami zbrojnymi, które przyniosły największe spełnienie i momenty chwały dla żołnierzy AK, jednocześnie będąc źródłem głębokich przeżyć, uniesień i radości dla umęczonego okupacją i terrorem polskiego społeczeństwa.
subject: Open Access
  topic: category
subject: History
  topic: category
subject: Armia Krajowa
  topic: keywords
subject: operacja „Burza”
  topic: keywords
subject: Polskie Państwo Podziemne
  topic: keywords
creator: Arkadiusz Bąk
creator: Monika Karolczuk
rights: Copyright (c) 2025 Arkadiusz Bąk, Monika Karolczuk (Volume editor)
date: 2025-12-30
publication date: 2025-12-30

Chronologia, czyli roczniki kościelne
type: item
description: CHRONOLOGY OR CHURCH ANNALS BY STEFAN STEFANOWICZ ROSZKA Stefan Stefanowicz Roszka (Stepannos Stepanian Roshka) was an outstanding Armenian intellectual from Poland, liturgist, lexicographer, historian, translator, and Catholic priest, who lived from 1670 to 1739. He was born into an Armenian merchant family in Kamieniec Podolski (Kingdom of Poland, today: Kamianets-Podilskyi in Ukraine) shortly before the city was captured by Turkey in 1672. At that time, he and his family took refuge in Transylvania, where in Gyergyószentmiklós (today: Gheorgheni in Romania), he received his basic education at an Armenian church school and was ordained to the minor orders by Minas Zilifdar-oghlu, bishop of the Moldavian and Wallachian Armenians, who sympathized with Catholicism. Around 1689, he returned to Poland to study for the Armenian Catholic priesthood in Lwów (today: Lviv). At the request of archbishop Vartan Hunanian, ordinary of the Armenian Catholic diocese of Lwów, he studied theology in Rome at the Collegium Urbanum (Pontifical Urban College for the Propagation of the Faith) from 1691. It was also in Rome that he was ordained a priest by Elia (Elijah), the Armenian bishop of Bethlehem (1700), and obtained his doctorate (1701). During his studies, he met many prominent figures of the Roman and Armenian Churches, translated letters from Armenian hierarchs and secular dignitaries (including those brought by Israeal Ori, envoy of the Armenian meliks) for Pope Clement XI, and became close to the wealthiest family of Armenian merchants from Persia, the Scerimans (Shahremanians). He returned to Poland in 1701 as a seasoned expert on Armenian rites and culture; he was fluent in Armenian, Latin, Italian, and Polish, as well as Greek and Bulgarian. In 1703, archbishop Deodat Nersesowicz, who administered the diocese of Lwów, sent him to do pastoral work in Podolia and Pokuttya, the regions with the largest Armenian settlements in Poland. He was first a dean there, residing mainl…
subject: Pomniki Dziejowe Ormian Polskich
  topic: section
subject: Open Access
  topic: category
subject: History
  topic: category
subject: Stefan Roszka
  topic: keywords
subject: Armenian Church
  topic: keywords
subject: history of Armenia
  topic: keywords
subject: Armenians in Poland
  topic: keywords
subject: Armenian historiography
  topic: keywords
creator: Stefan Stefanowicz Roszka
rights: Copyright (c) 2025 Stefan Stefanowicz Roszka
date: 2025-12-05
publication date: 2025-12-05
doi: 10.12797/9788383683997

Bernardyni kresowi w XX wieku
type: item
description: BERNARDINES IN THE FORMER EASTERN BORDERLANDS OF POLAND After many years of the degradation of communal life, the turn of the 20th century brought a reform to Bernardines that was meant to heal their conventual life in all monasteries of the province. The province encompassed conventual houses of the former Rutinian province in the East of Austro-Hungarian Lodomeria (so-called ‘Galicja’): Brzeżany, Fraga, Gwoździec, Krystynopol, Leszniów, Lwów, Sambor, Sokal and Zbaraż. The work of the renewal was taken upon by the province minister, Fr. Norbert Golichowski, and subsequently by his successors: Łukasz Dankiewicz and Apolinary Garguliński. The carrying out of the reforms coincided with an unprecedented event of the joining the Bernardine province with the province of Reformed Franciscans. Until that time, the two provinces were not in contact due to their mutual animosity. The union was doomed to fail from the start, especially seeing the vexation of the Franciscans, who were eff ectively absorbed by the Bernardines. The displeased Franciscans made eff orts to separate the provinces again, in which they succeeded in 1911. From the perspective of Bernardine monasteries in the Eastern part of Galicja, the union was symbolized by the rebuilding of the monastery in Fraga. This also meant the image of Our Lady of Fraga returning to its original home after nearly a hundred years of absence on August 14, 1904. In this period, many Eastern monasteries underwent modernization, such as in Brzeżany, Sambor, Sokal, and Leszniów. Substantial work was also done in the Zbaraż parish, particularly around filial chapels. The development of the Bernardine province was halted by the World War I. The greatest losses were sustained by the Eastern monasteries in Gwoździec, Leszniów, Sokal, and Zbaraż. Bells from several monasteries and copper from church rooftops were seized. Many fathers and brethren got conscripted.
subject: History
  topic: category
subject: Society & Culture
  topic: category
subject: Bernardine monks
  topic: keywords
subject: order
  topic: keywords
subject: historical Eastern borderlands of Poland
  topic: keywords
subject: Christian ministry
  topic: keywords
subject: persecutions
  topic: keywords
subject: genocide
  topic: keywords
creator: Dominik Knapik
rights: Copyright (c) 2025 Dominik Knapik
date: 2026-01-23
publication date: 2026-01-23
doi: 10.12797/9788383683072

Współczesne zmiany konstytucji w wybranych państwach europejskich
type: item
description: Publikacja analizuje zmiany konstytucyjne wprowadzone po 2005 roku w wybranych państwach europejskich: Bułgarii, Danii, Francji, Luksemburgu, Niemczech, Turcji, Węgrzech oraz Wielkiej Brytanii. Stanowi rezultat badań uwzględniających polityczne i społeczne uwarunkowania procesów nowelizacyjnych oraz ich szerszy kontekst ustrojowy. Celem opracowania jest odpowiedź na pytanie, czy zmiany te miały charakter przede wszystkim wewnętrzny („partykularyzm prawny”), czy też pozostawały w związku z tendencjami i doświadczeniami wspólnymi dla innych państw, zwłaszcza europejskich („wspólnota doświadczeń”). Sformułowane wnioski pozwalają ocenić, w jakim stopniu analizowane reformy konstytucyjne stanowią reakcję na krajowe wyzwania polityczne, a w jakim wpisują się w szersze procesy przemian ustrojowych w Europie i na świecie.
subject: Open Access
  topic: category
subject: Politics & Political Sciences
  topic: category
subject: Law
  topic: category
creator: Wojciech Firek
creator: Marcin Krzemiński
creator: Mikołaj Deptalski
creator: Anna Popardowska
creator: Karol Kozanecki
creator: Kamil Kumor
creator: Wojciech Stradomski
creator: Julia Jankowska
creator: Rafał S. Kowalski
creator: Mateusz Stanek
rights: Copyright (c) 2025 Wojciech Firek, Marcin Krzemiński (Volume editor)
date: 2025-12-20
publication date: 2025-12-20
doi: 10.12797/9788383684154

Maria Winowska, pisarka emigracyjna
type: item
description: MARIA WINOWSKA, AN ÉMIGRÉ WRITER: SECRET ASSISTANT TO CARDINAL WYSZYŃSKI This book discusses the life and works of Maria Winowska, writer, journalist, and catholic activist. She was born in Skałat in 1904, by the river Zbrucz, which divided Austria-Hungary and Russia, and died in 1993 in Champcueil near Paris. Since 1939 she lived and worked abroad. With her command of twelve languages, she combined literary work with social activism, brought together different communities, and was a promoter of various international projects. She was behind many important cultural, religious, and social events of the 20th century, for example, writing letters to foreign episcopates about the millennium of Polish baptism, yet she remained in the shadow of other prominent figures. For many years she worked with the Polish Primate, Cardinal Stefan Wyszyński, and with the Kraków Bishop Karol Wojtyła, the later Pope John Paul II.
subject: Literary Studies
  topic: category
subject: Maria Winowska
  topic: keywords
subject: emigration
  topic: keywords
subject: Stefan Wyszyński
  topic: keywords
subject: Primate
  topic: keywords
subject: France
  topic: keywords
subject: biography
  topic: keywords
subject: hagiography
  topic: keywords
subject: Vatican
  topic: keywords
subject: Paris
  topic: keywords
subject: communism
  topic: keywords
subject: papacy
  topic: keywords
subject: saints
  topic: keywords
subject: Maksymilian Kolbe
  topic: keywords
subject: Ukraine
  topic: keywords
subject: Skałat
  topic: keywords
subject: Lviv
  topic: keywords
subject: Laski
  topic: keywords
subject: literature
  topic: keywords
subject: literary studies
  topic: keywords
subject: dissidents
  topic: keywords
creator: Joanna Kołodziejska
rights: Copyright (c) 2025 Joanna Kołodziejska
date: 2026-01-19
publication date: 2026-01-19
doi: 10.12797/9788383683683