Rola polskich arystokratek w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II połowie XVIII i I połowie XIX wieku - Knapik, Aleksandra (Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, 2024)
Celem badań podjętych w niniejszej pracy było opracowanie zagadnienia roli kobiet pochodzących z polskich rodzin arystokratycznych w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II poł. XVIII i I poł. XIX wieku. Prezentowany przedmiot badań został zawężony do działań pięciu przedstawicielek domów arystokratycznych: Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej (1745-1835), Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej (1736-1816), Heleny z Przeździeckich Radziwiłłowej (1753-1821), Aleksandry z Czartoryskich Ogińskiej (1730-1798) i Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej (1762-1847). Miały one cechować się podobną mentalnością, uwarunkowaną tradycją, obyczajem, odebranym wychowaniem, więzami rodzinnymi i wzajemnymi kontaktami towarzyskimi. Istotne stało się zaprezentowanie w sposób jak najbardziej wnikliwy postaw oraz wzorów inspirowanych przez polskie „damy modne”, które były przejmowane przez inne kręgi społeczne. We wstępie przedstawiony został krytyczny stan badań dotyczący działalności omawianych arystokratek. Kolejny rozdział książki stanowi próbę ukazania początków English landscape garden na ziemiach polskich w aspekcie zmian kompozycyjnych i funkcjonalnych. Problem genezy założeń swobodnych został ujęty w ramy przemian kulturowo-społecznych i politycznych Rzeczypospolitej. Dalsze rozdziały zostały poświęcone działalności pięciu arystokratek na polu sztuki ogrodowej. Charakterystyka inicjatyw „dam modnych” postrzeganych jako mecenaski i projektantki ogrodów, amatorki ogrodnictwa, kolekcjonerki oraz autorki rozpraw ogrodniczych służyła ustaleniu ich wkładu w rozwój ogrodów krajobrazowych na ziemiach polskich.