Relacje małżeńskie Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława Jagiełły w Rocznikach Jana Długosza .......... 87 - Cira, Natalia (Od Sumeru do zimnej wojny, 2025)
Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie, w jaki sposób Jan Długosz ukazał małżeństwo Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława Jagiełły w Rocznikach czyli Kronikach sławnego Królestwa Polskiego. Autorka skupiła się głównie na ich relacjach prywatnych, pomijając kwestie polityczne. Za zadanie postawiła sobie znaleźć odpowiedź na pytania: w jakim stopniu Długoszowa wizja relacji pary małżeńskiej jest bliska rzeczywistości oraz co wpłynęło na jego opinię. Podstawę źródłową tejże pracy stanowi księga X i XI Roczników. Autorce udało się prześledzić relacje pary monarszej od początku ich małżeństwa aż do śmierci Jadwigi. Zdaniem Długosza królowa miała się początkowo obawiać małżeństwa z poganinem. W opinii autorki teza ta może pokrywać się z prawdą. Poruszyła także kwestię motywacji, które zdaniem kronikarza popchnęły litewskiego księcia ku małżeństwu z Jadwigą. Wśród nich prym wiodła uroda przyszłej małżonki. Niezwykle istotną sprawą rzutującą na relacje małżonków są kontakty Jadwigi z Wilhelmem Habsburgiem. Autorka stanowczo sprzeciwiła się teorii, według której królowa darzyła go miłością. Podważa także prawdziwość przekazu Długosza dotyczącego spotkań Jadwigi z Wilhelmem już po ślubie z Jagiełłą. Za niezgodną z prawdą uznaje również relację kronikarza dotyczącą procesu Gniewosza z Dalewic. Nie wyklucza z kolei, że dziejopis nie mylił się co do późniejszego szczęśliwego pożycia małżeńskiego Jadwigi i Jagiełły. Autorka zajęła się również wiarygodnością przekazu Długosza dotyczącego nieobecności Władysława w czasie śmierci małżonki, a także rolą, jaką Andegawenka miała odegrać w życiu monarchy. Długosz szczególnie podkreślił wyjątkowy status Jadwigi wśród pozostałych żon Jagiełły. O znaczeniu Andegawenki dla monarchy świadczyć miało przekazanie jej pierścienia ślubnego Zbigniewowi Oleśnickiemu przez umierającego Władysława. Autorka przyznaje rację Długoszowi co do wyjątkowości postaci Jadwigi, a także wpływu, który mogła wywrzeć na Jagiełłę. W artykule udało się autorce udowodnić, że przekaz kronikarza dotyczący relacji pary małżeńskiej jest niezwykle cenny. Niestety Janowi Długoszowi często zdarzało się mijać z prawdą. Mimo to Roczniki są jedynym źródłem, które pozwala chociaż w niewielkim stopniu odtworzyć obraz małżeństwa Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława Jagiełły.