Wydawnictwo Księgarnia Akademicka jest niezależną, naukową oficyną wydawniczą założoną w 1992 roku, działającą w Krakowie. Realizuje szeroką ofertę monografii i czasopism naukowych, głównie w dziedzinie humanistyki i nauk społecznych, w tym projekty cyfrowe oraz publikacje w otwartym dostępie.
Współczesne zmiany konstytucji w wybranych państwach europejskich
Niniejsza publikacja stanowi rezultat badań naukowych prowadzonych przez grupę studentów Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w ramach projektu edukacyjnego pt. „Akademia Młodych Badaczy Centrum Interdyscyplinarnych Studiów Konstytucyjnych UJ”, który dwukrotnie uzyskał finansowanie w programie strategicznym Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim (ID.UJ), w konkursie „WPiA Dofinansowanie projektu edukacyjnego” (edycja II i III). Zasadniczymi celami powyższego projektu były identyfikacja oraz analiza dokonanych lub współcześnie rozważanych zmian konstytucji w wybranych państwach europejskich, z uwzględnieniem społecznych i politycznych uwarunkowań, które determinowały proces ich nowelizacji.
Prawa autorskie (c) 2025 Wojciech Firek, Marcin Krzemiński (Volume editor)
Książka Andrzeja Bryka to zbiór esejów przedstawiających i analizujących zapaść kulturową dzisiejszego świata zachodniego, opowiedzianych w sposób oryginalny i w wielu miejscach odkrywczy. Autor łączy głęboką erudycję uczonego z bystrym okiem obserwatora, precyzją prawnika, talentem opowiadacza oraz mądrością człowieka wysokiej kultury. Narracja jest żywa, emocjonująca, a niekiedy trafnie zjadliwa wobec negatywnych bohaterów książki. Książkę należy też czytać jako świadectwo zdrowego rozsądku oraz odwagi w myśleniu - cech, których nigdy nie było za dużo, a których deficyt w naszych czasach jest szczególnie dotkliwy. Ryszard Legutko
Zebrane w tomie artykuły to efekt interdyscyplinarnego namysłu zarówno nad historycznymi, jak i współczesnymi formami obecności religii w przestrzeni społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury popularnej, mediów wizualnych oraz cyfrowych form religijności. Ich Autorzy zabierają czytelnika w podróż – od shintoistycznych śladów w Godzilli, przez hinduistyczne boginie protestu, aż po islam i judaizm widziane z perspektywy Japonii – ukazując trwałość religijnych narracji w nowych kontekstach kulturowych. To książka o tym, jak sacrum przenika codzienność, popkulturę i nowe media – żywa, zaskakująca, pełna nieoczywistych spotkań tradycji z nowoczesnością.
Prawa autorskie (c) 2025 Kamila Junik, Maciej Pletnia (Volume editor); Karolina Rak, Joanna M. Guzik, Kamila Junik, Paweł Dybała, Joanna Puchalska, Renata Iwicka, Agnieszka Mikrut-Żaczkiewicz, Jarosław Zapart, Maciej Pletnia
Контекстуальный словниклемківского языка
Контекстуальный словник лемківского языка возник на двох основных принципах – ревіталізацийным і іммерсийным. Они окрислили його суть, характер і ціль. Долготырвалый і вытуженый процес працы над словником стал ся значучым языковым досвідчыньом для каждого з членів словниковой групы. На каждым кроці досвідчали сме непридатности ци конечности зміны утырваленых в просторі домінуючого языка структурных і уявных привычок, якы были сперечны з натуром і духом лемківского языка. В тоту суть, специфіку языка, входили сме через оператывну систему хоснуваня корпусу лемківскоязычных текстів до контекстового іманя значынь слів. Входжыня в глубину семантычных значынь громадженых докола головного госла было фасцинуюче і втігаюче в самобытный культуровый простір, розвивало вникливіст і рефлексию. Тяжка і вымагаюча великой волі была конечніст самопоправляня готовых уж схем, якы вказували ся блудны, бо взяты были з домінуючой языковой системы, в якій сме придбали освіту і фунґуєме в вельох сферах нашого жытя. Языкова материя верифікувала іх сперечніст ци непридатніст для лемківского языка. Нехосенне і нестарчаюче вказало ся одвзоровуваня готовых словниковых дефініций, якє початково здавало ся простом методом працы. Зато ефект, єст полным заанґажуваня ділом актывных хоснуватели лемківского языка як іх рідного і оддзеркалят природный його стан і днешню жывотніст. Дополніньом ревіталізуючого процесу повинна быти придатніст Словника в загальным поправліню теперішньой кондициі лемківского языка.
Prawa autorskie (c) 2025 Олена Дуць-Файфер (Volume editor)
Контекстуальный словник лемківского языка
Prawa autorskie (c) 2025 Олены Дуць-Файфер (Volume editor)
Adam Tomczyk to niezwykle utalentowany samorodek literacki obdarzony absolutnym słuchem na muzykę słów, zdanie, żywy dialog i posiadający rzadki dziś wśród pisarzy kapitał dużej wiedzy o zwykłym życiu na prowincji. Swobodnie porusza się zarówno w konwencji realistycznej, jak i groteskowej, miewa jako prozaik kapitalne poczucie humoru, czego próbkę zaprezentował np. w opowiadaniu Pociąg przyjaźni, gdzie występuje jako inżynier Adam Tomczyk, znikający literacki sobowtór. Potrafi z dużą maestrią przechodzić od poetyki realizmu do surrealizmu i prozy poetyckiej. Rekomenduję jego zbiór opowiadań nie z koleżeńskiej uprzejmości (należy do krakowskiego oddziału SPP), lecz z niekłamanym podziwem. Józef Baran U źródeł prozy Adama Tomczyka leży dziecięce pragnienie, by świat był inny od tego, który jest. Stąd jego swoiste zawieszenie między rzeczywistością a snem. Spisane losy miejsc i ludzi przepojone są nostalgią. Życie mija czule. Raz zawadiacko, raz ulegle. Barwie opowiadań sprzyja swoboda językowa. Plastyczne opisy zatrzymują czytelnika na dłużej. Jakby przesłaniem opowieści Adama Tomczyka było „zostawać na dłużej”, przyglądać się pilniej, pilniej… żyć. Krzysztof Bielecki
The publication covers the twenty-year process of institutionalisation of Polish development cooperation and the importance of its socio-political environment for this process: international institutions and organisations, public administration bodies, the non-governmental sector, private enterprises, representatives of the Polish parliament, and citizens themselves, not only those involved in development aid activities. It presents a diagnosis of the state of the institution based on research, as well as an analysis of the reforms necessary for it in the context of changes taking place in the international environment, including those concerning the balance of power in the development cooperation environment, the growing need for humanitarian activities, and Poland's plan to participate in the post-war reconstruction of Ukraine. The aim of the book is to contribute to the development of research on the institution of aid from the perspective not only of the hard rules and strategies it outlines, but also of the values and behaviours associated with the culture of aid and co-created by its institutional environment. The publication also serves as a voice in the still niche scientific and expert discussion on Polish Aid, its essence for Poland's international relations as a member of the “club of the richest Western donors,” and its importance for a greater understanding of global challenges and sustainable development by citizens.
Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Zalas-Kamińska
Tkaniny zabytkowe z okresu od XV do XVII wieku ze zbiorów krakowskich kościołów i klasztorów
Obszerna publikacja na temat zabytkowych szat liturgicznych z zasobów kościołów i klasztorów krakowskich jest bardzo istotnym wkładem w poznanie i badanie nowożytnych tekstyliów zachowanych w Polsce. Jej wartość podnosi fakt ujawnienia i wielostronnego przeanalizowania prezentowanych zabytków pod kątem historycznym, stylistycznym i technologicznym. Znakomity materiał ilustracyjny pozwala doskonale zapoznać się z tak ważnym działem rzemiosła artystycznego, często jeszcze zbyt mało docenianym przez badaczy polskiej kultury i sztuki. Tom 3 poświęcony został tkaninom o pochodzeniu wschodnim ze zbiorów krakowskich kościołów. Katalog uzupełnia słownik terminologiczny oraz zbiór artykułów naukowych dotyczących barwników występujących w tkaninach, stanu zachowania zabytków przechowywanych w różnych środowiskach oraz oceny mikrobiologicznej materiałów będących przedmiotem opracowania.
Prawa autorskie (c) 2025 Natalia Krupa (Volume editor)
Leksykon angielskich przekładów polskiej literatury dziecięcej
Celem niniejszej publikacji jest naszkicowanie kulturowej mapy angielskich przekładów polskiej literatury dla dzieci. W centrum uwagi znajdują się tłumaczenia jako teksty, czemu służy układ haseł głównych, poświęconych konkretnym utworom, które zostały przetłumaczone na język angielski. Przekłady zostały także umieszczone w szerszym kontekście historyczno-literackim. Ważnym założeniem Leksykonu jest zwrócenie uwagi na pośredników, czyli ambasadorów kultury, którzy umożliwili ich zaistnienie w innym języku, czyli przede wszystkim na tłumaczy, a także najważniejsze wydawnictwa, stowarzyszenia oraz instytucje kultury. Hasła Leksykonu prezentują zatem historię obecności polskiej literatury dla dzieci w obszarze języka angielskiego. Niniejsza publikacja wpisuje się w model szeroko rozumianych badań przekładoznawczych, łączących ujęcia językoznawcze, krytyczno-literackie, socjologiczne i historyczne.
Prawa autorskie (c) 2026 Individual authors
Książka podejmuje refleksję nad miejscem i znaczeniem dyplomacji we współczesnym świecie, w dobie dynamicznych przemian geopolitycznych. Na licznych przykładach Arkady Rzegocki dowodzi, że Polska potrzebuje nowego modelu prowadzenia polityki zagranicznej – „dyplomacji otwartej”. Tylko dyplomacja angażująca nie tylko rząd i służbę zagraniczną, lecz także obywateli, Polonię, organizacje społeczne, instytucje kultury, nauki i biznesu może skutecznie realizować polską rację stanu. Autor podkreśla, że tradycyjny model dyplomacji, praktykowanej za zamkniętymi drzwiami gabinetów, nie odpowiada wyzwaniom współczesności. Globalizacja, nowe technologie, dezinformacja, a także agresywna polityka mocarstw – zwłaszcza Rosji i Chin – sprawiają, że skuteczna polityka zagraniczna musi być czytelna, przejrzysta i włączająca. Tylko w ten sposób można budować wiarygodny i atrakcyjny wizerunek państwa na arenie międzynarodowej. Polska, ze względu na położenie i doświadczenia historyczne, ma szczególną misję jako rzeczniczka wolności, solidarności i demokracji w Europie Środkowo-Wschodniej. Książka ukazuje ewolucję polskiej dyplomacji – od czasów zaborów, przez II wojnę światową i okres komunizmu, aż po III RP oraz integrację z NATO i Unią Europejską. Autor zwraca uwagę, że mimo wielu sukcesów – takich jak bezprecedensowa pomoc udzielona Ukrainie, dynamiczny wzrost gospodarczy czy aktywność w regionie – Polska nadal nie w pełni wykorzystuje swój potencjał. Zbyt słabo promuje swoje osiągnięcia i zbyt rzadko jasno komunikuje własne racje. Głównym elementem koncepcji „dyplomacji otwartej” jest włączenie obywateli w promocję Polski. Oznacza to m.in. rozwój edukacji dyplomatycznej, dyplomacji akademickiej i kulturalnej, wzmocnienie więzi z Polonią, pielęgnowanie rzetelnego wizerunku kraju na świecie oraz skuteczną walkę z dezinformacją. Rzegocki akcentuje także konieczność profesjonalizacji służby zagranicznej i stworzenia nowoczesnej akademii dyplomatycznej. Odwołując się do przykładów zagranicznych – zwłaszcza dobrze mu znanego przypadku Wielkiej Brytanii, gdzie otwarta dyplomacja stała się istotnym narzędziem polityki państwowej – Rzegocki pokazuje, że Polska, państwo o bogatym dziedzictwie historycznym, dynamicznej gospodarce i rosnącej pozycji regionalnej, ma szansę stać się swoistym „mocarstwem dyplomatycznym”, jeśli tylko umiejętnie wykorzysta swój potencjał i otworzy dyplomację na obywateli. Autor apeluje o zasadniczą zmianę myślenia: dyplomacja nie może być postrzegana jako wyłączna domena elit, lecz jako wspólna odpowiedzialność wszystkich obywateli. Dyplomacja otwarta jawi się w tej perspektywie jako droga do skuteczniejszej realizacji polskiej racji stanu, wzmocnienia pozycji kraju na arenie międzynarodowej i pełniejszego wykorzystania jego unikatowych zasobów – gospodarczych, kulturowych i społecznych.
Prawa autorskie (c) 2025 Arkady Rzegocki
Seminarium nauczycielskie męskie w Starym Sączu (1903–1936)
Książka stanowi pionierską monografię jednej z najbardziej znanych instytucji edukacyjnych w regionie sądeckim. Autor przedstawił w zarysie historię i funkcjonowanie Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Starym Sączu od momentu jego powstania do likwidacji, odnosząc się zarówno do uwarunkowań społeczno-politycznych, jak i do codzienności życia szkolnego. Szczególną uwagę poświęcił jednak sylwetkom uczniów i absolwentów – ich pochodzeniu społecznemu, okresowi pobytu w szkole, dalszym losom zawodowym i roli, jaką odegrali w lokalnych społecznościach jako nauczyciele, społecznicy, żołnierze. Ze względu na obszerność materiału i dużą liczbę biogramów opracowanie podzielono na dwa tomy. W pierwszym tomie zgrupowano biogramy uczniów i absolwentów – wychowanków szkoły – od A do Ł, w drugim zaś– od M do Ż, ponadto kadrę pracowniczą oraz wykaz maturzystów z obcych szkół, którzy zdawali maturę w Seminarium Nauczycielskim Męskim w Starym Sączu, nie będąc jego uczniami. Monografia opiera się na bogatym materiale źródłowym – przede wszystkim archiwaliach i źródłach drukowanych – z wykorzystaniem licznych opracowań. Publikacja wpisuje się w nurt badań nad historią oświaty w Polsce i stanowi ważny przyczynek do dziejów edukacji na Sądecczyźnie, w Galicji austro-węgierskiej i w Drugiej Rzeczypospolitej.
Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Chajko
Autorka niniejszej książki skupia się przede wszystkim na procesach migracyjnych XX wieku i ich znaczeniu dla Wilna i jego mieszkańców. Analizuje, w jaki sposób migracje zmieniły oblicze miasta, jaki wpływ miały one na tożsamość mieszkańców i rozwój społeczności – opisuje wpływ stałej migracji ludności na rozwój demograficzny Wilna i wyjaśnia, dlaczego dawni mieszkańcy miasta zniknęli i w jaki sposób pojawili się nowi.
Prawa autorskie (c) 2025 Vitalija Stravinskienė
Profesjonalizacja kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego
Monografia Profesjonalizacja kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego stanowi pogłębioną refleksję nad współczesnym stanem glottodydaktyki polonistycznej, ze szczególnym uwzględnieniem pedeutologii – obszaru kluczowego dla jakości i skuteczności nauczania polszczyzny cudzoziemców. Autorka koncentruje się na rozwoju kompetencji dydaktyczno-metodycznych początkujących nauczycieli oraz na kształtowaniu refleksyjnej postawy zawodowej jako fundamentu profesjonalizmu nauczyciela-praktyka. Punktem wyjścia rozważań są konstruktywistyczne i humanistyczne koncepcje kształcenia nauczycieli, które akcentują podmiotowość uczących się, odpowiedzialność nauczyciela za projektowanie procesu dydaktycznego oraz ideę całożyciowego rozwoju zawodowego. Na ich tle zaprezentowany został autorski model kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego, oparty na ścisłym powiązaniu teorii z praktyką, refleksyjności oraz uczeniu się poprzez działanie. W części empirycznej pracy wykazano niedostateczne przygotowanie absolwentów studiów glottodydaktycznych do realiów pracy zawodowej, zwłaszcza w zakresie kompetencji dydaktyczno-metodycznych. W odpowiedzi na te diagnozy autorka formułuje postulaty systemowe, obejmujące m.in. profesjonalizację procesu kształcenia, opracowanie standardów edukacji nauczycieli, wzmocnienie roli praktyk pedagogicznych, a także regulację zawodu nauczyciela języka polskiego jako obcego i drugiego. Publikacja wpisuje się w aktualne debaty dotyczące roli języka polskiego jako narzędzia integracji w kontekście migracyjnym i stanowi ważny głos w dyskusji nad przyszłością kształcenia nauczycieli polszczyzny w Polsce i za granicą.
Prawa autorskie (c) 2025 Kamila Dembińska Kamila Dembińska
Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspólnot na procesy kulturotwórcze i cywilizacyjne. Poznanie zakonu Ducha Świętego, jego misji, strategii, ośrodków, zakonników, ich kultury i aktywności jest bez wątpienia jedną ze ścieżek do poszerzenia wiedzy o przeszłości Rzeczypospolitej w średniowieczu i czasach nowożytnych. ks. prof. dr hab. Kazimierz Łatak CRL Książka wypełnia poważną lukę z zakresu historii Kościoła i zakonów w Polsce średniowiecznej i nowożytnej. Jest całościowo pomyślaną, nowoczesną syntezą, dojrzałą warsztatowo, wieloaspektową i twórczą. Została przedsięwzięta z rozmachem godnym wieloosobowego projektu badawczego, jest oparta na imponującej podstawie źródłowej i przynosi ogrom nowych informacji. dr hab. Maciej Zdanek, prof. UJ
Metafory choroby i walki w polskim i angielskim prasowym dyskursie politycznym
Gorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej. Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę. To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia.
Prawa autorskie (c) 2025 Małgorzata Brożyna-Reczko
Tożsamość, pamięć i narracja w anglojęzycznym pisarstwie subkontynentu indyjskiego
Monografię poświęcono zagadnieniom tożsamości, pamięci, postpamięci oraz narracji w anglojęzycznej literaturze indyjskiego subkontynentu. Badania przeprowadzono w perspektywie literaturoznawczej, wspartej refleksją filozoficzną, kulturoznawczą oraz socjologiczną. Monografia składa się z trzech rozdziałów poprzedzonych wstępem, w którym zarysowano obszar badań oraz strukturę opracowania.
anglojęzyczne pisarstwo indyjskiego subkontynentu
Prawa autorskie (c) 2025 Halina Marlewicz
Idea Risorgimento w refleksji polsko-włoskiej = L’idea di risorgimento nella riflessione italo-polacca
Książka, która oddajemy w ręce Czytelników, to rezultat pracy interdyscyplinarnego zespołu badaczy z Polski i Włoch, podejmujących refleksje nad Risorgimento jako idea narodowego odrodzenia, wolności i solidarności, łącząca doświadczenia obu narodów. Publikacja ukazuje włoskie zmagania o jedność i niepodległość, które stały się dla Polaków inspiracją do własnego „odrodzenia”, od epoki romantyzmu po czasy współczesne. Autorzy przedstawiają Risorgimento jako uniwersalny symbol obywatelskiego przebudzenia, którego znaczenie wykracza poza XIX wiek, współtworząc duchowa mapę Europy. „Naród i wolność. Oto niepodzielny dwumian obu naszych Risorgimentów... w tych latach wielkich niepokojów, wielkich konfliktów, ale i wielkich nadziei” – przypomina Giovanni Spadolini, nadając tej refleksji ponadczasowy wymiar.
Prawa autorskie (c) 2025 Małgorzata Kiwior-Filo (Volume editor), Mirela Marta Banach (Volume editor)
Czy polska szkoła jest gotowa na zmianę? Ta książka pokazuje, że mimo trudności i kryzysów w systemie edukacji istnieje środowisko pełne energii i odpowiedzialności. Autorzy oddają głos dyrektorom i ekspertom, którzy nie tylko wyrażają niepokój wobec obecnej sytuacji, ale także jasno formułują realne oczekiwania i sensowne postulaty. Z ich wypowiedzi wyłania się obraz edukacji, która może – i powinna – zmierzać w stronę przyszłości opartej na ambitnych celach, przemyślanej strategii, większej autonomii szkół i lepszej komunikacji. To nie tylko diagnoza problemów, lecz także inspirująca opowieść o możliwościach i nadziei na przyszłość polskiej edukacji. To wizja, w której energia ludzi pracujących w systemie zostaje wykorzystana dla dobra wspólnego, a hasło „róbmy swoje” zmienia się w wezwanie „róbmy swoje – razem i z sensem”.
Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Mazurkiewicz, Bogna Halska-Pionka, Jakub Kołodziejczyk, Joanna Kołodziejczyk, Joanna Kotlarz, Joanna Trzópek-Paszkiewicz, Roksana Ulatowska
Władza neutralna we współczesnym prawie konstytucyjnym
Książka podejmuje pogłębioną analizę jednej z najbardziej złożonych, a jednocześnie relatywnie słabo opracowanych kategorii współczesnego prawa konstytucyjnego. Autorzy rekonstruują ewolucję idei władzy neutralnej – od koncepcji pouvoir neutre Benjamina Constanta po współczesne instytucjonalne mechanizmy równoważenia władz oraz ochrony praw jednostki – ukazując ją jako normatywne i funkcjonalne dopełnienie klasycznego modelu podziału władz. Monografia analizuje konstytucyjną przestrzeń dla nowych prawnych form działania państwa, zdolnych do wypełnienia braków po społecznym podziale władzy oraz niewystarczalności technicznie pojmowanego modelu odwołującego się do klasycznej triady. Władza neutralna ujmowana jest jako szczególny segment organów gwarancyjnych, których zadania nie mogą być powierzone organom władzy politycznej. Łącząc refleksję teoretyczną z analizą porównawczą i pogłębionym studium konkretnych instytucji, książka proponuje spójne ujęcie władzy neutralnej jako elementu ustrojowego stabilizującego system konstytucyjny poza logiką bieżącej rywalizacji politycznej oraz mechanizmami odpowiedzialności politycznej.
Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Kuca, Michał Mistygacz (Volume editor); Mateusz Nieć, Sławomir Patyra, Piotr Uziębło, Łukasz Jakubiak, Tomasz Słomka, Jacek Wojnicki, Krzysztof Urbaniak, Michał Bożek, Michał Bożek, Elżbieta Gudowska-Natanek, Krzysztof Prokop
70 lat polonistyki Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych
70 lat polonistyki Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych! Z tej okazji, 18 października 2024 roku, w Pekinie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa z udziałem badaczy i dydaktyków z Polski i Chin. Tematem były współczesne wyzwania nauczania języka polskiego jako obcego, a także zagadnienia kultury, literatury, dyplomacji kulturalnej, politologii i realioznawstwa. W tomie zebrano artykuły prezentujące szerokie spektrum tematów – od glottodydaktyki i metodyki nauczania studentów chińskojęzycznych, przez praktyczne rozwiązania w dydaktyce, po refleksje nad relacjami polsko-chińskimi w języku, historii i literaturze. Nie zabrakło też głosu młodego pokolenia chińskich polonistów – ich spojrzenie na teksty kultury wnosi świeżość i nową energię. To publikacja, która dokumentuje nie tylko ważne jubileuszowe wydarzenie, ale też puls współczesnej polonistyki poza granicami kraju.
Prawa autorskie (c) 2025 Junjian Ye, Agnieszka Wójcicka, Juan He, Tomasz Lisowski, Anna Dunin-Dudkowska, Agata Małyska, Wojciech Hofmański, Michalina Koniuk, Izabella Kaluta; Tomasz Gęsina; Xiaojing Cui, Andrzej Skrendo, Yinhui Mao, Mateusz Kwiatkowski, Qixin Hu, Wenhui Wang, Xiangjian Xu, Piotr Kajak; Renata Przybylska, Maciej Rak, Andrzej Ruszer (Volume editor); Dariusz Wieczorek; Linjiang Sun; Gang Zhao, Jarosław Fazan, Agnieszka Jasińska; Yinan Li (Volume editor); Mateusz Skucha, Agnieszka Tambor, Adriana Prizel-Kania, Huiling Zhang, Yuting Gao, Rui Mao, Piotr Horbatowski
Profesor Mieczysław Rokosz urodził się się lutego 1942 roku w Makowie Podhalańskim w domu nauczycielskim o tradycjach patriotyczno-niepodległościowych. Studia historyczne odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1961-1966. Magisterium uzyskał w 1966 roku u prof. Józefa Wolskiego. W latach 1964-1966 był prezesem Kola Naukowego Historyków Studentów UJ i przewodniczącym Ogólnopolskiego Komitetu Kół Historycznych. W latach 1966-1970 pracował w Archiwum Państwowym w Krakowie. W latach 1970-1973 był redaktorem Wydawnictwa Ossolineum, a następnie Wydawnictwa Literackiego. Od 1973 roku zatrudniony w Instytucie Historii UJ - najpierw w Zakładzie Historii Średniowiecznej Polski, a po obronie doktoratu w 1980 roku w Zakładzie Nauk Pomocniczych Historii. W 2007 roku habilitował się z historii średniowiecznej i nauk pomocniczych historii i archiwistyki. W latach 2008-2018 zatrudniony w Akademii Ignatianum w Krakowie na stanowisku profesora i kierownika Katedry Dziedzictwa Kulturowego Polski. Społecznik, członek wielu komitetów, rad muzealnych i towarzystw, m.in. członek założyciel i członek honorowy Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego, członek Wydziału Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa, American Association of the Friends of Kościuszko at West Point oraz Towarzystwa Historyczno-Literackiego przy Bibliotece Polskiej w Paryżu. W latach 1993-2008 był pierwszym prezesem odrodzonego Towarzystwa Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. W latach 1994-2024 był jedenastym prezesem Komitetu Kopca Kościuszki ustanowionego w 1820 roku w Krakowie, obecnie jest dożywotnim prezesem honorowym.
Prawa autorskie (c) 2025 Zenon Piech et al.
Monografia przybliża mikroświat społeczności polonijnej zamieszkującej brazylijskie municypium Cruz Machado. Miejsce to stanowi jeden z największych i najważniejszych ośrodków diaspory polskiej w Ameryce Południowej. Opracowanie jest wynikiem etnograficznych badań terenowych przeprowadzonych przez autora w dwóch etapach w latach 2013–2015, stąd przedstawia rzeczywistość po 100 latach od rozpoczęcia akcji osadniczej na tym obszarze. Książka pokazuje, jak ludzkie praktyki, w tym przypadku życie potomków polskich osadników, związane są z zamieszkiwaną przestrzenią. Człowiek z jeden strony musi dostosować się do istniejących warunków przyrodniczych, z drugiej zaś stara się przekształcić objęty w posiadanie obszar, aby jak najlepiej zaspokajał jego potrzeby: materialne, społeczne i duchowe. Ideą przyświecającą stworzeniu tego opracowania było ukazanie zarówno statyki, jak i dynamiki krajobrazu – zaprezentowanie, jak w lokalnej topografii przeszłość przenika się z teraźniejszością i przyszłością. Książka ta nie jest skierowana wyłącznie do przedstawicieli środowiska naukowego. Jej adresatami są także wszyscy ci, którym bliskie są sprawy Polonii: działacze społeczni i polityczni, edukatorzy oraz duszpasterze, a także ci, dla których Brazylia jest krajem odległym i nieznanym, a pragnęliby dowiedzieć się czegoś interesującego o tym kraju.
Drogi przenikania zapożyczeń greckich i łacińskich do języka staropolskiego
Książka stanowi kompleksowe opracowanie dróg, którymi leksyka chrześcijańska pochodzenia greckiego i łacińskiego przenikała do staropolszczyzny. Na podstawie systematycznie wyekscerpowanego materiału oraz analizy opartej na współczesnych metodach etymologicznych autor rekonstruuje wieloetapowe procesy zapożyczania, określa ich chronologię, identyfikuje języki pośredniczące i omawia mechanizmy adaptacyjne. Przedstawione w pracy ustalenia rzucają nowe światło na pochodzenie staropolskiego słownictwa chrześcijańskiego, które jest kluczem do zrozumienia nie tylko historii języka polskiego, lecz także najdawniejszych dziejów polskiej państwowości i procesu chrystianizacji.
Miasto Dobczyce i jego wiejskie otoczenie w latach 1918-1939
W pracy poddano analizie funkcjonowanie społeczności Dobczyc i okolicznych wsi, które należały do dobczyckiego powiatu (okręgu) sądowego. Omówiono zakres terytorialny wspomnianego powiatu, obejmującego oprócz miasta 44 okoliczne wsie. Przedstawiono również zmiany demograficzne, które miały miejsce w tym okresie. W pracy poruszono także temat zmian administracyjnych, które miały istotny wpływ na życie lokalnej społeczności. Ponadto scharakteryzowano działalność władz samorządowych, ukazując ją w skomplikowanej mozaice życia politycznego regionu. W życiu gospodarczym Dobczyc znaczącą rolę odgrywały cechy, kółka rolnicze, kasy Stefczyka oraz spółdzielnie, których prężna działalność przyczyniła się do poprawy warunków życia mieszkańców, umożliwiając jednocześnie realizację wielu cennych inicjatyw społecznych i kulturalnych. Ważną rolę w poprawie bezpieczeństwa pożarowego odegrały jednostki ochotniczych straży pożarnych. Nie zapomniano również o działalności zespołów teatralnych, chórów i orkiestr, które nie tylko rozwijały talenty artystyczne, ale także kształtowały tożsamość lokalnej społeczności. W pracy omówiono sieć szkolnictwa w omawianym regionie oraz rolę jednostek oświatowych w wychowaniu młodego pokolenia. Istotnym elementem życia społecznego był także wymiar sprawiedliwości, którego centralnym punktem stał się sąd w Dobczycach. Jego obecność uczyniła miasto ważnym centrum życia społecznego. Opisano także życie religijne, które miało kluczowy wpływ na rytm codziennego życia i determinowało wiele aspektów funkcjonowania społeczności. W tym kontekście szczegółowo przedstawiono sieć parafialną oraz działalność licznych instytucji kościelnych. Ponadto scharakteryzowano funkcjonowanie społeczności żydowskiej, która stanowiła istotny element tej lokalnej wspólnoty.
Prawa autorskie (c) 2025 Paweł Figlewicz
Panorama Krakowa to nie tylko widok to pole bitwy o pamięć, przestrzeń i sens Ale co się dzieje, gdy ta panorama zaczyna znikać? Książka Joanny Kołodziej to wnikliwy portret miasta, które stało się laboratorium współczesnych napięć: między ochroną a ekspansją, wspólnotą a rynkiem, ciągłością a doraźnym zyskiem. Autorka zagląda za kulisy miejskiej transformacji lat 1994–2014. Pokazuje, jak inwestycyjny boom, luki prawne i krótkowzroczne planowanie zmieniły oblicze Krakowa – często wbrew jego dziedzictwu. Czy wieże Wawelu mogą zniknąć za szklaną ścianą biurowca? Jak banery reklamowe i deweloperskie slogany wszczepiają się w tkankę historycznego miasta? To nie tylko opowieść o przemianach widoku – to portret miasta rozdartego między pamięcią a zyskiem, między wspólnotą a rynkiem. Z pasją, precyzją i dokumentacją, której nie sposób zignorować, autorka stawia pytania o przyszłość miast historycznych w epoce ekspansji. Ta książka to głos ostrzeżenia – i apel o odpowiedzialność
Prawa autorskie (c) 2025 Joanna Kołodziej
Książka stanowi interdyscyplinarne opracowanie poświęcone zagadnieniu efektywności nauczania języków obcych, ze szczególnym uwzględnieniem roli biologicznych i kulturowych uwarunkowań procesu uczenia się. Autorka podejmuje próbę integracji wyników badań z zakresu neurobiologii, psychologii poznawczej i międzykulturowej, glottodydaktyki, antropologii oraz filozofii, by zaprezentować kompleksowy model nauczania języka polskiego zorientowany kulturowo i dostosowany do potrzeb studentów z Chin.
Prawa autorskie (c) 2025 Adriana Prizel-Kania
Współpraca szkolnictwa zawodowego z przedsiębiorstwami a rozwój inteligentnych specjalizacji w województwie podlaskim
Monografia stanowi kompleksowe opracowanie poświęcone analizie współpracy szkolnictwa zawodowego z przedsiębiorstwami w kontekście rozwoju inteligentnych specjalizacji województwa podlaskiego. Głównym celem badań była ocena poziomu i jakości powiązań pomiędzy szkołami branżowymi a podmiotami gospodarczymi oraz wskazanie kierunków działań służących lepszemu dostosowaniu kształcenia zawodowego do potrzeb regionalnego rynku pracy i procesów innowacyjnych.
Prawa autorskie (c) 2025 Adam Miara, Stanisław Kaczyński, Edyta Dąbrowska, Cecylia Sadowska-Snarska, Magdalena Forfa, Michał Bąkowski, Norbert Arszułowicz
Działania promocyjne i wizerunkowe szkół zawodowych z województwa podlaskiego – modele, narzędzia, skuteczność
Monografia stanowi rezultat kompleksowych badań zrealizowanych przez zespół Akademii Łomżyńskiej w ramach projektu KPO/22/LLL/U/0004 „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych”, współfinansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności, inwestycja A.3.1.1. Jej celem jest wielowymiarowa analiza działań promocyjnych i wizerunkowych podejmowanych przez szkoły zawodowe w województwie podlaskim. Autorzy koncentrują się na ocenie skuteczności stosowanych narzędzi komunikacyjnych oraz ich dopasowaniu do potrzeb i oczekiwań kluczowych interesariuszy, takich jak uczniowie, rodzice, nauczyciele oraz pracodawcy.
Prawa autorskie (c) 2025 Urszula Widelska, Anna Kowalczyk-Kroenke; Marta Wiącek
Przedsiębiorczość i oczekiwania wobec pracy zawodowej wśród przedstawicieli pokolenia Z na przykładzie województwa podlaskiego – aspekty psychologiczne i ekonomiczne
Monografia autorstwa Anny Kowalczyk-Kroenke, Krystyny Leszczewskiej i Norberta Arszułowicza stanowi wszechstronne opracowanie dotyczące istoty przedsiębiorczości i oczekiwań wobec pracy zawodowej w kontekście funkcjonowania najmłodszego aktywnego pokolenia na rynku pracy – generacji Z. Autorzy podejmują temat, uwzględniając dwie kluczowe perspektywy – ekonomiczną oraz psychospołeczną. Praca zawiera łącznie 5 rozdziałów, a w części końcowej wnioski i rekomendacje.
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Kowalczyk-Kroenke, Krystyna Leszczewska, Norbert Arszułowicz
Potrzeby podlaskiego rynku pracy w kontekście uwarunkowań wynikających z walidacji i certyfikacji kwalifikacji nabywanych w ramach edukacji szkolnej i pozaszkolnej
Cel główny analizy ukierunkowano na identyfikację potrzeb zawodowo-kwalifikacyjnych podlaskich pracodawców, które nie mogą być zaspokojone w drodze formalnego kształcenia zawodowego. Przedmiotem badania były potrzeby dwóch sektorów, kluczowych z punktu widzenia gospodarki województwa podlaskiego, jakimi są: edukacja, opieka zdrowotna i pomoc społeczna. Analizy oparto na założeniu, że na rynku pracy w regionie identyfikowane jest niedostosowanie kwalifikacyjno-kompetencyjne, które wywiera negatywny wpływ na rozwój i funkcjonowanie przedsiębiorstw w analizowanych sektorach. Edukacja pozaformalna, dzięki większej elastyczności, umożliwia szybsze dostosowanie kwalifikacji i kompetencji do potrzeb gospodarki niż edukacja formalna.
Prawa autorskie (c) 2025 Edyta Dąbrowska, Jarosław Poteraj, Adam Miara