Wydawnictwo Księgarnia Akademicka
type: channel
description: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka jest niezależną, naukową oficyną wydawniczą założoną w 1992 roku, działającą w Krakowie. Realizuje szeroką ofertę monografii i czasopism naukowych, głównie w dziedzinie humanistyki i nauk społecznych, w tym projekty cyfrowe oraz publikacje w otwartym dostępie.
publisher: Księgarnia Akademicka Sp. z o.o.
language: pl
publication name: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka
items: Rzeczpospolite partyzanckie – enklawy wolności
items: Chronologia, czyli roczniki kościelne
items: Bernardyni kresowi w XX wieku
items: Współczesne zmiany konstytucji w wybranych państwach europejskich
items: Maria Winowska, pisarka emigracyjna
items: Wojna o kulturę
items: Wojna, kultura, polityka
items: Religia w kulturach Azji
items: Контекстуальный словниклемківского языка
items: Контекстуальный словник лемківского языка
items: Ballada o złotym jabłku
items: Polish Aid
items: Tkaniny zabytkowe z okresu od XV do XVII wieku ze zbiorów krakowskich kościołów i klasztorów
items: Leksykon angielskich przekładów polskiej literatury dziecięcej
items: Dyplomacja otwarta
items: Seminarium nauczycielskie męskie w Starym Sączu (1903–1936)
items: Migrujące Wilno
items: Profesjonalizacja kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego
items: Duchacy
items: Metafory choroby i walki w polskim i angielskim prasowym dyskursie politycznym
items: Tożsamość, pamięć i narracja w anglojęzycznym pisarstwie subkontynentu indyjskiego
items: Idea Risorgimento w refleksji polsko-włoskiej = L’idea di risorgimento nella riflessione italo-polacca
items: Edukacja w czasach niepewności
items: Władza neutralna we współczesnym prawie konstytucyjnym
items: 70 lat polonistyki Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych
items: Kraków przede wszystkim
items: Cruz Machado
items: Drogi przenikania zapożyczeń greckich i łacińskich do języka staropolskiego
items: Miasto Dobczyce i jego wiejskie otoczenie w latach 1918-1939
items: Panorama miasta historycznego

Rzeczpospolite partyzanckie – enklawy wolności
type: item
description: Rzeczpospolite partyzanckie to enklawy wolnej Polski, tereny opanowane przez siły własne AK i utrzymane przez dłuższy czas, zamieszkałe przez stałych mieszkańców, którzy znaleźli się pod władzą i opieką polskiego wojska. Obszary te powstawały w wyniku akcji partyzanckich oraz działań powstańczych w okresie poprzedzającym łub w toku wykonywania zadań operacji „Burza”. Realizacją powstańczej formy walki było również zdobywanie miast, samodzielne lub wespół z Armią Czerwoną. Rzeczpospolite partyzanckie i walka o miasta były najbardziej wymownymi wystąpieniami zbrojnymi, które przyniosły największe spełnienie i momenty chwały dla żołnierzy AK, jednocześnie będąc źródłem głębokich przeżyć, uniesień i radości dla umęczonego okupacją i terrorem polskiego społeczeństwa.
subject: Open Access
  topic: category
subject: Historia
  topic: category
subject: Armia Krajowa
  topic: keywords
subject: operacja „Burza”
  topic: keywords
subject: Polskie Państwo Podziemne
  topic: keywords
creator: Arkadiusz Bąk
creator: Monika Karolczuk
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Arkadiusz Bąk, Monika Karolczuk (Volume editor)
date: 2025-12-30
publication date: 2025-12-30

Chronologia, czyli roczniki kościelne
type: item
description: Stefan Stefanowicz Roszka (Stepannos Stepanian Roshka) był wybitnym intelektualistą ormiańskim z Polski, liturgistą, leksykografem, historykiem, tłumaczem i duszpasterzem katolickim, żyjącym w latach 1670-1739. Urodził się w ormiańskiej rodzinie kupieckiej w Kamieńcu Podolskim (Królestwo Polskie, dziś: Kamianets-Podilskyi na Ukrainie) tuż przed zajęciem tego miasta przez Turcję w 1672 roku. Wówczas wraz z rodziną schronił się w Siedmiogrodzie, gdzie w Gyergyószentmiklós (dziś: Gheorgheni w Rumunii) odebrał podstawowe wykształcenie w kościelnej szkole ormiańskiej i otrzymał niższe święcenia kapłańskie z rąk Minasa Zilifdar-oghlu, biskupa Ormian mołdawskich i wołoskich, który sympatyzował z katolicyzmem. Około 1689 roku wrócił do Polski, aby we Lwowie uczyć się na księdza obrządku ormiańskokatolickiego. Studia teologiczne na polecenie arcybiskupa Vartana Hunaniana, ówczesnego ordynariusza ormiańskokatolickiej diecezji lwowskiej, odbywał od 1691 roku w Rzymie w Collegium Urbanum przy Kongregacji Kościołów Wschodnich. W Rzymie też otrzymał święcenia kapłańskie z rąk Elii (Eliasza), ormiańskiego biskupa Betlejem (1700) i uzyskał doktorat (1701). W trakcie studiów poznał wielu wybitnych ludzi Kościołów rzymskiego i ormiańskiego, tłumaczył dla papieża Klemensa XI listy od hierarchów i świeckich dostojników z Armenii (m.in. przywiezione przez Israeala Oriego, posła melików ormiańskich), zbliżył się do najbogatszej rodziny ormiańskich kupców pochodzących z Persji – Scerimanów (Shahremanian). Do Polski wrócił w 1701 roku jako wytrawny znawca obrządku i kultury ormiańskiej; władał biegle językami: ormiańskim, łacińskim, włoskim i polskim, a także greckim i bułgarskim. W 1703 roku został przez arcybiskupa Deodata Nersesowicza, zarządzającego diecezją lwowską, skierowany do pracy duszpasterskiej na Podolu i Pokuciu, czyli w regionach największego w Polsce zasiedlenia ormiańskiego. Był tam najpierw dziekanem, rezydującym głównie w dwóch największych parafiach – Kamieniec Polski i…
subject: Pomniki Dziejowe Ormian Polskich
  topic: section
subject: Open Access
  topic: category
subject: Historia
  topic: category
creator: Stefan Stefanowicz Roszka
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Stefan Stefanowicz Roszka
date: 2025-12-05
publication date: 2025-12-05
doi: 10.12797/9788383683997

Bernardyni kresowi w XX wieku
type: item
description: Losy ostatnich bernardyńskich klasztorów na Kresach to nie suche daty i fakty – to barwna epopeja pełna niepowtarzalnych treści, pięknych przeżyć, dramatycznych wydarzeń. Epopeja napisana życiem zakonników w całości poświęconym Bogu i ludziom, zakorzenionym w wierze silnej, promieniującej i pewnej. Zamiarem autora jest ocalenie od zapomnienia działalności bernardynów na Kresach Południowo-Wschodnich, szczególnie tych pracujących tam w pierwszej połowie XX w. Odegrali oni istotną rolę w życiu społeczeństwa jako duszpasterze, obrońcy wiary i polskości, duchowi przywódcy i orędownicy sprawy polskiej. Dopóki trwali zakonnicy, rozmiłowani w atmosferze pracy i codzienności kresowych klasztorów, pamięć o nich była wciąż obecna. Dziś już wszyscy bohaterowie tamtych wydarzeń przekroczyli próg życia doczesnego. To nie tylko znak, że skończyła się pewna epoka, ale przede wszystkim sygnał, że tamte wydarzenia coraz bardziej się od nas oddalają. Zaciera się pamięć o bohaterskich czynach, poświęceniu i męczeństwie bernardynów na kresowych placówkach. Rolą tej publikacji jest utrwalenie dokonań ostatnich bernardynów w Małopolsce Wschodniej, z nadzieją, że będzie ona przydatną lekturą dla wszystkich pasjonatów historii bernardynów, Kościoła katolickiego i Polski.
subject: Zapowiedzi
  topic: category
subject: Historia
  topic: category
subject: Społeczeństwo i kultura
  topic: category
subject: bernardyni
  topic: keywords
subject: zakon
  topic: keywords
subject: Kresy
  topic: keywords
subject: duszpasterstwo
  topic: keywords
subject: prześladowania
  topic: keywords
subject: ludobójstwo
  topic: keywords
creator: Dominik Knapik
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Dominik Knapik
date: 2026-01-23
publication date: 2026-01-23
doi: 10.12797/9788383683072

Współczesne zmiany konstytucji w wybranych państwach europejskich
type: item
description: Publikacja analizuje zmiany konstytucyjne wprowadzone po 2005 roku w wybranych państwach europejskich: Bułgarii, Danii, Francji, Luksemburgu, Niemczech, Turcji, Węgrzech oraz Wielkiej Brytanii. Stanowi rezultat ba-dań uwzględniających polityczne i społeczne uwarunkowania procesów nowelizacyjnych oraz ich szerszy kontekst ustrojowy. Celem opracowania jest odpowiedź na pytanie, czy zmiany te miały charakter przede wszystkim wewnętrzny („partykularyzm prawny”), czy też pozostawały w związku z tendencjami i doświadczeniami wspólnymi dla innych państw, zwłaszcza europejskich („wspólnota doświadczeń”). Sformułowane wnioski pozwalają ocenić, w jakim stopniu analizowane reformy konstytucyjne stanowią reakcję na krajowe wyzwania polityczne, a w jakim wpisują się w szersze procesy przemian ustrojowych w Europie i na świecie.
subject: Open Access
  topic: category
subject: Politologia i nauki polityczne
  topic: category
subject: Prawo
  topic: category
creator: Wojciech Firek
creator: Marcin Krzemiński
creator: Mikołaj Deptalski
creator: Anna Popardowska
creator: Karol Kozanecki
creator: Kamil Kumor
creator: Wojciech Stradomski
creator: Julia Jankowska
creator: Rafał S. Kowalski
creator: Mateusz Stanek
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Wojciech Firek, Marcin Krzemiński (Volume editor)
date: 2025-12-20
publication date: 2025-12-20
doi: 10.12797/9788383684154

Maria Winowska, pisarka emigracyjna
type: item
description: Książka przedstawia postać Marii Winowskiej, urodzonej w 1903 roku pisarki i znanej publicystki, która w 1939 roku wyemigrowała do Francji. Urodziła się w Skałacie nad Zbruczem, w polskiej rodzinie o wielokulturowych korzeniach. Znała dwanaście języków. Doktoryzowała się na filologii romańskiej we Lwowie. Była inicjatorką czasopisma „Verbum”. Zaangażowana we francuskim ruchu oporu, prowadziła w Tuluzie podziemne czasopismo „Służba”. Utrzymywała stałe kontakty z internowanym w Lourdes prym. Augusem Hlondem, którego teksty publikowała w „Służbie”. Aresztowana, trafiła na rok do więzienia i obozu koncentracyjnego na terenie Francji. Po wojnie, kierując się sugestią Hlonda, pozostała na emigracji. Utrzymywała bliskie kontakty z licznymi kardynałami katolickimi. Od uwolnienia prym. Wyszyńskiego z internowania każdorazowo, gdy przyjeżdżał on do Rzymu, M. Winowska również udawała się do Rzymu, gdzie pełniła funkcję jego sekretarza. Prowadziła w jego imieniu rozmowy z wysokimi hierarchami m.in. papieżem Pawłem VI i abpem Casarolim. Ściśle współpracowała z J. Nowakiem-Jeziorańskim w kwestiach przekazywania informacji do Radia Wolna Europa. Stała za wieloma wydarzeniami, w których pierwszoplanowymi postaciami byli prymas Wyszyński lub abp Karol Wojtyła, m.in. pisała listy do episkopatów świata, interweniowała w kwestiach uznania polskich= granic zachodnich przez Watykan, organizowała spotkania Jana Pawła II we Francji, organizowała wydanie książek Wyszyńskiego na Zachodzie. Napisała blisko 50 książek, wydawanych głównie w języku francuskim. Jako pierwsza opublikowała biografię franciszkanina Maksymiliana Kolbego. Jej książka Le Fou De Notre-Dame Le Père Maximilien Kolbe (1949) otrzymała nagrodę Akademii Francuskiej (1950) i zapoczątkowała ruch w kierunku popularyzacji i beatyfikacji Maksymiliana Marii Kolbego. Jej książki znalazły się w Polsce na indeksie cenzury i były trudno dostępne.
subject: Literaturoznawstwo
  topic: category
subject: Maria Winowska
  topic: keywords
subject: emigracja
  topic: keywords
subject: Stefan Wyszyński
  topic: keywords
subject: prymas
  topic: keywords
subject: Francja
  topic: keywords
subject: biografistyka
  topic: keywords
subject: hagiografia
  topic: keywords
subject: Watykan
  topic: keywords
subject: Paryż
  topic: keywords
subject: komunizm
  topic: keywords
subject: papiestwo
  topic: keywords
subject: święci
  topic: keywords
subject: Maksymilian Kolbe
  topic: keywords
subject: Ukraina
  topic: keywords
subject: Skałat
  topic: keywords
subject: Lwów
  topic: keywords
subject: Laski
  topic: keywords
subject: literatura
  topic: keywords
subject: literaturoznawstwo
  topic: keywords
subject: dysydenci
  topic: keywords
creator: Anna Kołodziejska
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Joanna Kołodziejska
date: 2026-01-19
publication date: 2026-01-19
doi: 10.12797/9788383683683

Wojna o kulturę
type: item
description: Książka Andrzeja Bryka to zbiór esejów przedstawiających i analizujących zapaść kulturową dzisiejszego świata zachodniego, opowiedzianych w sposób oryginalny i w wielu miejscach odkrywczy. Autor łączy głęboką erudycję uczonego z bystrym okiem obserwatora, precyzją prawnika, talentem opowiadacza oraz mądrością człowieka wysokiej kultury. Narracja jest żywa, emocjonująca, a niekiedy trafnie zjadliwa wobec negatywnych bohaterów książki. Książkę należy też czytać jako świadectwo zdrowego rozsądku oraz odwagi w myśleniu - cech, których nigdy nie było za dużo, a których deficyt w naszych czasach jest szczególnie dotkliwy. Ryszard Legutko
subject: Społeczeństwo i kultura
  topic: category
creator: Andrzej Bryk
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Andrzej Bryk
date: 2026-01-16
publication date: 2026-01-16
doi: 10.12797/9788383684116

Wojna, kultura, polityka
type: item
description: Publikacja poświęcona jest trzem powiązanym fenomenom: wojnie, kulturze i polityce. Autorzy, analizując tytułową triadę w ujęciu interdyscyplinarnym, podejmują namysł nad relacjami zachodzącymi między tymi trzema obszarami ludzkiej działalności. Punktem wyjścia są pytania: w jakim stopniu (zależności) te trzy płaszczyzny wzajemnie się określają, jakim kosztem (nie tylko finansowym), jakie mogą być prognozy tegoż w kontekście trzeciej dekady XXI wieku oraz wynikające z tego możliwe (re)konfiguracje układów międzynarodowych. Prezentowane teksty w szczególności dotyczą kulturowych uwarunkowań wojny (jej różnych form), kultury politycznej, dyskursu politycznego i narracji o wojnie, obrazów wojny w tekstach kultury, niszczenia kultury jako instrumentu wojny oraz zastosowania sztucznej inteligencji w działaniach wojennych i w polityce.
subject: Społeczeństwo i kultura
  topic: category
subject: Politologia i nauki polityczne
  topic: category
creator: Monika Banaś
creator: Ewa Stasiak-Jazukiewicz
creator: Marta Jas-Koziarkiewicz
creator: Renata Hołda
creator: Juliusz Sikorski
creator: Iryna Kukharuk
creator: Yuliana Lavrysh
creator: Viktoryia Klimovich
creator: Jan Gordziejew
creator: Helena Jańczuk
creator: Jakub Polit
creator: Paweł Skorut
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Monika Banaś (Volume editor); Ewa Stasiak-Jazukiewicz, Marta Jas-Koziarkiewicz, Renata Hołda, Juliusz Sikorski, Iryna Kukharuk, Yuliana Lavrysh, Viktoryia Klimovich, Jan Gordziejew, Helena Jańczuk, Jakub Polit, Paweł Skorut
date: 2026-01-21
publication date: 2026-01-21
doi: 10.12797/9788383684437

Religia w kulturach Azji
type: item
description: Zebrane w tomie artykuły to efekt interdyscyplinarnego namysłu zarówno nad historycznymi, jak i współczesnymi formami obecności religii w przestrzeni społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury popularnej, mediów wizualnych oraz cyfrowych form religijności. Ich Autorzy zabierają czytelnika w podróż – od shintoistycznych śladów w Godzilli, przez hinduistyczne boginie protestu, aż po islam i judaizm widziane z perspektywy Japonii – ukazując trwałość religijnych narracji w nowych kontekstach kulturowych. To książka o tym, jak sacrum przenika codzienność, popkulturę i nowe media – żywa, zaskakująca, pełna nieoczywistych spotkań tradycji z nowoczesnością.
subject: Społeczeństwo i kultura
  topic: category
creator: Kamila Junik
creator: Maciej Pletnia
creator: Karolina Rak
creator: Joanna M. Guzik
creator: Paweł Dybała
creator: Joanna Puchalska
creator: Renata Iwicka
creator: Agnieszka Mikrut-Żaczkiewicz
creator: Jarosław Zapart
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Kamila Junik, Maciej Pletnia (Volume editor); Karolina Rak, Joanna M. Guzik, Kamila Junik, Paweł Dybała, Joanna Puchalska, Renata Iwicka, Agnieszka Mikrut-Żaczkiewicz, Jarosław Zapart, Maciej Pletnia
date: 2025-12-20
publication date: 2025-12-20
doi: 10.12797/9788383684055

Контекстуальный словниклемківского языка
type: item
description: Контекстуальный словник лемківского языка возник на двох основных принципах – ревіталізацийным і іммерсийным. Они окрислили його суть, характер і ціль. Долготырвалый і вытуженый процес працы над словником стал ся значучым языковым досвідчыньом для каждого з членів словниковой групы. На каждым кроці досвідчали сме непридатности ци конечности зміны утырваленых в просторі домінуючого языка структурных і уявных привычок, якы были сперечны з натуром і духом лемківского языка. В тоту суть, специфіку языка, входили сме через оператывну систему хоснуваня корпусу лемківскоязычных текстів до контекстового іманя значынь слів. Входжыня в глубину семантычных значынь громадженых докола головного госла было фасцинуюче і втігаюче в самобытный культуровый простір, розвивало вникливіст і рефлексию. Тяжка і вымагаюча великой волі была конечніст самопоправляня готовых уж схем, якы вказували ся блудны, бо взяты были з домінуючой языковой системы, в якій сме придбали освіту і фунґуєме в вельох сферах нашого жытя. Языкова материя верифікувала іх сперечніст ци непридатніст для лемківского языка. Нехосенне і нестарчаюче вказало ся одвзоровуваня готовых словниковых дефініций, якє початково здавало ся простом методом працы. Зато ефект, єст полным заанґажуваня ділом актывных хоснуватели лемківского языка як іх рідного і оддзеркалят природный його стан і днешню жывотніст. Дополніньом ревіталізуючого процесу повинна быти придатніст Словника в загальным поправліню теперішньой кондициі лемківского языка.
subject: Scripta Lemkoviana
  topic: section
subject: Językoznawstwo
  topic: category
subject: słownik kontekstualny
  topic: keywords
subject: język łemkowski
  topic: keywords
subject: leksyka języka łemkowskiego
  topic: keywords
subject: rewitalizacja języka
  topic: keywords
subject: immersja języka
  topic: keywords
creator: Олена Дуць-Файфер
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Олена Дуць-Файфер (Volume editor)
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
doi: 10.12797/9788383683812

Контекстуальный словник лемківского языка
type: item
description: Контекстуальный словник лемківского языка возник на двох основных принципах – ревіталізацийным і іммерсийным. Они окрислили його суть, характер і ціль. Долготырвалый і вытуженый процес працы над словником стал ся значучым языковым досвідчыньом для каждого з членів словниковой групы. На каждым кроці досвідчали сме непридатности ци конечности зміны утырваленых в просторі домінуючого языка структурных і уявных привычок, якы были сперечны з натуром і духом лемківского языка. В тоту суть, специфіку языка, входили сме через оператывну систему хоснуваня корпусу лемківскоязычных текстів до контекстового іманя значынь слів. Входжыня в глубину семантычных значынь громадженых докола головного госла было фасцинуюче і втігаюче в самобытный культуровый простір, розвивало вникливіст і рефлексию. Тяжка і вымагаюча великой волі была конечніст самопоправляня готовых уж схем, якы вказували ся блудны, бо взяты были з домінуючой языковой системы, в якій сме придбали освіту і фунґуєме в вельох сферах нашого жытя. Языкова материя верифікувала іх сперечніст ци непридатніст для лемківского языка. Нехосенне і нестарчаюче вказало ся одвзоровуваня готовых словниковых дефініций, якє початково здавало ся простом методом працы. Зато ефект, єст полным заанґажуваня ділом актывных хоснуватели лемківского языка як іх рідного і оддзеркалят природный його стан і днешню жывотніст. Дополніньом ревіталізуючого процесу повинна быти придатніст Словника в загальным поправліню теперішньой кондициі лемківского языка.
subject: Scripta Lemkoviana
  topic: section
subject: Językoznawstwo
  topic: category
subject: słownik kontekstualny
  topic: keywords
subject: język łemkowski
  topic: keywords
subject: leksyka języka łemkowskiego
  topic: keywords
subject: rewitalizacja języka
  topic: keywords
subject: immersja języka
  topic: keywords
creator: Олена Дуць-Файфер
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Олены Дуць-Файфер (Volume editor)
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
doi: 10.12797/9788383683799

Ballada o złotym jabłku
type: item
description: Adam Tomczyk to niezwykle utalentowany samorodek literacki obdarzony absolutnym słuchem na muzykę słów, zdanie, żywy dialog i posiadający rzadki dziś wśród pisarzy kapitał dużej wiedzy o zwykłym życiu na prowincji. Swobodnie porusza się zarówno w konwencji realistycznej, jak i groteskowej, miewa jako prozaik kapitalne poczucie humoru, czego próbkę zaprezentował np. w opowiadaniu Pociąg przyjaźni, gdzie występuje jako inżynier Adam Tomczyk, znikający literacki sobowtór. Potrafi z dużą maestrią przechodzić od poetyki realizmu do surrealizmu i prozy poetyckiej. Rekomenduję jego zbiór opowiadań nie z koleżeńskiej uprzejmości (należy do krakowskiego oddziału SPP), lecz z niekłamanym podziwem. Józef Baran U źródeł prozy Adama Tomczyka leży dziecięce pragnienie, by świat był inny od tego, który jest. Stąd jego swoiste zawieszenie między rzeczywistością a snem. Spisane losy miejsc i ludzi przepojone są nostalgią. Życie mija czule. Raz zawadiacko, raz ulegle. Barwie opowiadań sprzyja swoboda językowa. Plastyczne opisy zatrzymują czytelnika na dłużej. Jakby przesłaniem opowieści Adama Tomczyka było „zostawać na dłużej”, przyglądać się pilniej, pilniej… żyć. Krzysztof Bielecki
subject: Literatura
  topic: category
creator: Adam Tomczyk
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Adam Tomczyk
date: 2025-12-12
publication date: 2025-12-12
doi: 10.12797/

Polish Aid
type: item
description: The publication covers the twenty-year process of institutionalisation of Polish development cooperation and the importance of its socio-political environment for this process: international institutions and organisations, public administration bodies, the non-governmental sector, private enterprises, representatives of the Polish parliament, and citizens themselves, not only those involved in development aid activities. It presents a diagnosis of the state of the institution based on research, as well as an analysis of the reforms necessary for it in the context of changes taking place in the international environment, including those concerning the balance of power in the development cooperation environment, the growing need for humanitarian activities, and Poland's plan to participate in the post-war reconstruction of Ukraine. The aim of the book is to contribute to the development of research on the institution of aid from the perspective not only of the hard rules and strategies it outlines, but also of the values and behaviours associated with the culture of aid and co-created by its institutional environment. The publication also serves as a voice in the still niche scientific and expert discussion on Polish Aid, its essence for Poland's international relations as a member of the “club of the richest Western donors,” and its importance for a greater understanding of global challenges and sustainable development by citizens.
subject: Zapowiedzi
  topic: category
subject: Politologia i nauki polityczne
  topic: category
subject: Polish Aid
  topic: keywords
subject: development cooperation
  topic: keywords
subject: sociological institutionalism
  topic: keywords
creator: Katarzyna Zalas-Kamińska
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Katarzyna Zalas-Kamińska
date: 2025-12-08
publication date: 2025-12-08
doi: 10.12797/9788383683539

Tkaniny zabytkowe z okresu od XV do XVII wieku ze zbiorów krakowskich kościołów i klasztorów
type: item
description: Obszerna publikacja na temat zabytkowych szat liturgicznych z zasobów kościołów i klasztorów krakowskich jest bardzo istotnym wkładem w poznanie i badanie nowożytnych tekstyliów zachowanych w Polsce. Jej wartość podnosi fakt ujawnienia i wielostronnego przeanalizowania prezentowanych zabytków pod kątem historycznym, stylistycznym i technologicznym. Znakomity materiał ilustracyjny pozwala doskonale zapoznać się z tak ważnym działem rzemiosła artystycznego, często jeszcze zbyt mało docenianym przez badaczy polskiej kultury i sztuki. Tom 3 poświęcony został tkaninom o pochodzeniu wschodnim ze zbiorów krakowskich kościołów. Katalog uzupełnia słownik terminologiczny oraz zbiór artykułów naukowych dotyczących barwników występujących w tkaninach, stanu zachowania zabytków przechowywanych w różnych środowiskach oraz oceny mikrobiologicznej materiałów będących przedmiotem opracowania.
subject: Zapowiedzi
  topic: category
subject: Historia
  topic: category
subject: tkaniny zabytkowe
  topic: keywords
subject: XV-XVII w.
  topic: keywords
subject: historia tkanin
  topic: keywords
subject: tekstylia sakralne
  topic: keywords
subject: sztuka kościelna
  topic: keywords
creator: Natalia Krupa
creator: Beata Biedrońska Słota
creator: Maria Cybulska
creator: Ewa Orlińska-Mianowska
creator: Katarzyna Lech
creator: Tomasz Sawoszczuk
creator: Justyna Syguła-Cholewińska
creator: Tomasz Lech
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Natalia Krupa (Volume editor)
date: 2025-12-09
publication date: 2025-12-09
doi: 10.12797/9788383684338

Leksykon angielskich przekładów polskiej literatury dziecięcej
type: item
description: Celem niniejszej publikacji jest naszkicowanie kulturowej mapy angielskich przekładów polskiej literatury dla dzieci. W centrum uwagi znajdują się tłumaczenia jako teksty, czemu służy układ haseł głównych, poświęconych konkretnym utworom, które zostały przetłumaczone na język angielski. Przekłady zostały także umieszczone w szerszym kontekście historyczno-literackim. Ważnym założeniem Leksykonu jest zwrócenie uwagi na pośredników, czyli ambasadorów kultury, którzy umożliwili ich zaistnienie w innym języku, czyli przede wszystkim na tłumaczy, a także najważniejsze wydawnictwa, stowarzyszenia oraz instytucje kultury. Hasła Leksykonu prezentują zatem historię obecności polskiej literatury dla dzieci w obszarze języka angielskiego. Niniejsza publikacja wpisuje się w model szeroko rozumianych badań przekładoznawczych, łączących ujęcia językoznawcze, krytyczno-literackie, socjologiczne i historyczne.
subject: Literaturoznawstwo
  topic: category
creator: Joanna Dybiec-Gajer
rights: Prawa autorskie (c) 2026 Individual authors
date: 2026-01-08
publication date: 2026-01-08
doi: 10.12797/9788383682679

Dyplomacja otwarta
type: item
description: Książka podejmuje refleksję nad miejscem i znaczeniem dyplomacji we współczesnym świecie, w dobie dynamicznych przemian geopolitycznych. Na licznych przykładach Arkady Rzegocki dowodzi, że Polska potrzebuje nowego modelu prowadzenia polityki zagranicznej – „dyplomacji otwartej”. Tylko dyplomacja angażująca nie tylko rząd i służbę zagraniczną, lecz także obywateli, Polonię, organizacje społeczne, instytucje kultury, nauki i biznesu może skutecznie realizować polską rację stanu. Autor podkreśla, że tradycyjny model dyplomacji, praktykowanej za zamkniętymi drzwiami gabinetów, nie odpowiada wyzwaniom współczesności. Globalizacja, nowe technologie, dezinformacja, a także agresywna polityka mocarstw – zwłaszcza Rosji i Chin – sprawiają, że skuteczna polityka zagraniczna musi być czytelna, przejrzysta i włączająca. Tylko w ten sposób można budować wiarygodny i atrakcyjny wizerunek państwa na arenie międzynarodowej. Polska, ze względu na położenie i doświadczenia historyczne, ma szczególną misję jako rzeczniczka wolności, solidarności i demokracji w Europie Środkowo-Wschodniej. Książka ukazuje ewolucję polskiej dyplomacji – od czasów zaborów, przez II wojnę światową i okres komunizmu, aż po III RP oraz integrację z NATO i Unią Europejską. Autor zwraca uwagę, że mimo wielu sukcesów – takich jak bezprecedensowa pomoc udzielona Ukrainie, dynamiczny wzrost gospodarczy czy aktywność w regionie – Polska nadal nie w pełni wykorzystuje swój potencjał. Zbyt słabo promuje swoje osiągnięcia i zbyt rzadko jasno komunikuje własne racje. Głównym elementem koncepcji „dyplomacji otwartej” jest włączenie obywateli w promocję Polski. Oznacza to m.in. rozwój edukacji dyplomatycznej, dyplomacji akademickiej i kulturalnej, wzmocnienie więzi z Polonią, pielęgnowanie rzetelnego wizerunku kraju na świecie oraz skuteczną walkę z dezinformacją. Rzegocki akcentuje także konieczność profesjonalizacji służby zagranicznej i stworzenia nowoczesnej akademii dyplomatycznej. Odwołując się do przykładów zagr…
subject: Dyplomacja Otwarta. Biblioteka
  topic: section
subject: Politologia i nauki polityczne
  topic: category
subject: dyplomacja otwarta
  topic: keywords
subject: polityka zagraniczna Polski
  topic: keywords
subject: udział obywateli
  topic: keywords
subject: globalizacja
  topic: keywords
subject: wizerunek państwa
  topic: keywords
subject: doświadczenia historyczne
  topic: keywords
creator: Arkady Rzegocki
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Arkady Rzegocki
date: 2025-12-05
publication date: 2025-12-05
doi: 10.12797/9788383683768

Seminarium nauczycielskie męskie w Starym Sączu (1903–1936)
type: item
description: Książka stanowi pionierską monografię jednej z najbardziej znanych instytucji edukacyjnych w regionie sądeckim. Autor przedstawił w zarysie historię i funkcjonowanie Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Starym Sączu od momentu jego powstania do likwidacji, odnosząc się zarówno do uwarunkowań społeczno-politycznych, jak i do codzienności życia szkolnego. Szczególną uwagę poświęcił jednak sylwetkom uczniów i absolwentów – ich pochodzeniu społecznemu, okresowi pobytu w szkole, dalszym losom zawodowym i roli, jaką odegrali w lokalnych społecznościach jako nauczyciele, społecznicy, żołnierze. Ze względu na obszerność materiału i dużą liczbę biogramów opracowanie podzielono na dwa tomy. W pierwszym tomie zgrupowano biogramy uczniów i absolwentów – wychowanków szkoły – od A do Ł, w drugim zaś– od M do Ż, ponadto kadrę pracowniczą oraz wykaz maturzystów z obcych szkół, którzy zdawali maturę w Seminarium Nauczycielskim Męskim w Starym Sączu, nie będąc jego uczniami. Monografia opiera się na bogatym materiale źródłowym – przede wszystkim archiwaliach i źródłach drukowanych – z wykorzystaniem licznych opracowań. Publikacja wpisuje się w nurt badań nad historią oświaty w Polsce i stanowi ważny przyczynek do dziejów edukacji na Sądecczyźnie, w Galicji austro-węgierskiej i w Drugiej Rzeczypospolitej.
subject: Historia, Hereditas, Ecclesia
  topic: section
subject: Open Access
  topic: category
subject: Historia
  topic: category
creator: Grzegorz Chajko
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Chajko
date: 2025-12-30
publication date: 2025-12-30

Migrujące Wilno
type: item
description: Autorka niniejszej książki skupia się przede wszystkim na procesach migracyjnych XX wieku i ich znaczeniu dla Wilna i jego mieszkańców. Analizuje, w jaki sposób migracje zmieniły oblicze miasta, jaki wpływ miały one na tożsamość mieszkańców i rozwój społeczności – opisuje wpływ stałej migracji ludności na rozwój demograficzny Wilna i wyjaśnia, dlaczego dawni mieszkańcy miasta zniknęli i w jaki sposób pojawili się nowi.
subject: Zapowiedzi
  topic: category
subject: Historia
  topic: category
creator: Vitalija Stravinskienė
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Vitalija Stravinskienė
date: 2025-12-30
publication date: 2025-12-30
doi: 10.12797/9788383684079

Profesjonalizacja kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego
type: item
description: Monografia Profesjonalizacja kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego stanowi pogłębioną refleksję nad współczesnym stanem glottodydaktyki polonistycznej, ze szczególnym uwzględnieniem pedeutologii – obszaru kluczowego dla jakości i skuteczności nauczania polszczyzny cudzoziemców. Autorka koncentruje się na rozwoju kompetencji dydaktyczno-metodycznych początkujących nauczycieli oraz na kształtowaniu refleksyjnej postawy zawodowej jako fundamentu profesjonalizmu nauczyciela-praktyka. Punktem wyjścia rozważań są konstruktywistyczne i humanistyczne koncepcje kształcenia nauczycieli, które akcentują podmiotowość uczących się, odpowiedzialność nauczyciela za projektowanie procesu dydaktycznego oraz ideę całożyciowego rozwoju zawodowego. Na ich tle zaprezentowany został autorski model kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego, oparty na ścisłym powiązaniu teorii z praktyką, refleksyjności oraz uczeniu się poprzez działanie. W części empirycznej pracy wykazano niedostateczne przygotowanie absolwentów studiów glottodydaktycznych do realiów pracy zawodowej, zwłaszcza w zakresie kompetencji dydaktyczno-metodycznych. W odpowiedzi na te diagnozy autorka formułuje postulaty systemowe, obejmujące m.in. profesjonalizację procesu kształcenia, opracowanie standardów edukacji nauczycieli, wzmocnienie roli praktyk pedagogicznych, a także regulację zawodu nauczyciela języka polskiego jako obcego i drugiego. Publikacja wpisuje się w aktualne debaty dotyczące roli języka polskiego jako narzędzia integracji w kontekście migracyjnym i stanowi ważny głos w dyskusji nad przyszłością kształcenia nauczycieli polszczyzny w Polsce i za granicą.
subject: Biblioteka LingVariów. Glottodydaktyka
  topic: section
subject: Nauczanie i uczenie języków
  topic: category
creator: Kamila Dembińska
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Kamila Dembińska Kamila Dembińska
date: 2025-12-31
publication date: 2025-12-31
doi: 10.12797/88383683836

Duchacy
type: item
description: Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspólnot na procesy kulturotwórcze i cywilizacyjne. Poznanie zakonu Ducha Świętego, jego misji, strategii, ośrodków, zakonników, ich kultury i aktywności jest bez wątpienia jedną ze ścieżek do poszerzenia wiedzy o przeszłości Rzeczypospolitej w średniowieczu i czasach nowożytnych. ks. prof. dr hab. Kazimierz Łatak CRL Książka wypełnia poważną lukę z zakresu historii Kościoła i zakonów w Polsce średniowiecznej i nowożytnej. Jest całościowo pomyślaną, nowoczesną syntezą, dojrzałą warsztatowo, wieloaspektową i twórczą. Została przedsięwzięta z rozmachem godnym wieloosobowego projektu badawczego, jest oparta na imponującej podstawie źródłowej i przynosi ogrom nowych informacji. dr hab. Maciej Zdanek, prof. UJ
subject: Historia, Hereditas, Ecclesia
  topic: section
subject: Historia
  topic: category
subject: The Order of the Holy Spirit in Saxia
  topic: keywords
subject: hospitaller Order
  topic: keywords
subject: Catholic Religious Orders
  topic: keywords
creator: Mateusz Zimny
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Mateusz Zimny
date: 2025-12-30
publication date: 2025-12-30
doi: 10.12797/9788383683645

Metafory choroby i walki w polskim i angielskim prasowym dyskursie politycznym
type: item
description: Gorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej. Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę. To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia.
subject: Językoznawstwo
  topic: category
creator: Małgorzata Brożyna-Reczko
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Małgorzata Brożyna-Reczko
date: 2025-12-31
publication date: 2025-12-31
doi: 10.12797/9788383684345

Tożsamość, pamięć i narracja w anglojęzycznym pisarstwie subkontynentu indyjskiego
type: item
description: Monografię poświęcono zagadnieniom tożsamości, pamięci, postpamięci oraz narracji w anglojęzycznej literaturze indyjskiego subkontynentu. Badania przeprowadzono w perspektywie literaturoznawczej, wspartej refleksją filozoficzną, kulturoznawczą oraz socjologiczną. Monografia składa się z trzech rozdziałów poprzedzonych wstępem, w którym zarysowano obszar badań oraz strukturę opracowania.
subject: Literaturoznawstwo
  topic: category
subject: tożsamość
  topic: keywords
subject: pamięć
  topic: keywords
subject: postpamięć
  topic: keywords
subject: narracja
  topic: keywords
subject: anglojęzyczne pisarstwo indyjskiego subkontynentu
  topic: keywords
creator: Halina Marlewicz
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Halina Marlewicz
date: 2025-12-23
publication date: 2025-12-23
doi: 10.12797/9788383682921

Idea Risorgimento w refleksji polsko-włoskiej = L’idea di risorgimento nella riflessione italo-polacca
type: item
description: Książka, która oddajemy w ręce Czytelników, to rezultat pracy interdyscyplinarnego zespołu badaczy z Polski i Włoch, podejmujących refleksje nad Risorgimento jako idea narodowego odrodzenia, wolności i solidarności, łącząca doświadczenia obu narodów. Publikacja ukazuje włoskie zmagania o jedność i niepodległość, które stały się dla Polaków inspiracją do własnego „odrodzenia”, od epoki romantyzmu po czasy współczesne. Autorzy przedstawiają Risorgimento jako uniwersalny symbol obywatelskiego przebudzenia, którego znaczenie wykracza poza XIX wiek, współtworząc duchowa mapę Europy. „Naród i wolność. Oto niepodzielny dwumian obu naszych Risorgimentów... w tych latach wielkich niepokojów, wielkich konfliktów, ale i wielkich nadziei” – przypomina Giovanni Spadolini, nadając tej refleksji ponadczasowy wymiar.
subject: Open Access
  topic: category
subject: Politologia i nauki polityczne
  topic: category
creator: Małgorzata Kiwior-Filo
creator: Mirela Marta Banach
creator: Alessandro Campi
creator: Andrea Ciampani
creator: Stefan Bielański
creator: Bartosz Kwieciński
creator: Antonio Macchia
creator: Krzysztof Strzałka
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Małgorzata Kiwior-Filo (Volume editor), Mirela Marta Banach (Volume editor)
date: 2025-12-19
publication date: 2025-12-19
doi: 10.12797/9788383684000

Edukacja w czasach niepewności
type: item
description: Czy polska szkoła jest gotowa na zmianę? Ta książka pokazuje, że mimo trudności i kryzysów w systemie edukacji istnieje środowisko pełne energii i odpowiedzialności. Autorzy oddają głos dyrektorom i ekspertom, którzy nie tylko wyrażają niepokój wobec obecnej sytuacji, ale także jasno formułują realne oczekiwania i sensowne postulaty. Z ich wypowiedzi wyłania się obraz edukacji, która może – i powinna – zmierzać w stronę przyszłości opartej na ambitnych celach, przemyślanej strategii, większej autonomii szkół i lepszej komunikacji. To nie tylko diagnoza problemów, lecz także inspirująca opowieść o możliwościach i nadziei na przyszłość polskiej edukacji. To wizja, w której energia ludzi pracujących w systemie zostaje wykorzystana dla dobra wspólnego, a hasło „róbmy swoje” zmienia się w wezwanie „róbmy swoje – razem i z sensem”.
subject: Open Access
  topic: category
subject: Politologia i nauki polityczne
  topic: category
subject: wyzwania współczesności
  topic: keywords
subject: analiza sytuacyjna
  topic: keywords
subject: polityka edukacyjna
  topic: keywords
subject: dojrzałość systemu
  topic: keywords
subject: responsywność
  topic: keywords
subject: edukacja
  topic: keywords
subject: przywództwo
  topic: keywords
subject: kompetencje
  topic: keywords
creator: Grzegorz Mazurkiewicz
creator: Bogna Halska-Pionka
creator: Jakub Kołodziejczyk
creator: Joanna Kołodziejczyk
creator: Joanna Kotlarz
creator: Joanna Trzópek-Paszkiewicz
creator: Roksana Ulatowska
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Mazurkiewicz, Bogna Halska-Pionka, Jakub Kołodziejczyk, Joanna Kołodziejczyk, Joanna Kotlarz, Joanna Trzópek-Paszkiewicz, Roksana Ulatowska
date: 2025-12-17
publication date: 2025-12-17
doi: 10.12797/9788383684352

Władza neutralna we współczesnym prawie konstytucyjnym
type: item
description: Książka podejmuje pogłębioną analizę jednej z najbardziej złożonych, a jednocześnie relatywnie słabo opracowanych kategorii współczesnego prawa konstytucyjnego. Autorzy rekonstruują ewolucję idei władzy neutralnej – od koncepcji pouvoir neutre Benjamina Constanta po współczesne instytucjonalne mechanizmy równoważenia władz oraz ochrony praw jednostki – ukazując ją jako normatywne i funkcjonalne dopełnienie klasycznego modelu podziału władz. Monografia analizuje konstytucyjną przestrzeń dla nowych prawnych form działania państwa, zdolnych do wypełnienia braków po społecznym podziale władzy oraz niewystarczalności technicznie pojmowanego modelu odwołującego się do klasycznej triady. Władza neutralna ujmowana jest jako szczególny segment organów gwarancyjnych, których zadania nie mogą być powierzone organom władzy politycznej. Łącząc refleksję teoretyczną z analizą porównawczą i pogłębionym studium konkretnych instytucji, książka proponuje spójne ujęcie władzy neutralnej jako elementu ustrojowego stabilizującego system konstytucyjny poza logiką bieżącej rywalizacji politycznej oraz mechanizmami odpowiedzialności politycznej.
subject: Zapowiedzi
  topic: category
subject: Prawo
  topic: category
creator: Grzegorz Kuca
creator: Michał Mistygacz
creator: Mateusz Nieć
creator: Sławomir Patyra
creator: Piotr Uziębło
creator: Łukasz Jakubiak
creator: Tomasz Słomka
creator: Jacek Wojnicki
creator: Krzysztof Urbaniak
creator: Michał Bożek
creator: Elżbieta Gudowska-Natanek
creator: Krzysztof Prokop
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Kuca, Michał Mistygacz (Volume editor); Mateusz Nieć, Sławomir Patyra, Piotr Uziębło, Łukasz Jakubiak, Tomasz Słomka, Jacek Wojnicki, Krzysztof Urbaniak, Michał Bożek, Michał Bożek, Elżbieta Gudowska-Natanek, Krzysztof Prokop
date: 2025-12-17
publication date: 2025-12-17
doi: 10.12797/

70 lat polonistyki Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych
type: item
description: 70 lat polonistyki Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych! Z tej okazji, 18 października 2024 roku, w Pekinie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa z udziałem badaczy i dydaktyków z Polski i Chin. Tematem były współczesne wyzwania nauczania języka polskiego jako obcego, a także zagadnienia kultury, literatury, dyplomacji kulturalnej, politologii i realioznawstwa. W tomie zebrano artykuły prezentujące szerokie spektrum tematów – od glottodydaktyki i metodyki nauczania studentów chińskojęzycznych, przez praktyczne rozwiązania w dydaktyce, po refleksje nad relacjami polsko-chińskimi w języku, historii i literaturze. Nie zabrakło też głosu młodego pokolenia chińskich polonistów – ich spojrzenie na teksty kultury wnosi świeżość i nową energię. To publikacja, która dokumentuje nie tylko ważne jubileuszowe wydarzenie, ale też puls współczesnej polonistyki poza granicami kraju.
subject: Biblioteka LingVariów. Glottodydaktyka
  topic: section
subject: Open Access
  topic: category
subject: Nauczanie i uczenie języków
  topic: category
creator: Junjian Ye
creator: Agnieszka Wójcicka
creator: Juan He
creator: Tomasz Lisowski
creator: Anna Dunin-Dudkowska
creator: Agata Małyska
creator: Wojciech Hofmański
creator: Michalina Koniuk
creator: Izabella Kaluta
creator: Tomasz Gęsina
creator: Xiaojing Cui
creator: Andrzej Skrendo
creator: Yinhui Mao
creator: Mateusz Kwiatkowski
creator: Qixin Hu
creator: Wenhui Wang
creator: Xiangjian Xu
creator: Piotr Kajak
creator: Renata Przybylska
creator: Maciej Rak
creator: Andrzej Ruszer
creator: Dariusz Wieczorek
creator: Linjiang Sun
creator: Gang Zhao
creator: Jarosław Fazan
creator: Agnieszka Jasińska
creator: Yinan Li
creator: Mateusz Skucha
creator: Agnieszka Tambor
creator: Adriana Prizel-Kania
creator: Huiling Zhang
creator: Yuting Gao
creator: Rui Mao
creator: Piotr Horbatowski
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Junjian Ye, Agnieszka Wójcicka, Juan He, Tomasz Lisowski, Anna Dunin-Dudkowska, Agata Małyska, Wojciech Hofmański, Michalina Koniuk, Izabella Kaluta; Tomasz Gęsina; Xiaojing Cui, Andrzej Skrendo, Yinhui Mao, Mateusz Kwiatkowski, Qixin Hu, Wenhui Wang, Xiangjian Xu, Piotr Kajak; Renata Przybylska, Maciej Rak, Andrzej Ruszer (Volume editor); Dariusz Wieczorek; Linjiang Sun; Gang Zhao, Jarosław Fazan, Agnieszka Jasińska; Yinan Li (Volume editor); Mateusz Skucha, Agnieszka Tambor, Adriana Prizel-Kania, Huiling Zhang, Yuting Gao, Rui Mao, Piotr Horbatowski
date: 2025-12-15
publication date: 2025-12-15
doi: 10.12797/9788383683287

Kraków przede wszystkim
type: item
description: Profesor Mieczysław Rokosz urodził się się lutego 1942 roku w Makowie Podhalańskim w domu nauczycielskim o tradycjach patriotyczno-niepodległościowych. Studia historyczne odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1961-1966. Magisterium uzyskał w 1966 roku u prof. Józefa Wolskiego. W latach 1964-1966 był prezesem Kola Naukowego Historyków Studentów UJ i przewodniczącym Ogólnopolskiego Komitetu Kół Historycznych. W latach 1966-1970 pracował w Archiwum Państwowym w Krakowie. W latach 1970-1973 był redaktorem Wydawnictwa Ossolineum, a następnie Wydawnictwa Literackiego. Od 1973 roku zatrudniony w Instytucie Historii UJ - najpierw w Zakładzie Historii Średniowiecznej Polski, a po obronie doktoratu w 1980 roku w Zakładzie Nauk Pomocniczych Historii. W 2007 roku habilitował się z historii średniowiecznej i nauk pomocniczych historii i archiwistyki. W latach 2008-2018 zatrudniony w Akademii Ignatianum w Krakowie na stanowisku profesora i kierownika Katedry Dziedzictwa Kulturowego Polski. Społecznik, członek wielu komitetów, rad muzealnych i towarzystw, m.in. członek założyciel i członek honorowy Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego, członek Wydziału Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa, American Association of the Friends of Kościuszko at West Point oraz Towarzystwa Historyczno-Literackiego przy Bibliotece Polskiej w Paryżu. W latach 1993-2008 był pierwszym prezesem odrodzonego Towarzystwa Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. W latach 1994-2024 był jedenastym prezesem Komitetu Kopca Kościuszki ustanowionego w 1820 roku w Krakowie, obecnie jest dożywotnim prezesem honorowym.
subject: Historia
  topic: category
subject: Literaturoznawstwo
  topic: category
subject: Społeczeństwo i kultura
  topic: category
creator: Zenon Piech
creator: Marcin Starzyński
creator: Paweł Stróżyk
creator: Henryk M. Słoczyński
creator: Julian Dybiec
creator: Jakub Rogulski
creator: Leszek Bednarczuk
creator: Jacek Urban
creator: Antoni Barciak
creator: Kamila Follprecht
creator: Wojciech Krawczuk
creator: Kazimierz Przyboś
creator: Marcin Szyma
creator: Jan Wroniszewski
creator: Krzysztof Pawłowski
creator: Stanisław A. Sroka
creator: Krzysztof Ożóg
creator: Wojciech Drelicharz
creator: Andrzej Marzec
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Zenon Piech et al.
date: 2025-12-23
publication date: 2025-12-23
doi: 10.12797/9788383682907

Cruz Machado
type: item
description: Monografia przybliża mikroświat społeczności polonijnej zamieszkującej brazylijskie municypium Cruz Machado. Miejsce to stanowi jeden z największych i najważniejszych ośrodków diaspory polskiej w Ameryce Południowej. Opracowanie jest wynikiem etnograficznych badań terenowych przeprowadzonych przez autora w dwóch etapach w latach 2013–2015, stąd przedstawia rzeczywistość po 100 latach od rozpoczęcia akcji osadniczej na tym obszarze. Książka pokazuje, jak ludzkie praktyki, w tym przypadku życie potomków polskich osadników, związane są z zamieszkiwaną przestrzenią. Człowiek z jeden strony musi dostosować się do istniejących warunków przyrodniczych, z drugiej zaś stara się przekształcić objęty w posiadanie obszar, aby jak najlepiej zaspokajał jego potrzeby: materialne, społeczne i duchowe. Ideą przyświecającą stworzeniu tego opracowania było ukazanie zarówno statyki, jak i dynamiki krajobrazu – zaprezentowanie, jak w lokalnej topografii przeszłość przenika się z teraźniejszością i przyszłością. Książka ta nie jest skierowana wyłącznie do przedstawicieli środowiska naukowego. Jej adresatami są także wszyscy ci, którym bliskie są sprawy Polonii: działacze społeczni i polityczni, edukatorzy oraz duszpasterze, a także ci, dla których Brazylia jest krajem odległym i nieznanym, a pragnęliby dowiedzieć się czegoś interesującego o tym kraju.
subject: Historia
  topic: category
subject: Brazylia
  topic: keywords
subject: Parana
  topic: keywords
subject: Cruz Machado
  topic: keywords
subject: Polonia
  topic: keywords
subject: krajobraz
  topic: keywords
subject: osadnictwo
  topic: keywords
subject: budownictwo
  topic: keywords
subject: etnografia
  topic: keywords
creator: Tobiasz Orzeł
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Tobiasz Orzeł
date: 2025-12-09
publication date: 2025-12-09
doi: 10.12797/9788383682655

Drogi przenikania zapożyczeń greckich i łacińskich do języka staropolskiego
type: item
description: Książka stanowi kompleksowe opracowanie dróg, którymi leksyka chrześcijańska pochodzenia greckiego i łacińskiego przenikała do staropolszczyzny. Na podstawie systematycznie wyekscerpowanego materiału oraz analizy opartej na współczesnych metodach etymologicznych autor rekonstruuje wieloetapowe procesy zapożyczania, określa ich chronologię, identyfikuje języki pośredniczące i omawia mechanizmy adaptacyjne. Przedstawione w pracy ustalenia rzucają nowe światło na pochodzenie staropolskiego słownictwa chrześcijańskiego, które jest kluczem do zrozumienia nie tylko historii języka polskiego, lecz także najdawniejszych dziejów polskiej państwowości i procesu chrystianizacji.
subject: Językoznawstwo
  topic: category
subject: etymologia
  topic: keywords
subject: zapożyczenia
  topic: keywords
subject: staropolski
  topic: keywords
subject: łacina
  topic: keywords
subject: greka
  topic: keywords
creator: Jan German
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Jan German
date: 2025-12-08
publication date: 2025-12-08
doi: 10.12797/9788383683041

Miasto Dobczyce i jego wiejskie otoczenie w latach 1918-1939
type: item
description: W pracy poddano analizie funkcjonowanie społeczności Dobczyc i okolicznych wsi, które należały do dobczyckiego powiatu (okręgu) sądowego. Omówiono zakres terytorialny wspomnianego powiatu, obejmującego oprócz miasta 44 okoliczne wsie. Przedstawiono również zmiany demograficzne, które miały miejsce w tym okresie. W pracy poruszono także temat zmian administracyjnych, które miały istotny wpływ na życie lokalnej społeczności. Ponadto scharakteryzowano działalność władz samorządowych, ukazując ją w skomplikowanej mozaice życia politycznego regionu. W życiu gospodarczym Dobczyc znaczącą rolę odgrywały cechy, kółka rolnicze, kasy Stefczyka oraz spółdzielnie, których prężna działalność przyczyniła się do poprawy warunków życia mieszkańców, umożliwiając jednocześnie realizację wielu cennych inicjatyw społecznych i kulturalnych. Ważną rolę w poprawie bezpieczeństwa pożarowego odegrały jednostki ochotniczych straży pożarnych. Nie zapomniano również o działalności zespołów teatralnych, chórów i orkiestr, które nie tylko rozwijały talenty artystyczne, ale także kształtowały tożsamość lokalnej społeczności. W pracy omówiono sieć szkolnictwa w omawianym regionie oraz rolę jednostek oświatowych w wychowaniu młodego pokolenia. Istotnym elementem życia społecznego był także wymiar sprawiedliwości, którego centralnym punktem stał się sąd w Dobczycach. Jego obecność uczyniła miasto ważnym centrum życia społecznego. Opisano także życie religijne, które miało kluczowy wpływ na rytm codziennego życia i determinowało wiele aspektów funkcjonowania społeczności. W tym kontekście szczegółowo przedstawiono sieć parafialną oraz działalność licznych instytucji kościelnych. Ponadto scharakteryzowano funkcjonowanie społeczności żydowskiej, która stanowiła istotny element tej lokalnej wspólnoty.
subject: Historia
  topic: category
subject: Dobczyce
  topic: keywords
subject: dobczycki powiat sądowy
  topic: keywords
subject: dwudziestolecie międzywojenne
  topic: keywords
subject: samorząd gminny
  topic: keywords
subject: województwo krakowskie
  topic: keywords
creator: Paweł Figlewicz
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Paweł Figlewicz
date: 2025-12-05
publication date: 2025-12-05
doi: 10.12797/978838363577

Panorama miasta historycznego
type: item
description: Panorama Krakowa to nie tylko widok to pole bitwy o pamięć, przestrzeń i sens Ale co się dzieje, gdy ta panorama zaczyna znikać? Książka Joanny Kołodziej to wnikliwy portret miasta, które stało się laboratorium współczesnych napięć: między ochroną a ekspansją, wspólnotą a rynkiem, ciągłością a doraźnym zyskiem. Autorka zagląda za kulisy miejskiej transformacji lat 1994–2014. Pokazuje, jak inwestycyjny boom, luki prawne i krótkowzroczne planowanie zmieniły oblicze Krakowa – często wbrew jego dziedzictwu. Czy wieże Wawelu mogą zniknąć za szklaną ścianą biurowca? Jak banery reklamowe i deweloperskie slogany wszczepiają się w tkankę historycznego miasta? To nie tylko opowieść o przemianach widoku – to portret miasta rozdartego między pamięcią a zyskiem, między wspólnotą a rynkiem. Z pasją, precyzją i dokumentacją, której nie sposób zignorować, autorka stawia pytania o przyszłość miast historycznych w epoce ekspansji. Ta książka to głos ostrzeżenia – i apel o odpowiedzialność
subject: Biblioteka Krakowska
  topic: section
subject: Historia
  topic: category
subject: Kraków
  topic: keywords
subject: panorama miasta historycznego
  topic: keywords
subject: historyczny krajobraz miejski
  topic: keywords
subject: dziedzictwo miejskie
  topic: keywords
subject: planowanie przestrzenne
  topic: keywords
subject: urbanistyka
  topic: keywords
subject: ochrona zabytków
  topic: keywords
subject: transformacja ustrojowa
  topic: keywords
subject: inwestycje komercyjne
  topic: keywords
subject: UNESCO
  topic: keywords
creator: Joanna Kołodziej
rights: Prawa autorskie (c) 2025 Joanna Kołodziej
date: 2025-12-05
publication date: 2025-12-05
doi: 10.12797/9788383683454