Wydawnictwo Księgarnia Akademicka jest niezależną, naukową oficyną wydawniczą założoną w 1992 roku, działającą w Krakowie. Realizuje szeroką ofertę monografii i czasopism naukowych, głównie w dziedzinie humanistyki i nauk społecznych, w tym projekty cyfrowe oraz publikacje w otwartym dostępie.
Seminarium nauczycielskie męskie w Starym Sączu (1903–1936)
Książka stanowi pionierską monografię jednej z najbardziej znanych instytucji edukacyjnych w regionie sądeckim. Autor przedstawił w zarysie historię i funkcjonowanie Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Starym Sączu od momentu jego powstania do likwidacji, odnosząc się zarówno do uwarunkowań społeczno-politycznych, jak i do codzienności życia szkolnego. Szczególną uwagę poświęcił jednak sylwetkom uczniów i absolwentów – ich pochodzeniu społecznemu, okresowi pobytu w szkole, dalszym losom zawodowym i roli, jaką odegrali w lokalnych społecznościach jako nauczyciele, społecznicy, żołnierze. Ze względu na obszerność materiału i dużą liczbę biogramów opracowanie podzielono na dwa tomy. W pierwszym tomie zgrupowano biogramy uczniów i absolwentów – wychowanków szkoły – od A do Ł, w drugim zaś– od M do Ż, ponadto kadrę pracowniczą oraz wykaz maturzystów z obcych szkół, którzy zdawali maturę w Seminarium Nauczycielskim Męskim w Starym Sączu, nie będąc jego uczniami. Monografia opiera się na bogatym materiale źródłowym – przede wszystkim archiwaliach i źródłach drukowanych – z wykorzystaniem licznych opracowań. Publikacja wpisuje się w nurt badań nad historią oświaty w Polsce i stanowi ważny przyczynek do dziejów edukacji na Sądecczyźnie, w Galicji austro-węgierskiej i w Drugiej Rzeczypospolitej.
Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Chajko
Autorka niniejszej książki skupia się przede wszystkim na procesach migracyjnych XX wieku i ich znaczeniu dla Wilna i jego mieszkańców. Analizuje, w jaki sposób migracje zmieniły oblicze miasta, jaki wpływ miały one na tożsamość mieszkańców i rozwój społeczności – opisuje wpływ stałej migracji ludności na rozwój demograficzny Wilna i wyjaśnia, dlaczego dawni mieszkańcy miasta zniknęli i w jaki sposób pojawili się nowi.
Prawa autorskie (c) 2025 Vitalija Stravinskienė
Profesjonalizacja kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego
Monografia Profesjonalizacja kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego stanowi pogłębioną refleksję nad współczesnym stanem glottodydaktyki polonistycznej, ze szczególnym uwzględnieniem pedeutologii – obszaru kluczowego dla jakości i skuteczności nauczania polszczyzny cudzoziemców. Autorka koncentruje się na rozwoju kompetencji dydaktyczno-metodycznych początkujących nauczycieli oraz na kształtowaniu refleksyjnej postawy zawodowej jako fundamentu profesjonalizmu nauczyciela-praktyka. Punktem wyjścia rozważań są konstruktywistyczne i humanistyczne koncepcje kształcenia nauczycieli, które akcentują podmiotowość uczących się, odpowiedzialność nauczyciela za projektowanie procesu dydaktycznego oraz ideę całożyciowego rozwoju zawodowego. Na ich tle zaprezentowany został autorski model kształcenia nauczycieli języka polskiego jako obcego i drugiego, oparty na ścisłym powiązaniu teorii z praktyką, refleksyjności oraz uczeniu się poprzez działanie. W części empirycznej pracy wykazano niedostateczne przygotowanie absolwentów studiów glottodydaktycznych do realiów pracy zawodowej, zwłaszcza w zakresie kompetencji dydaktyczno-metodycznych. W odpowiedzi na te diagnozy autorka formułuje postulaty systemowe, obejmujące m.in. profesjonalizację procesu kształcenia, opracowanie standardów edukacji nauczycieli, wzmocnienie roli praktyk pedagogicznych, a także regulację zawodu nauczyciela języka polskiego jako obcego i drugiego. Publikacja wpisuje się w aktualne debaty dotyczące roli języka polskiego jako narzędzia integracji w kontekście migracyjnym i stanowi ważny głos w dyskusji nad przyszłością kształcenia nauczycieli polszczyzny w Polsce i za granicą.
Prawa autorskie (c) 2025 Kamila Dembińska Kamila Dembińska
Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspólnot na procesy kulturotwórcze i cywilizacyjne. Poznanie zakonu Ducha Świętego, jego misji, strategii, ośrodków, zakonników, ich kultury i aktywności jest bez wątpienia jedną ze ścieżek do poszerzenia wiedzy o przeszłości Rzeczypospolitej w średniowieczu i czasach nowożytnych. ks. prof. dr hab. Kazimierz Łatak CRL Książka wypełnia poważną lukę z zakresu historii Kościoła i zakonów w Polsce średniowiecznej i nowożytnej. Jest całościowo pomyślaną, nowoczesną syntezą, dojrzałą warsztatowo, wieloaspektową i twórczą. Została przedsięwzięta z rozmachem godnym wieloosobowego projektu badawczego, jest oparta na imponującej podstawie źródłowej i przynosi ogrom nowych informacji. dr hab. Maciej Zdanek, prof. UJ
Tożsamość, pamięć i narracja w anglojęzycznym pisarstwie subkontynentu indyjskiego
Monografię poświęcono zagadnieniom tożsamości, pamięci, postpamięci oraz narracji w anglojęzycznej literaturze indyjskiego subkontynentu. Badania przeprowadzono w perspektywie literaturoznawczej, wspartej refleksją filozoficzną, kulturoznawczą oraz socjologiczną. Monografia składa się z trzech rozdziałów poprzedzonych wstępem, w którym zarysowano obszar badań oraz strukturę opracowania.
Prawa autorskie (c) 2025 Halina Marlewicz
Idea Risorgimento w refleksji polsko-włoskiej = L’idea di risorgimento nella riflessione italo-polacca
Książka, która oddajemy w ręce Czytelników, to rezultat pracy interdyscyplinarnego zespołu badaczy z Polski i Włoch, podejmujących refleksje nad Risorgimento jako idea narodowego odrodzenia, wolności i solidarności, łącząca doświadczenia obu narodów. Publikacja ukazuje włoskie zmagania o jedność i niepodległość, które stały się dla Polaków inspiracją do własnego „odrodzenia”, od epoki romantyzmu po czasy współczesne. Autorzy przedstawiają Risorgimento jako uniwersalny symbol obywatelskiego przebudzenia, którego znaczenie wykracza poza XIX wiek, współtworząc duchowa mapę Europy. „Naród i wolność. Oto niepodzielny dwumian obu naszych Risorgimentów... w tych latach wielkich niepokojów, wielkich konfliktów, ale i wielkich nadziei” – przypomina Giovanni Spadolini, nadając tej refleksji ponadczasowy wymiar.
Prawa autorskie (c) 2025 Małgorzata Kiwior-Filo (Volume editor), Mirela Marta Banach (Volume editor)
Czy polska szkoła jest gotowa na zmianę? Ta książka pokazuje, że mimo trudności i kryzysów w systemie edukacji istnieje środowisko pełne energii i odpowiedzialności. Autorzy oddają głos dyrektorom i ekspertom, którzy nie tylko wyrażają niepokój wobec obecnej sytuacji, ale także jasno formułują realne oczekiwania i sensowne postulaty. Z ich wypowiedzi wyłania się obraz edukacji, która może – i powinna – zmierzać w stronę przyszłości opartej na ambitnych celach, przemyślanej strategii, większej autonomii szkół i lepszej komunikacji. To nie tylko diagnoza problemów, lecz także inspirująca opowieść o możliwościach i nadziei na przyszłość polskiej edukacji. To wizja, w której energia ludzi pracujących w systemie zostaje wykorzystana dla dobra wspólnego, a hasło „róbmy swoje” zmienia się w wezwanie „róbmy swoje – razem i z sensem”.
Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Mazurkiewicz, Bogna Halska-Pionka, Jakub Kołodziejczyk, Joanna Kołodziejczyk, Joanna Kotlarz, Joanna Trzópek-Paszkiewicz, Roksana Ulatowska
Władza neutralna we współczesnym prawie konstytucyjnym
Książka podejmuje pogłębioną analizę jednej z najbardziej złożonych, a jednocześnie relatywnie słabo opracowanych kategorii współczesnego prawa konstytucyjnego. Autorzy rekonstruują ewolucję idei władzy neutralnej – od koncepcji pouvoir neutre Benjamina Constanta po współczesne instytucjonalne mechanizmy równoważenia władz oraz ochrony praw jednostki – ukazując ją jako normatywne i funkcjonalne dopełnienie klasycznego modelu podziału władz. Monografia analizuje konstytucyjną przestrzeń dla nowych prawnych form działania państwa, zdolnych do wypełnienia braków po społecznym podziale władzy oraz niewystarczalności technicznie pojmowanego modelu odwołującego się do klasycznej triady. Władza neutralna ujmowana jest jako szczególny segment organów gwarancyjnych, których zadania nie mogą być powierzone organom władzy politycznej. Łącząc refleksję teoretyczną z analizą porównawczą i pogłębionym studium konkretnych instytucji, książka proponuje spójne ujęcie władzy neutralnej jako elementu ustrojowego stabilizującego system konstytucyjny poza logiką bieżącej rywalizacji politycznej oraz mechanizmami odpowiedzialności politycznej.
Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Kuca, Michał Mistygacz (Volume editor); Mateusz Nieć, Sławomir Patyra, Piotr Uziębło, Łukasz Jakubiak, Tomasz Słomka, Jacek Wojnicki, Krzysztof Urbaniak, Michał Bożek, Michał Bożek, Elżbieta Gudowska-Natanek, Krzysztof Prokop
70 lat polonistyki Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych
70 lat polonistyki Pekińskiego Uniwersytetu Języków Obcych! Z tej okazji, 18 października 2024 roku, w Pekinie odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa z udziałem badaczy i dydaktyków z Polski i Chin. Tematem były współczesne wyzwania nauczania języka polskiego jako obcego, a także zagadnienia kultury, literatury, dyplomacji kulturalnej, politologii i realioznawstwa. W tomie zebrano artykuły prezentujące szerokie spektrum tematów – od glottodydaktyki i metodyki nauczania studentów chińskojęzycznych, przez praktyczne rozwiązania w dydaktyce, po refleksje nad relacjami polsko-chińskimi w języku, historii i literaturze. Nie zabrakło też głosu młodego pokolenia chińskich polonistów – ich spojrzenie na teksty kultury wnosi świeżość i nową energię. To publikacja, która dokumentuje nie tylko ważne jubileuszowe wydarzenie, ale też puls współczesnej polonistyki poza granicami kraju.
Prawa autorskie (c) 2025 Junjian Ye, Agnieszka Wójcicka, Juan He, Tomasz Lisowski, Anna Dunin-Dudkowska, Agata Małyska, Wojciech Hofmański, Michalina Koniuk, Izabella Kaluta; Tomasz Gęsina; Xiaojing Cui, Andrzej Skrendo, Yinhui Mao, Mateusz Kwiatkowski, Qixin Hu, Wenhui Wang, Xiangjian Xu, Piotr Kajak; Renata Przybylska, Maciej Rak, Andrzej Ruszer (Volume editor); Dariusz Wieczorek; Linjiang Sun; Gang Zhao, Jarosław Fazan, Agnieszka Jasińska; Yinan Li (Volume editor); Mateusz Skucha, Agnieszka Tambor, Adriana Prizel-Kania, Huiling Zhang, Yuting Gao, Rui Mao, Piotr Horbatowski
Profesor Mieczysław Rokosz urodził się się lutego 1942 roku w Makowie Podhalańskim w domu nauczycielskim o tradycjach patriotyczno-niepodległościowych. Studia historyczne odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1961-1966. Magisterium uzyskał w 1966 roku u prof. Józefa Wolskiego. W latach 1964-1966 był prezesem Kola Naukowego Historyków Studentów UJ i przewodniczącym Ogólnopolskiego Komitetu Kół Historycznych. W latach 1966-1970 pracował w Archiwum Państwowym w Krakowie. W latach 1970-1973 był redaktorem Wydawnictwa Ossolineum, a następnie Wydawnictwa Literackiego. Od 1973 roku zatrudniony w Instytucie Historii UJ - najpierw w Zakładzie Historii Średniowiecznej Polski, a po obronie doktoratu w 1980 roku w Zakładzie Nauk Pomocniczych Historii. W 2007 roku habilitował się z historii średniowiecznej i nauk pomocniczych historii i archiwistyki. W latach 2008-2018 zatrudniony w Akademii Ignatianum w Krakowie na stanowisku profesora i kierownika Katedry Dziedzictwa Kulturowego Polski. Społecznik, członek wielu komitetów, rad muzealnych i towarzystw, m.in. członek założyciel i członek honorowy Towarzystwa Naukowego Sandomierskiego, członek Wydziału Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa, American Association of the Friends of Kościuszko at West Point oraz Towarzystwa Historyczno-Literackiego przy Bibliotece Polskiej w Paryżu. W latach 1993-2008 był pierwszym prezesem odrodzonego Towarzystwa Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. W latach 1994-2024 był jedenastym prezesem Komitetu Kopca Kościuszki ustanowionego w 1820 roku w Krakowie, obecnie jest dożywotnim prezesem honorowym.
Prawa autorskie (c) 2025 Zenon Piech et al.
Monografia przybliża mikroświat społeczności polonijnej zamieszkującej brazylijskie municypium Cruz Machado. Miejsce to stanowi jeden z największych i najważniejszych ośrodków diaspory polskiej w Ameryce Południowej. Opracowanie jest wynikiem etnograficznych badań terenowych przeprowadzonych przez autora w dwóch etapach w latach 2013–2015, stąd przedstawia rzeczywistość po 100 latach od rozpoczęcia akcji osadniczej na tym obszarze. Książka pokazuje, jak ludzkie praktyki, w tym przypadku życie potomków polskich osadników, związane są z zamieszkiwaną przestrzenią. Człowiek z jeden strony musi dostosować się do istniejących warunków przyrodniczych, z drugiej zaś stara się przekształcić objęty w posiadanie obszar, aby jak najlepiej zaspokajał jego potrzeby: materialne, społeczne i duchowe. Ideą przyświecającą stworzeniu tego opracowania było ukazanie zarówno statyki, jak i dynamiki krajobrazu – zaprezentowanie, jak w lokalnej topografii przeszłość przenika się z teraźniejszością i przyszłością. Książka ta nie jest skierowana wyłącznie do przedstawicieli środowiska naukowego. Jej adresatami są także wszyscy ci, którym bliskie są sprawy Polonii: działacze społeczni i polityczni, edukatorzy oraz duszpasterze, a także ci, dla których Brazylia jest krajem odległym i nieznanym, a pragnęliby dowiedzieć się czegoś interesującego o tym kraju.
Drogi przenikania zapożyczeń greckich i łacińskich do języka staropolskiego
Książka stanowi kompleksowe opracowanie dróg, którymi leksyka chrześcijańska pochodzenia greckiego i łacińskiego przenikała do staropolszczyzny. Na podstawie systematycznie wyekscerpowanego materiału oraz analizy opartej na współczesnych metodach etymologicznych autor rekonstruuje wieloetapowe procesy zapożyczania, określa ich chronologię, identyfikuje języki pośredniczące i omawia mechanizmy adaptacyjne. Przedstawione w pracy ustalenia rzucają nowe światło na pochodzenie staropolskiego słownictwa chrześcijańskiego, które jest kluczem do zrozumienia nie tylko historii języka polskiego, lecz także najdawniejszych dziejów polskiej państwowości i procesu chrystianizacji.
Miasto Dobczyce i jego wiejskie otoczenie w latach 1918-1939
W pracy poddano analizie funkcjonowanie społeczności Dobczyc i okolicznych wsi, które należały do dobczyckiego powiatu (okręgu) sądowego. Omówiono zakres terytorialny wspomnianego powiatu, obejmującego oprócz miasta 44 okoliczne wsie. Przedstawiono również zmiany demograficzne, które miały miejsce w tym okresie. W pracy poruszono także temat zmian administracyjnych, które miały istotny wpływ na życie lokalnej społeczności. Ponadto scharakteryzowano działalność władz samorządowych, ukazując ją w skomplikowanej mozaice życia politycznego regionu. W życiu gospodarczym Dobczyc znaczącą rolę odgrywały cechy, kółka rolnicze, kasy Stefczyka oraz spółdzielnie, których prężna działalność przyczyniła się do poprawy warunków życia mieszkańców, umożliwiając jednocześnie realizację wielu cennych inicjatyw społecznych i kulturalnych. Ważną rolę w poprawie bezpieczeństwa pożarowego odegrały jednostki ochotniczych straży pożarnych. Nie zapomniano również o działalności zespołów teatralnych, chórów i orkiestr, które nie tylko rozwijały talenty artystyczne, ale także kształtowały tożsamość lokalnej społeczności. W pracy omówiono sieć szkolnictwa w omawianym regionie oraz rolę jednostek oświatowych w wychowaniu młodego pokolenia. Istotnym elementem życia społecznego był także wymiar sprawiedliwości, którego centralnym punktem stał się sąd w Dobczycach. Jego obecność uczyniła miasto ważnym centrum życia społecznego. Opisano także życie religijne, które miało kluczowy wpływ na rytm codziennego życia i determinowało wiele aspektów funkcjonowania społeczności. W tym kontekście szczegółowo przedstawiono sieć parafialną oraz działalność licznych instytucji kościelnych. Ponadto scharakteryzowano funkcjonowanie społeczności żydowskiej, która stanowiła istotny element tej lokalnej wspólnoty.
Prawa autorskie (c) 2025 Paweł Figlewicz
Panorama Krakowa to nie tylko widok to pole bitwy o pamięć, przestrzeń i sens Ale co się dzieje, gdy ta panorama zaczyna znikać? Książka Joanny Kołodziej to wnikliwy portret miasta, które stało się laboratorium współczesnych napięć: między ochroną a ekspansją, wspólnotą a rynkiem, ciągłością a doraźnym zyskiem. Autorka zagląda za kulisy miejskiej transformacji lat 1994–2014. Pokazuje, jak inwestycyjny boom, luki prawne i krótkowzroczne planowanie zmieniły oblicze Krakowa – często wbrew jego dziedzictwu. Czy wieże Wawelu mogą zniknąć za szklaną ścianą biurowca? Jak banery reklamowe i deweloperskie slogany wszczepiają się w tkankę historycznego miasta? To nie tylko opowieść o przemianach widoku – to portret miasta rozdartego między pamięcią a zyskiem, między wspólnotą a rynkiem. Z pasją, precyzją i dokumentacją, której nie sposób zignorować, autorka stawia pytania o przyszłość miast historycznych w epoce ekspansji. Ta książka to głos ostrzeżenia – i apel o odpowiedzialność
Prawa autorskie (c) 2025 Joanna Kołodziej
Dyplomacja otwarta, czyli jak skutecznie realizować rację stanu
Książka podejmuje refleksję nad miejscem i znaczeniem dyplomacji we współczesnym świecie, w dobie dynamicznych przemian geopolitycznych. Na licznych przykładach Arkady Rzegocki dowodzi, że Polska potrzebuje nowego modelu prowadzenia polityki zagranicznej – „dyplomacji otwartej”. Tylko dyplomacja angażująca nie tylko rząd i służbę zagraniczną, lecz także obywateli, Polonię, organizacje społeczne, instytucje kultury, nauki i biznesu może skutecznie realizować polską rację stanu. Autor podkreśla, że tradycyjny model dyplomacji, praktykowanej za zamkniętymi drzwiami gabinetów, nie odpowiada wyzwaniom współczesności. Globalizacja, nowe technologie, dezinformacja, a także agresywna polityka mocarstw – zwłaszcza Rosji Chin – sprawiają, że skuteczna polityka zagraniczna musi być czytelna, przejrzysta i włączająca. Tylko w ten sposób można budować wiarygodny i atrakcyjny wizerunek państwa na arenie międzynarodowej. Polska, ze względu na położenie i doświadczenia historyczne, ma szczególną misję jako rzeczniczka wolności, solidarności i demokracji w Europie Środkowo-Wschodniej.
Prawa autorskie (c) 2025 Arkady Rzegocki
Książka stanowi interdyscyplinarne opracowanie poświęcone zagadnieniu efektywności nauczania języków obcych, ze szczególnym uwzględnieniem roli biologicznych i kulturowych uwarunkowań procesu uczenia się. Autorka podejmuje próbę integracji wyników badań z zakresu neurobiologii, psychologii poznawczej i międzykulturowej, glottodydaktyki, antropologii oraz filozofii, by zaprezentować kompleksowy model nauczania języka polskiego zorientowany kulturowo i dostosowany do potrzeb studentów z Chin.
Prawa autorskie (c) 2025 Adriana Prizel-Kania
Współpraca szkolnictwa zawodowego z przedsiębiorstwami a rozwój inteligentnych specjalizacji w województwie podlaskim
Monografia stanowi kompleksowe opracowanie poświęcone analizie współpracy szkolnictwa zawodowego z przedsiębiorstwami w kontekście rozwoju inteligentnych specjalizacji województwa podlaskiego. Głównym celem badań była ocena poziomu i jakości powiązań pomiędzy szkołami branżowymi a podmiotami gospodarczymi oraz wskazanie kierunków działań służących lepszemu dostosowaniu kształcenia zawodowego do potrzeb regionalnego rynku pracy i procesów innowacyjnych.
Prawa autorskie (c) 2025 Adam Miara, Stanisław Kaczyński, Edyta Dąbrowska, Cecylia Sadowska-Snarska, Magdalena Forfa, Michał Bąkowski, Norbert Arszułowicz
Działania promocyjne i wizerunkowe szkół zawodowych z województwa podlaskiego – modele, narzędzia, skuteczność
Monografia stanowi rezultat kompleksowych badań zrealizowanych przez zespół Akademii Łomżyńskiej w ramach projektu KPO/22/LLL/U/0004 „Zbudowanie systemu koordynacji i monitorowania regionalnych działań na rzecz kształcenia zawodowego, szkolnictwa wyższego oraz uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się dorosłych”, współfinansowanego ze środków Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności, inwestycja A.3.1.1. Jej celem jest wielowymiarowa analiza działań promocyjnych i wizerunkowych podejmowanych przez szkoły zawodowe w województwie podlaskim. Autorzy koncentrują się na ocenie skuteczności stosowanych narzędzi komunikacyjnych oraz ich dopasowaniu do potrzeb i oczekiwań kluczowych interesariuszy, takich jak uczniowie, rodzice, nauczyciele oraz pracodawcy.
Prawa autorskie (c) 2025 Urszula Widelska, Anna Kowalczyk-Kroenke; Marta Wiącek
Przedsiębiorczość i oczekiwania wobec pracy zawodowej wśród przedstawicieli pokolenia Z na przykładzie województwa podlaskiego – aspekty psychologiczne i ekonomiczne
Monografia autorstwa Anny Kowalczyk-Kroenke, Krystyny Leszczewskiej i Norberta Arszułowicza stanowi wszechstronne opracowanie dotyczące istoty przedsiębiorczości i oczekiwań wobec pracy zawodowej w kontekście funkcjonowania najmłodszego aktywnego pokolenia na rynku pracy – generacji Z. Autorzy podejmują temat, uwzględniając dwie kluczowe perspektywy – ekonomiczną oraz psychospołeczną. Praca zawiera łącznie 5 rozdziałów, a w części końcowej wnioski i rekomendacje.
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Kowalczyk-Kroenke, Krystyna Leszczewska, Norbert Arszułowicz
Potrzeby podlaskiego rynku pracy w kontekście uwarunkowań wynikających z walidacji i certyfikacji kwalifikacji nabywanych w ramach edukacji szkolnej i pozaszkolnej
Cel główny analizy ukierunkowano na identyfikację potrzeb zawodowo-kwalifikacyjnych podlaskich pracodawców, które nie mogą być zaspokojone w drodze formalnego kształcenia zawodowego. Przedmiotem badania były potrzeby dwóch sektorów, kluczowych z punktu widzenia gospodarki województwa podlaskiego, jakimi są: edukacja, opieka zdrowotna i pomoc społeczna. Analizy oparto na założeniu, że na rynku pracy w regionie identyfikowane jest niedostosowanie kwalifikacyjno-kompetencyjne, które wywiera negatywny wpływ na rozwój i funkcjonowanie przedsiębiorstw w analizowanych sektorach. Edukacja pozaformalna, dzięki większej elastyczności, umożliwia szybsze dostosowanie kwalifikacji i kompetencji do potrzeb gospodarki niż edukacja formalna.
Prawa autorskie (c) 2025 Edyta Dąbrowska, Jarosław Poteraj, Adam Miara
Dyskurs przestępczy w twórczości Sergiusza Piaseckiego – próba rekonstrukcji
Przedmiotem mojego zainteresowania jest dyskurs przestępczy utrwalony w twórczości Sergiusza Piaseckiego i rekonstruowany przeze mnie na podstawie analizy językowych śladów istnienia i działania określonej wspólnoty dyskursywnej, której Piasecki był aktywnym członkiem. Doświadczenie życia w tej wspólnocie, uważna obserwacja zwyczajów, rytuałów, praktyk środowiska przestępczego stanowiły solidny fundament twórczości pisarza, którego sylwetkę przedstawiam w rozdziale drugim. Ten były przemytnik, złodziej, wywiadowca podczas pobytu w więzieniu na Świętym Krzyżu podjął się nauki języka polskiego i równocześnie w tym języku tworzył najważniejsze powieści. W swojej pracy próbuję odpowiedzieć na pytania: jak wygląda środowisko przestępcze „od wewnątrz”, na podstawie relacji naocznego świadka i uczestnika? Co legło u podstaw decyzji stworzenia książek o takiej tematyce? Jaka jest intencja autorska i dlaczego autor pragnie zrehabilitować przestępców? Jakimi środkami językowymi się posługuje, chcąc przekonać czytelnika do swoich racji? W tym celu analizuję powieść o przemytnikach Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy, trylogię o złodziejach Jabłuszko, Spojrzę ja w okno… i Nikt nie da nam zbawienia…, dylogię o wywiadowcach Piąty etap i Bogom nocy równi.
Nowy słownik zapożyczeń angielskich w polszczyźnie
Nowy słownik zapożyczeń angielskich w polszczyźnie (NSZA) stanowi zaktualizowaną wersję Słownika zapożyczeń angielskich w polszczyźnie wydanego pod redakcją Elżbiety Mańczak-Wohlfeld w 2010 r. [… ] NSZA będzie stanowić pierwszy na rynku kompleksowy zbiór nie tylko pożyczek angielskich, ale także polskojęzycznych kalk wzorowanych na materiale angielskim. Ich zebrania, analizy i opisu podjął się zespół trzech krakowskich anglistek, będących wybitnymi specjalistkami w dziedzinie zapożyczeń angielskich. Zarówno koncepcja słownika deskryptywnego (nienormatywnego), jak i wykorzystane do badań korpusy współczesnej polszczyzny, zwłaszcza plTenTen19 obejmujący ponad cztery miliardy wyrazów, stanowią właściwy wybór. Oba te elementy, przy doświadczeniu Autorek, stanowią zapowiedź, że będziemy mieć do czynienia z publikacją wysokiej klasy. z recenzji wydawniczej dr hab. Mirosławy Podhajeckiej, prof. UO
Prawa autorskie (c) 2025 Agnieszka Cierpich-Kozieł, Elżbieta Mańczak-Wohlfeld, Alicja Witalisz (Volume editor)
Piąty tom serii Wartości w językowym obrazie świata Litwinów i Polaków jest poświęcony przejawom języka w regionie oraz utrwalonym w polskich i litewskich źródłach gwarowych obrazom świata. Autorzy badają nazwy wartości i sposoby ich konceptualizacji w obu językach i stawiają sobie za cel wypracowanie metodologicznych podstaw opisu zjawisk kulturowych oraz upowszechnienie wiedzy o prowadzonych badaniach nad lokalnymi i regionalnymi aspektami języka i kultury. Opracowania autorów litewskich, często niedostępne dla szerszego grona badaczy, publikowane w języku polskim, umożliwiają prowadzenie porównawczych i wieloaspektowych analiz kulturowych, takich jak tradycje, obrzędy, symbole przyrody czy językowa dokumentacja codzienności. Dzięki połączeniu perspektywy polskiej i litewskiej, studiów lingwistycznych i etnologicznych, tom otwiera nowe możliwości badań nad kulturowym i językowym obrazem świata regionu, czyniąc go nieocenionym źródłem wiedzy dla badaczy, studentów i wszystkich zainteresowanych dziedzictwem kulturowym Polski i Litwy.
Prawa autorskie (c) 2025 Kristina Rutkovska, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Vilija Ragaišienė (Volume editor); Jerzy Bartmiński, Maciej Rak, Violeta Švaikovskaja, Tetiana Yastremska, Małgorzata Misiak, Halina Kurek, Iwona Burkacka, Ilona Kulak, Vilija Sakalauskienė, Asta Leskauskaitė, Jūratė Pajėdienė, Tatjana Vologdina
Klasztor bernardynek pw. św. Agnieszki w Krakowie
Niniejsza monografia stanowi opracowanie dziejów pierwszego klasztoru bernardynek na ziemiach polskich, pw. św. Agnieszki, znajdującego się niegdyś w Krakowie, na przedmieściu Stradom, w pobliżu tzw. Mostu Królewskiego. Losy mieszkanek konwentu przez ponad trzy wieki nierozerwalne były zarówno z historią miasta, jak i lokalnego Kościoła. Cezurę początkową pracy wyznacza rok 1459, kiedy z inicjatywy hojnego fundatora i dobrodzieja Jana Hinczy z Rogowa rozpoczęto wznoszenie świątyni oraz pierwszych klasztornych zabudowań. Za datę krańcową przyjęto z kolei rok 1788. W tym okresie z inicjatywy prymasa Michała Poniatowskiego, pełniącego równocześnie urząd administratora biskupstwa krakowskiego, przeprowadzono kasatę klasztoru, a bernardynki zmuszono do przeniesienia się do konwentu św. Józefa, znajdującego się przy obecnej ul. Poselskiej. Należy wyrazić nadzieję, iż zaprezentowana praca ma szansę wypełnić dotychczasową lukę w badaniach nad historią bernardynek z klasztoru św. Agnieszki. Zamierzeniem leżącym u podstaw podjętych poszukiwań naukowych było bowiem pragnienie przywrócenia stradomskim zakonnicom należnej pamięci w powszechnym odbiorze społecznym i ich zaszczytnej pozycji wśród grona żeńskich wspólnot znajdujących się na terenie Krakowa, ugruntowanej przez trzy wieki chwalebnej historii. Pragnieniem autorki było ponadto, by w szerszej świadomości utrwaliło się przekonanie, że spuścizna bernardynek od św. Agnieszki to coś więcej niż jedynie mury świątyni znajdującej się obecnie w posiadaniu parafii garnizonowej czy nazwa ulicy położonej na Stradomiu, w sąsiedztwie ich dawnej siedziby. Zasadne jest więc przywołanie wciąż aktualnych słów Marcelego Nałęcz-Dobrowolskiego, który opisując na początku XX w. zrujnowane w następstwie kasaty wnętrze kościoła i resztki zabudowań konwentu przylegających do jego północnej ściany, zanotował: „Sklepienia krzyżowe lub klasztorne, mroczne, długie korytarze, przypominają jednak co chwila, że to przecież klasztor, i to kiedyś sławny!”.
Prawa autorskie (c) 2025 Hermina Święch-Małysa
Książka prezentuje wyniki badań nad rodowodem polskiej myśli interpunkcyjnej, a jej podstawą materiałową są opracowania o charakterze metajęzykowym wydane w okresie ponad 150 lat. Korpus badawczy stanowią cztery zespoły źródeł: rozprawy w całości poświęcone sztuce przestankowania (Feliksa Bentkowskiego, Floriana Łagowskiego, Wiktora Wąsika), podręczniki gramatyki, zbiory zasad pisowni oraz dwa najstarsze czasopisma językoznawcze, tj. „Poradnik Językowy” i „Język Polski”. W historycznym rozwoju interpunkcji można wyodrębnić dwa zasadnicze etapy odpowiadające najpierw oralności, a więc podporządkowaniu aktowi żywej mowy, uzależnieniu od głosowego kształtu wypowiedzi, a następnie piśmienności i związanej z nią cichej, indywidualnej lektury. W trakcie takiej lektury porcje sensu były odmierzane inaczej aniżeli przy wygłaszaniu tekstu, odpowiadały im jednostki składniowe. Wskazane dwa etapy w dziejach interpunkcji wyznaczyły kierunek ewolucji refleksji nad nią i zostały poświadczone w opracowaniach poświęconych sztuce przestankowania. Właśnie w takich źródłach poszukiwano śladów procesu kształtowania się i upowszechniania interpunkcji traktowanej jako część składni, a więc wyższego poziomu organizacji języka. Owe ślady odkryto przede wszystkim w traktatach interpunkcyjnych, podręcznikach gramatyki, zwłaszcza w częściach poświęconych składni, które mogły stanowić integralną część podręcznika lub były wydawane osobno, oraz w zbiorach zadań i ćwiczeń związanych z poprawnym przestankowaniem. Z recenzji prof. dr. hab. Edwarda Łuczyńskiego: Książka Między kropkami. Studia nad polską interpunkcją (1770–1936) to pozycja napisana z pasją, będąca dowodem niewątpliwej erudycji autorki. To cenne studium naukowe, przybliżające czytelnikowi burzliwe dzieje kształtowania się polskiej normy interpunkcyjnej.
Niniejsza monografia poświęcona jest Profesorowi Władysławowi T. Miodunce (1945-2024), dla którego nadrzędnymi wartościami w życiu naukowym były dbałość o język polski, o jego rozwój w kraju i zachowanie za granicą. W tekstach dedykowanych Jego pamięci my, wychowankowie i uczniowie Profesora, staramy się pokazać, jak inspirowały i inspirują nas Jego myśli. Pozostaną też z nami Jego niesłabnący entuzjazm dla odkrywania przed obcokrajowcami tajników naszego języka i naszej kultury, rozumienie wartości polszczyzny w świecie, a także przekonanie, że pracować trzeba zawsze con fuoco en con amore. Anna Seretny, redaktor Wartości naukowe monografii sytuują się w trzech sferach. Po pierwsze, przedstawiają dorobek Profesora Władysława T. Miodunki, co pozwala odbiorcy publikacji na uświadomienie sobie tego, jak wiele wątków i zakresów badawczych było przez niego zainicjowanych i podjętych. Po drugie, pokazują (przynajmniej w zarysie) stan badań z danego zakresu zarówno w kontekście polskim, jak i międzynarodowym. Po trzecie zaś, autorskie ujęcia problematyki pozwalają na ocenę dorobku Krakowskiej Szkoły Glottodydaktyki Porównawczej nie tylko przez pryzmat dokonań jej Mistrza, ale także jego uczniów. Tom zasługuje na uwagę zarówno polonistów glottodydaktyków, jak i dydaktyków języka polskiego czy w ogóle badaczy zajmujących się językoznawstwem stosowanym. prof. dr hab. Stanisław Dubisz
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Seretny (Volume editor); Wiesław Tomasz Stefańczyk, Przemysław Turek, Paulina Wójcik-Topór, Ewa Lipińska, Iwona Janowska, Adriana Prizel-Kania, Beata Terka, Dominika Bucko, Małgorzata Banach, Tamara Czerkies, Piotr Horbatowski, Magdalena Knapek, Rafał Młyński
Monografia pt. Бағытың қандай Қазақстан? Kazachstan a XXI wiek. Wyzwania, zmiany i perspektywy stanowi powiązany ze sobą merytorycznie zbiór rozdziałów naukowych. Wszystkie opracowania zawierają część wprowadzającą, prezentacje wyników badań, wnioski końcowe oraz bogatą bibliografię. Teksty mieszczą się w obszarze badań charakterystycznych dla dyscypliny nauk o polityce i administracji, chociaż część z nich, ze względu na zastosowane metody badawcze, ma charakter interdyscyplinarny. W efekcie książka to w miarę kompletne studium dotyczące różnych obszarów polityki współczesnego Kazachstanu oraz usytuowania państwa w systemie międzynarodowym, ze szczególnym uwzględnieniem regionu. Na rynku księgarskim nie ma tak wszechstronnego i aktualnego opracowania na ten temat. Niniejsza monografia jest owocem projektu badawczo edukacyjnego pt. Kontynuacja i adaptacja Kazachstanu w obliczu wyzwań XXI wieku, realizowanego na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Inicjatorami są członkowie Katedry Badań nad Obszarem Eurazjatyckim na WSMiP UJ, a do współpracy zostali zaproszeni liczni specjaliści z kraju oraz z zagranicy. Zapraszamy Czytelnika do wspólnej refleksji nad przyszłością tego fascynującego kraju, który – choć często pozostaje poza głównym nurtem zainteresowań Zachodu – odgrywa coraz większą rolę w regionalnych i globalnych układach sił. Bo pytanie Бағытың қандай Қазақстан? nie dotyczy wyłącznie Kazachstanu. To pytanie o przyszłość całej Azji Centralnej, nowe formy państwowości, zderzenie tradycji z nowoczesnością i o to, jak niewielkie regiony mogą wpłynąć na bieg światowych procesów.
Prawa autorskie (c) 2025 Dymitriy Panto, Jerzy Geordziejew, Vakhtang Maisaia, Robert Roszkowski, Jan Brodowski, Sofia Pischanska, Katarzyna Kosowska, Konrad Kołodziejski, Bartosz Hordecki, Krystian Pachucki-Włosek, Elżebieta Żak; Anna Jach (Volume editor); Jerzy Gordziejew, Dymitr Romanowski; Anzhela Kayumova; Karolina Zub-Lewińska, Joachim Diec, Altyn Ualtayeva, Manara Kalybekova; Eugeniusz Portny, Krystian Pachucki-Włosek, Katarzyna Kosowska (Volume editor)
Zmiany klimatyczne należą do najpoważniejszych i najbardziej złożonych wyzwań, przed jakimi stoi współczesna cywilizacja. Ich skutki są odczuwalne globalnie i obejmują zarówno zjawiska środowiskowe, takie jak wzrost temperatur, topnienie lodowców, ekstremalne zjawiska pogodowe, jak i skutki społeczno gospodarcze - m.in. migracje klimatyczne, zakłócenia w produkcji żywności, zagrożenie dla zdrowia publicznego i destabilizację gospodarczą. Nadchodząca katastrofa klimatyczna jest kwestią konsensusu naukowego. Mimo to istnieją grupy, które nie wierzą w naukowe przewidywania i konieczność powstrzymania wzrostu temperatury o 2°C w stosunku do ery przedindustrialnej. Wobec tej sytuacji polityka klimatyczna staje się elementem wojen kulturowych oraz polaryzacji. Przedmiotem tego zbioru artykułów jest analiza współczesnej polityki klimatycznej, zarówno na poziomie globalnym, jak i regionalnym. Zmiany klimatu nie dotyczą jednego rejonu ani grupy, dlatego w tekstach przedstawione zostają perspektywy różnych środowisk z różnych rejonów oraz odmienne sposoby wykorzystywania lub wdrażania polityk klimatycznych. Jest to jedna z pierwszych prac w polskim dyskursie naukowym, która eksploruje temat zmian klimatycznych w kontekście politycznym i społecznym. Dzięki jej interdyscyplinarnemu charakterowi ma potencjał, by znacząco przyczynić się do dyskusji o klimacie, polityce i odpowiedzialności społecznej. Mamy nadzieję, że dzięki jej innowacyjności i rzetelności zawartych w niej tekstów będzie stanowić dla Państwa cenną lekturę.
Prawa autorskie (c) 2025 Monika Ślufińska, Julia Tymczyszyn, Martyna Żurek (Volume editor); Barbara Królczyk, Klaudia Górecka, Anna Kasperska, Katarzyna Gil, Patrycja Badzińska, Michał Frejlich, Nina Wtorkowska
Sfragistyka plebanów śląskich kościołów parafialnych w czasach przedhusyckich (do 1419 roku)
Publikacja jest pierwszym w polskiej historiografii kompletnym opracowaniem sfragistyki przedstawicieli niższego kleru, jakimi byli plebani kościołów parafialnych. Autorka wyczerpująco omówiła wszystkie najważniejsze aspekty pieczęci należących do tych duchownych: od elementów formalnych badanych zabytków, przez obecne na nich inskrypcje i wyobrażenia, po ich interpretację i wykorzystanie. Czytelnik odnajdzie zatem informacje nie tylko o tak technicznych cechach pieczęci jak dominujący dla badanej grupy kształt czy stosowane barwy wosku, ale dowie się również o możliwych inspiracjach dla występujących na nich motywów ikonograficznych czy wyrażanych przez nie komunikatach. Książka zainteresuje nie tylko samych historyków, ale również badaczy historii sztuki, nauk pomocniczych historii czy dziejów Śląska.
Prawa autorskie (c) 2025 Jagna Rita Sobel
Jedyny w swoim rodzaju dziennik filologa – znawcy kultury i historii Rosji, także w wielowiekowym odniesieniu do Ukrainy i Polski – opowiadający o trzecim roku wojny Moskwy przeciwko Kijowowi. Autor zestawia dzisiejsze rosyjskie zbrodnie z historią Rusi średniowiecznej, Rosji carskiej, sowieckiej i putinowskiej. W wyniku codziennej skrupulatnej obserwacji dochodzi do wniosku, że choć Rosja pragnie dzisiaj wskrzesić upadłe imperium, to jednak archaiczne metody i narastająca słabość gospodarki skutecznie osłabiają jej bestialskie zapędy, których symbolem pozostanie po wsze czasy podkijowska Bucza. Ważne miejsce zajmuje w książce opis pomocy, jakiej udzielają walczącej heroicznie Ukrainie kraje Unii Europejskiej, ale także krytyka postawy obecnego prezydenta USA – Donalda Trumpa. Wstrząsającą kulminacją jego wysoce nietrafnych działań wobec Rosji było rozpostarcie w sierpniu 2025 przed odwiedzającym go w Anchorage na Alasce Putinem paradnego czerwonego dywanu. Tymczasem autor książki Umarli są szczęśliwi? Dziennik trzeciego roku wojny traktuje to przywitanie jako symbol zbrodni Putina na ukraińskich matkach, ojcach i dzieciach.
Prawa autorskie (c) 2025 Grzegorz Przebinda