Pamięć i komunikacja w kulturze średniowiecznej: Prace zebrane z okazji jubileuszu siedemdziesięciolecia Autora
Synopsis
MEMORY AND COMMUNICATION IN THE CULTURE OF MEDIEVAL EUROPE AND POLAND: SELECTED WRITINGS PUBLISHED TO CELEBRATE THE SEVENTIETH BIRTHDAY OF THE AUTHOR // SCRIPTA SELECTA DE MEMORIA ET COMMUNICATIONE IN CULTURA MEDIAEVALI EDITA AD CELEBRANDUM SEPTUAGESIMUM NATALEM AUCTORIS
This publication is a collection of reprints of the most significant works by Professor
Marek Derwich devoted to the historiography and culture of the Middle Ages,
which were previously published in various collections and journals. The volume
preserves the original content and pagination of the published texts, as well as
their typographical layout. The editions have been neither amended nor updated.
Part One contains studies concerning the views of medieval authors on extraordinary
phenomena and their attempts to rationalize them. In the first article, the
Author examines the origins of the information regarding the so-called Testament
of the Wrymouth—a narrative, recorded at the turn of the thirteenth century, concerning
the circumstances surrounding the division of power over Poland among
the sons of Bolesław the Wrymouth, duke in 1102–1138. The subsequent paper
presents the approach taken by the authors of Polish annals and chronicles toward
extraordinary natural phenomena, particularly in the context of their significance
for explaining historical events.
Chapters
-
TABLE OF CONTENTS
-
Przemysław Wiszewski, Kilka słów wstępu .......... 9
-
Bibliografia prac prof. dra hab. Marka Derwicha za lata 2023-2025 .......... 15
-
I. INTERPOLACJE I PRODIGIA
-
1. Testament Bolesława Krzywoustego w polskiej historiografii średniowiecznej .......... 19
-
2. O zjawiskach przyrodniczych i ich recepcji w średniowiecznym dziejopisarstwie polskim .......... 61
-
II. KRONIKA WIELKOPOLSKA I JANKO Z CZARNKOWA
-
3. Janko z Czarnkowa a Kronika Wielkopolska .......... 75
-
4. Janko z Czarnkowa na Śląsku .......... 111
-
5. In Polemik gegen den Hof Ludwigs von Anjou. Die historiographische Tätigkeit Johanns von Czarnków (Janko z Czarnkowa) .......... 125
-
III. NEKROLOGI
-
6. Nekrolog .......... 137
-
7. [oraz Jean-Loup Lemaître], Pour un répertoire des obituaires polonais .......... 139
-
IV. KAZANIA ŚWIĘTOKRZYSKIE
-
8. Kazania świętokrzyskie a benedyktyni łysogórscy .......... 157
-
9. Kazania świętokrzyskie – łysogórskie – tynieckie? .......... 169
-
V. NOWOŻYTNE DZIEJOPISARSTWO W KLASZTORZE BENEDYKTYNÓW NA ŁYSEJ GÓRZE
-
10. Dziejopisarstwo łysogórskie od przełomu XVII i XVIII w. do kasaty klasztoru w 1819 r. .......... 179
-
11. Gerard Lefebvre de Lassus i Spicilegium .......... 199
-
VI. MITY I LEGENDY
-
12. Łysogórski mit miejsca fundacji. Mnisi i przeszłość .......... 211
-
13. Najważniejsza góra Lechitów .......... 225
-
14. Pogański Olimp .......... 229
-
15. Od Gigantów po Aleksandra Macedońskiego. Obraz historii w relacjach o początkach Łysej Góry i klasztoru łysogórskiego (XIV-XVIII w.) .......... 231
-
16. Sześciu benedyktynów czeskich w Polsce. Z dziejów jednej legendy .......... 239
-
17. Legenda o św. Emeryku. Geneza, autor, data powstania .......... 245
-
18. Czy istniał łysogórski dokument fundacyjny? .......... 283
-
19. Legendarne i rzeczywiste dzieje zamku łysogórskiego .......... 285
-
20. Legenda herbu Dębno. Wersja tatarska .......... 296
-
21. Legenda herbu Dębno. Wersja litewska .......... 302
-
VII. STUDIA NAD MIEJSCEM ŁACINY I JĘZYKÓW NARODOWYCH W PROCESIE CHRYSTIANIZACJI
-
22. Łacina łacinie nierówna. Ze studiów nad chrystianizacją wczesnośredniowiecznej Europy .......... 311
-
23. Nie tylko tres linguae. Początki katechezy w językach narodowych w Kościele łacińskim .......... 325
-
VIII. KLIMAT INTELEKTUALNY
-
24. Monastycyzm w kulturze Polski średniowiecznej. Uwagi problemowe .......... 335
-
25. Z badań nad miejscem monastycyzmu w społeczeństwie. Szkoła – wykształcenie – „klimat intelektualny” .......... 347
-
26. Uwagi nad genezą i miejscem edukacji obywatelskiej w polskim szkolnictwie średniowiecznym .......... 357
-
27. Szkoły w dobrach i parafiach opactwa łysogórskiego .......... 363
-
IX. STUDIA NAD CEREMONIĄ KORONACJI KRÓLÓW POLSKICH
-
28. Rola opata w koronacjach królów polskich .......... 385
-
29. Pacyfikał koronacyjny królów polskich .......... 413
-
30. Czy znamy kielich koronacyjny królów późnośredniowiecznej Polski? .......... 431
-
X. VARIA
-
31. Wprowadzenie do najstarszej monastycznej tradycji literackiej Wschodu i Zachodu: nowsze edycje i badania .......... 438
-
32. Wśród źródeł monastycznych. Uwagi na marginesie książki Jean-Loup Lemaître’a .......... 453
-
33. Benedykt z Aniane i jego dzieła. Uwagi na marginesie nowej edycji Concordia regularum .......... 459
-
34. Jeszcze o Guilbercie z Nogent i jego dziełach. Na marginesie prac R.B.C. Huygensa i M.C. Ganadra .......... 463
-
35. Wprowadzenie do hagiografii .......... 465
-
36. O nowe spojrzenie na kopiarze. Uwagi na marginesie nowszych badań .......... 471
Downloads
References
