Dyplomacja bez uznania. Relacje abchasko-tureckie po rozpadzie Związku Radzieckiego (1992-2025) .......... 223

W niniejszym artykule analizie poddana została aktywność (proto) dyplomatyczna Abchazji na odcinku tureckim, który zgodnie z „Koncepcją polityki zagranicznej Republiki Abchazji” z 2020 r. został uznany za jeden z podstawowych priorytetów abchaskiej dyplomacji. Zbadane zostały działania Abchazji zmierzające ku zacieśnieniu kontaktów z abchaską diasporą w Turcji. Wsparcie diaspory ma zasadnicze znaczenie dla sukcesu abchaskiej polityki zagranicznej względem Turcji, gdyż odgrywa ona rolę pomostu między władzami Abchazji a światem tureckiego biznesu i tureckiej polityki. Największe postępy na polu bilateralnej współpracy abchasko-tureckiej poczyniono na szczeblu samorządowym i w dziedzinie edukacji. Na przestrzeni lat Abchazom udało się również nawiązać kontakty z niektórymi tureckimi partiami politycznymi. Poza tym Turcja pozostaje ważnym partnerem handlowym Abchazji (drugim po Rosji). W obecnych warunkach perspektywa uznania niepodległości Abchazji przez Turcję wydaje się iluzoryczna. Niemniej jednak Suchumi będzie podejmować dalsze działania zmierzające ku przygotowaniu gruntu pod przyszłe sformalizowanie i podniesienie rangi stosunków z Turcją, gdyby sytuacja międzynarodowa uległa zmianie. Artykuł opiera się na analizie źródeł zastanych, metodzie historycznej i instytucjonalno-prawnej.