I kto tu jest populistą?

Autorzy

Jakub Krupa
Uniwersytet VIZJA image/svg+xml
https://orcid.org/0000-0003-3516-047X

Słowa kluczowe:

populizm, partie, lud, elita, wróg

Streszczenie

Celem pracy było określenie poziomu populizmu w programach polskich partii politycznych w latach 2001-2023 oraz ustalenie, czy istnieją zależności pomiędzy poziomem populizmu w programie partii a jej miejscem w systemie politycznym lub obliczem ideowym. W książce przyjęto, że populizm jest pojęciem stopniowalnym, składającym się z czterech elementów: neutralnego lub pozytywnego odwołania do ludu i negatywnego stosunku do elit i/lub negatywnego stosunku do wrogów, i/lub dychotomicznego przeciwstawienia „nas” tym „onym”. Poziom populizmu był natomiast wynikiem dzielenia zakodowanych znaków w programie czterema podstawowymi kodami („lud”, „elita”, „wróg”, „my–oni”) przez liczbę znaków programu. Pozwoliło to określić procent populizmu w danym tekście. Sformułowane w pracy hipotezy badawcze dotyczyły przede wszystkim miejsca partii w systemie politycznym (rząd–opozycja, partia parlamentarna–pozaparlamentarna) i ich orientacji na osi lewica–prawica (ekonomicznej) oraz GAL-TAN w relacji do poziomu populizmu odnotowanego w programie. Dobór próby był celowy i został oparty na trzech następujących kryteriach: (1) przekroczenie przez partię lub koalicję progu co najmniej 3% ważnie oddanych głosów w wyborach parlamentarnych, (2) spełnienie pierwszego warunku w latach 2001-2023, a także (3) przedstawienie programu wyborczego umożliwiającego badanie. W analizie uwzględniono 42 programy partii politycznych.

Rozdziały

  • SPIS TREŚCI
  • Przedmowa .......... 11
  • Wstęp .......... 13
  • CZĘŚĆ 1. TEORIA
  • 1. Historia populizmu (bardzo skrócona) .......... 19
  • 2. Dlaczego populizm staje się popularny… .......... 25
  • 3. …w naszym regionie? .......... 31
  • 4. Populiści w Polsce – czyli kto? .......... 35
  • 5. Czym jest populizm? .......... 41
  • 6. Populizm i demokracja – status: „to skomplikowane” .......... 57
  • 7. Założenia metodologiczne .......... 75
  • CZĘŚĆ 2. EMPIRIA
  • 1. Wybory 2001. Agonia AWS i ostatni sukces SLD .......... 119
  • 2. Wybory 2005. Koniec podziału postkomunistycznego .......... 133
  • 3. Wybory 2007. Walka z układem .......... 145
  • 4. Wybory 2011. Ciepła woda w kranie .......... 157
  • 5. Wybory 2015. Obalić system III RP .......... 177
  • 6. Wybory 2019. Postkomunizm i seksedukatorzy .......... 203
  • 7. Wybory 2023. Unijny dyktat i aparatczycy .......... 221
  • 8. Wyniki analiz empirycznych .......... 247

Downloads

Download data is not yet available.

Biogram autora

Jakub Krupa - Uniwersytet VIZJA

Doktor nauk o polityce i administracji, adiunkt na Uniwersytecie Vizja w Warszawie, współpracownik Centrum Badań Ilościowych nad Polityką Uniwersytetu Jagiellońskiego. W ramach grantu przyznanego przez Narodowe Centrum Nauki realizuje projekt badawczy dotyczący populizmu polskich partii politycznych.

Bibliografia

Abts K., Rummens S., Populism Versus Democracy, „Political Studies” 2007, nr 55(2), s. 405-424, https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.2007.00657.x.

Albertoni E., Dottrina della classe politica e teoria delle elites, Milan 1985.

Albright M., Faszyzm. Ostrzeżenie, tłum. K. Mironowicz, Warszawa 2018.

Antoszewski A., Platforma Obywatelska w polskim systemie partyjnym, [w:] Platforma Obywatelska, red. M. Migalski, Toruń 2009, s. 7-25.

Antoszewski A., Zrozumieć europejski populizm, [w:] Od historii myśli do praktyki politycznej. Księga dedykowana Profesorowi Jerzemu Juchnowskiemu z okazji jubileuszu 40-lecia pracy naukowej, red. J. R. Sielezin, R. Wiszniowski, M. Alberska, Toruń 2017, s. 159-172.

Arditi B., Populism as a Spectre of Democracy: A Response to Canovan, „Political Studies” 2004, nr 52(1), s. 135-143, https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.2004.00468.x.

Arendt H., Korzenie totalitaryzmu, tłum. D. Grinberg, M. Szawiel, Warszawa 2021.

Aronson E., Pratkanis A., Wiek propagandy. Używanie i nadużywanie perswazji na co dzień, tłum. M. Szuster, Warszawa 2004.

Aslanidis P., Is Populism an Ideology? A Refutation and a New Perspective, „Political Studies” 2016, nr 64(1), s. 88-104, https://doi.org/10.1111/1467-9248.12224.

Aslanidis P., Measuring Populist Discourse with Semantic Text Analysis: An Application on Grassroots Populist Mobilization, „Quality & Quantity” 2018, nr 52(3), s. 1241-1263.

Badania nad dyskursem populistycznym. Wybrane podejścia, red. A. Stępińska, A. Lipiński, Poznań 2020.

Barr R., Populists, Outsiders and Anti-Establishment Politics, „Party Politics” 2009, nr 15(1), s. 29-48, https://doi.org/10.1177/1354068808097890.

Bartoszewicz M., Festung Europa, Kraków 2018.

Baudrillard J., Symulakry i symulacja, tłum. S. Królak, Warszawa 2005.

Baudrillard J., W cieniu milczącej większości albo kres sfery społecznej, tłum. S. Królak, Warszawa 2006.

Bednarz M., Medialna mitologizacja rzeczywistości, [w:] Mediatyzacja kampanii politycznych, red. M. Kolczyński, M. Mazur, S. Michalczyk, Katowice 2009, s. 115-122.

Berkson J., Application of the Logistic Function to Bio-Assay, „Journal of the American Statistical Association” 1944, nr 39(227), s. 357-365.

Betz H.-G., Conditions Favouring the Success and Failure of Radical Right-Wing Populist Parties in Contemporary Democracies, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 197-213, https://doi.org/10.1057/9781403920072_11.

Betz H.-G., Johnson C., Against the Current – Stemming the Tide: The Nostalgic Ideology of the Contemporary Radical Populist Right, „Journal of Political Ideologies” 2004, nr 9(3), s. 311-327.

Bhabha H., Miejsca kultury, tłum. T. Dobrogoszcz, Kraków 2010.

Bieliński J., Niemożliwa tożsamość. Wizerunki podmiotów relacji „my-oni”, [w:] To oni są wszystkiemu winni… Język wrogości w polskim dyskursie publicznym, red. X. Bukowska, B. Markowska, Warszawa 2013, s. 75-89.

De Blasio E., Sorice M., Populism between Direct Democracy and the Technological Myth, „Palgrave Communications” 2018, nr 4(1), s. 1-11, https://doi.org/10.1057/s41599-018-0067-y.

Blassnig S., Ernst N., Büchel F., Engesser S., Esser F., Populism in Online Election Coverage: Analyzing Populist Statements by Politicians, Journalists, and Readers in Three Countries, „Journalism Studies” 2018, nr 20(8), s. 1110-1129, https://doi.org/10.1080/1461670X.2018. 1487802.

Bobako M., Konstruowanie odmienności klasowej jako urasowienie. Przypadek polski po 1989 roku, [w:] Podziały klasowe i nierówności społeczne. Refleksje socjologiczne po dwóch dekadach realnego kapitalizmu w Polsce, red. P. Żuk, Warszawa 2010, s. 165-177.

Bobba G., McDonnell D., Different Types of Right-Wing Populist Discourse in Government and Opposition: The Case of Italy, „South European Society and Politics” 2016, nr 21(3), s. 281-299, https://doi.org/10.1080/13608746.2016.1211239.

Bobbio N., Liberalizm i demokracja, tłum. P. Bravo, Kraków 1998.

Bobrowska E., Struktury znaczeniowe w hasłach na transparentach obrońców Radia Maryja i Telewizji Trwam, „Zeszyty Prasoznawcze” 2014, nr 57(3), s. 456-471, https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.14.026.2360.

Bojarowicz T., W cieniu katastrofy i powodzi. Wybory prezydenckie w Polsce w 2010 r., „Studia Politologiczne” 2011, nr 19, s. 63-78.

Le Bon G., Psychologia tłumu, tłum. B. Kaprocki, Kęty 2005.

Bonikowski B., Gidron N., The Populist Style in American Politics: Presidential Campaign Discourse, 1952-1996, „Social Forces” 2016, nr 94(4), s. 1593-1621, https://doi.org/10.1093/sf/sov120.

Borkowska-Nowak M., Pośród miraży i pułapek populizmu. O przesłankach sukcesu partii antyestablishmentowych, [w:] Nowe partie i ruchy polityczne. Praktyka i idee współczesnych demokracji, red. K. Walecka, K. Wojtas, Warszawa 2017, s. 37-50.

Bourdieu P., Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia, tłum. P. Biłos, Warszawa 2022.

Bourdieu P., O telewizji. Panowanie dziennikarstwa, tłum. K. Sztandar-Sztanderska, A. Ziółkowska, Warszawa 2009.

Bourdieu P., Wacquant L. J. D., Zaproszenie do socjologii refleksyjnej, tłum. A. Sawisz, Warszawa 2001.

Braniecki T., Zakaz budowy minaretów w Szwajcarii – punkt zapalny konfliktu ze społecznością muzułmańską, „Wschodnioznawstwo” 2012, nr 6, 103-116.

Buchowski M., Czyściec. Antropologia neoliberalnego postsocjalizmu, Poznań 2017.

Buchowski M., Pogardzani. Od homo sovieticus przez „moherowe berety” do „fantomowych migrantów”, [w:] Kontrrewolucja u bram, red. J. Kołtan, G. Piotrowski, Gdańsk 2020, s. 89-112.

Burton M., Gunther R., Higley J., Elity a rozwój demokracji, [w:] Elity, demokracja, wybory, red. D. Beetham, tłum. J. Szczupaczyński, Warszawa 1993, s. 27-45.

Canovan M., Lud, tłum. S. Szymański, Warszawa 2008.

Canovan M., Populism, New York 1981.

Canovan M., Taking Politics to the People: Populism as the Ideology of Democracy, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 25-44, https://doi.org/10.1057/9781403920072_2.

Canovan M., Trust the People! Populism and the Two Faces of Democracy, „Political Studies” 1999, nr 47(1), s. 2-16, https://doi.org/10.1111/1467-9248.00184.

Chlebda W., Jak (w Polsce) zostać INNYM?, [w:] Obcy/Inny. Analiza przypadków, red. M. Karwatowska, R. Litwiński, A. Siwiec, Lublin 2017, s. 13-26.

Churska K., Symboliczne podstawy demokracji, [w:] Problemy współczesnej demokracji w ujęciu socjotechnicznym, red. P. Pawełczyk, Poznań 2005, s. 10-23.

Di Cocco J., Monechi B., How Populist Are Parties? Measuring Degrees of Populism in Party Manifestos Using Supervised Machine Learning, „Political Analysis” 2022, nr 30(3), s. 311-327, https://doi.org/10.1017/pan.2021.29.

Czapnik S., Wolnościowe pokolenie ośmiu gwiazdek? O generacyjnym wymiarze sprzeciwu wobec klerykalizacji życia społecznego w Polsce, „Studia Politologica” 2021, nr 336(26), s. 91-102, https://doi.org/10.24917/20813333.26.7.

Czyżewski M., Franczak K., Nowicka M., Stachowiak J., Wprowadzenie, [w:] Dyskurs elit symbolicznych. Próba diagnozy, red. M. Czyżewski, K. Franczak, M. Nowicka, J. Stachowiak, Warszawa 2014, s. 7-20.

Dahl R., Demokracja i jej krytycy, tłum. S. Amsterdamski, Warszawa 1995.

Dahl R., Polyarchy: Participation and Opposition, New Haven 1971.

Dahrendorf R., Acht Anmerkungen zum Populismus, „Europäische Revue” 2003, nr 25, s. 156-163.

Deegan‐Krause K., Haughton T., Toward a More Useful Conceptualization of Populism: Types and Degrees of Populist Appeals in the Case of Slovakia, „Politics & Policy” 2009, nr 37(4), s. 821-841.

Delsol Ch., Nienawiść do świata. Totalitaryzmy i ponowoczesność, tłum. M. Chojnacki, Warszawa 2017.

van Dijk T., Dyskurs jako struktura i proces, tłum. G. Grochowski, Warszawa 2001.

van Dijk T., Elite Discourse and Racism, Newbury Park 1993.

Dobek-Ostrowska B., Porozumienie czy konflikt? Politycy, media i obywatele w komunikowaniu politycznym, Warszawa–Bielsko-Biała 2009.

Downs A., An Economic Theory of Political Action in a Democracy, „The Journal of Political Economy” 1957, nr 65(2), s. 135-150.

Drelich S., Populistów ethos zmanipulowany, Toruń 2010.

Drelich S., Wojny trybuna ludowego. Przypadek Andrzeja Leppera, Toruń 2012.

Dudek A., Historia polityczna Polski 1989-2023, Warszawa 2023.

Dunn E., Prywatyzując Polskę. O bobofrutach, wielkim biznesie i restrukturyzacji pracy, Warszawa 2017.

Dye T., Who’s Running America? The Reagan Years, New York 1983.

Dzwończyk J., Demokracja bezpośrednia w Polsce jako instrument populistycznej polityki, „Horyzonty Polityki” 2018, nr 9(28), s. 59‑72.

Dzwończyk J., Mentalność społeczeństwa polskiego jako czynnik propopulistyczny, „Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie” 2000, nr 548, s. 47-60.

Dzwończyk J., Populistyczne tendencje w społeczeństwie postsocjalistycznym. Na przykładzie Polski, Toruń 2000.

Dzwończyk J., Populizm jako czynnik blokujący rozwój społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Toruń 2006, s. 119-140.

Dzwończyk J., Populizm jako czynnik przełamujący podział postkomunistyczny, [w:] Ideologie, doktryny, ruchy społeczne i polityczne. Wybrane problemy, red. M. Marczewska-Rytko, W. Ziętara, Lublin 2015, s. 383-392.

Dzwończyk J., Populizm jako strategia polskich partii politycznych, [w:] Partie polityczne. Permanentne problemy. Studia z zakresu funkcjonowania systemu politycznego, red. J. Kornaś, Kielce 2005, s. 297-318.

Dzwończyk J., Wybory 2015. Dwie kampanie i dwa populizmy, [w:] Oblicza kampanii wyborczych 2015, red. M. Kułakowska, P. Borowiec, P. Ścigaj, Kraków 2016, s. 317-330.

Eatwell R., Goodwin M., Narodowy populizm. Zamach na liberalną demokrację, tłum. W. Kurylak, Katowice 2020.

Ernst N., Engesser S., Büchel F., Blassnig S., Esser F., Extreme Parties and Populism: An Analysis of Facebook and Twitter across Six Countries, „Information, Communication & Society” 2017, nr 20(9), s. 1347-1364, https://doi.org/10.1080/1369118X.2017.1329333.

Filipkowski J., Pojęcie populizmu w realiach współczesnej polityki, [w:] Logos i Ethos w polityce.

Księga jubileuszowa Profesora Stanisława Wójcika, red. A. Łukasik-Turecka, K. Słowiński, Lublin 2020, s. 353-364.

Flis J., Polski system partyjny 1989-2009, [w:] Rzeczpospolita 1989-2009. Zwykłe państwo Polaków?, red. J. Kloczkowski, Kraków 2009, s. 153-184.

Flis J., Krupa J., Nowy podział socjopolityczny „góra-dół”. Polska – Czechy – Niemcy, [w:] Colloquium Opole 2023. O wolności i demokracji we współczesnej Europie z historycznej i politologicznej perspektywy, red. M. Mazurkiewicz, A. Haas, R. Wieczorek, Opole 2024, s. 140-155.

Flis J., Krupa J., Praworządność jako wyzwanie w nowym wymiarze rywalizacji politycznej, [w:] O mocy i niemocy współczesnego państwa polskiego, red. J. Raciborski, P. Sadura, Kraków 2024, s. 219-246.

Franczak K., Populizm w społeczeństwie obywatelskim, „Przegląd Socjologiczny” 2004, nr 53(20), s. 87-103.

Freeden M., Ideology: A Very Short Introduction, Oxford 2003.

Freeden M., Is Nationalism a Distinct Ideology?, „Political Studies” 1998, nr 46(4), s. 748-765.

Frieske K., Pochwała populizmu. Esej polemiczny, „Kultura i Społeczeństwo” 2019, nr 63(4), s. 103-123, https://doi.org/10.35757/KiS.2019.63.4.6.

Fukuyama F., Koniec historii, tłum. T. Bieroń, Poznań 1996.

Gdula M., Nie bójmy się konfliktu, [w:] Polityczność. Przewodnik Krytyki Politycznej, Ch. Mouffe, tłum. J. Erbel, Warszawa 2008, s. 6-13.

Gdula M., Nowy autorytaryzm, Warszawa 2018.

Gdula M., Sadura P., Style życia jako rywalizujące uniwersalności, [w:] Style życia i porządek klasowy w Polsce, red. M. Gdula, P. Sadura, Warszawa 2012, s. 15-70.

Gendźwiłł A., Cześnik M., Flis J., Haman J., Materska-Sosnowska A., Michalak B., Pietrzyk P., Zbieranek J., Nieważne głosy, ważny problem. Wyniki badania kart do głosowania z wyborów do sejmików województw 2014, Warszawa 2016.

Giddens A., Elites in the British Class Structure, „The Sociological Review” 1972, nr 20(3), s. 345-372, https://doi.org/10.1111/j.1467-954X.1972.tb00214.x.

Gidron N., Bonikowski B., Varieties of Populism: Literature Review and Research Agenda, „Working Paper Series” 2013, nr 13-0004, s. 1-38, https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2459387. Girard R., Kozioł ofiarny, tłum. M. Goszczyńska, Łódź 1987.

Górska P., Polaryzacja polityczna w Polsce. Jak bardzo jesteśmy podzieleni, Warszawa 2019.

Grabowska M., Podział postkomunistyczny. Społeczne podstawy polityki w Polsce po 1989 roku, Warszawa 2004.

Graczyk R., Demiurg. Biografia Adama Michnika, Warszawa 2021.

Greń P., Morawski K., Medialne obrazy wroga, Poznań 2020.

Habermas J., Faktyczność i obowiązywanie. Teoria dyskursu wobec zagadnień prawa i demokratycznego państwa prawnego, tłum. A. Romaniuk, R. Marszałek, Warszawa 2005.

Harmel R., The How’s and Why’s of Party Manifestos: Some Guidance for a Cross-National Research Agenda, „Party Politics” 2018, nr 24(3), s. 229-239, https://doi.org/10.1177/ 1354068816678880.

Harper J., PiS. Między mitem a populizmem, [w:] Nieliberalna rewolucja w Polsce, red. J. Harper, Warszawa 2020, s. 241-256.

Havel V., Siła bezsilnych, Berlin 1987.

Hawkins K., Is Chávez Populist? Measuring Populist Discourse in Comparative Perspective, „Comparative Political Studies” 2009, nr 42(8), s. 1040-1067.

Hawkins K., Kaltwasser C. R., Introduction: The Ideational Approach, [w:] The Ideational Approach to Populism: Concept, Theory, and Analysis, red. K. Hawkins, R. Carlin, L. Littvay, C. R. Kaltwasser, London–New York 2019, s. 1-24.

Hawkins K., Riding S., Mudde C., Measuring Populist Attitudes, “Political Concepts: Committee on Concepts and Methods Working Paper Series” 2012, nr 55, s. 1-31.

Hayward J., The Populist Challenge to Élitist Democracy in Europe, [w:] Élitism, Populism, and European Politics, red. J. Hayward, Oxford 1996, s. 10-33.

Held D., Modele demokracji, tłum. W. Nowicki, Kraków 2010.

Hooghe L., Marks G., Bakker R., Jolly S., Polk J., Rovny J., Steenbergen M., Vachudova M. A., The Russian Threat and the Consolidation of the West: How Populism and EU-Skepticism Shape Party Support for Ukraine, „European Union Politics” 2024, nr 25(3), s. 459-482, https://doi.org/10.1177/14651165241237136.

Hooghe L., Marks G., Wilson C., Does Left/Right Structure Party Positions on European Integration?, „Comparative Political Studies” 2002, nr 35(8), s. 965-989, https://doi.org/10.1177/001041402236310.

Ivaldi G., Lanzone M., Woods D., Varieties of Populism across a Left‐Right Spectrum: The Case of the Front National, the Northern League, Podemos and Five Star Movement, „Swiss Political Science Review” 2017, nr 23(4), s. 354-376, https://doi.org/10.1111/spsr.12278.

Jacuński M., Populizm jako styl komunikowania w świetle badania aktywności polskich partii i liderów politycznych na Facebooku, [w:] Siła mediów. Media, polityka, biznes, red. K. Gajlewicz-Korab, A. Jaskiernia, M. Łoszewska-Ołowska, Wrocław–Warszawa 2020, s. 65-80.

Jagers J., Walgrave S., Populism as Political Communication Style: An Empirical Study of Political Parties’ Discourse in Belgium, „European Journal of Political Research” 2007, nr 46(3), s. 319-345, https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.2006.00690.x.

Jolly S., Bakker R., Hooghe L., Marks G., Polk J., Rovny J., Steenbergen M., Vachudova M. A., Chapel Hill Expert Survey Trend File, 1999-2019, „Electoral Studies” 2022, nr 75, s. 1-8, https://doi.org/10.1016/j.electstud.2021.102420.

Kaltwasser C. R., Taggart P., Espejo P., Ostiguy P., Populism: An Overview of the Concept and the State of the Art, [w:] The Oxford Handbook of Populism, red. C. R. Kaltwasser, P. Taggart, P. Espejo, P. Ostiguy, Oxford 2017, s. 16-43, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/ 9780198803560.013.34.

Karwat M., Autorytaryzm a populizm. Zarys współzależności, [w:] Autorytarny populizm w XXI wieku. Krytyczna rekonstrukcja, red. F. Pierzchalski, B. Rydliński, Warszawa 2017, s. 15-32.

Karwat M., Populizm jako żywa antynomia. Tezy przekorne, [w:] Postpolityka, postprawda, populizm. Definiowanie (nie)oczywistych pojęć, red. M. Sokołowski, Toruń 2023, s. 53-73.

Kasińska-Metryka A., Populizm w warunkach kształtującej się demokracji – pułapka czy remedium?, [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Toruń 2006, s. 141-149.

Kasińska-Metryka A., Dudała R., Demokracje zbuntowane, Kielce 2022.

Kasprowicz D., Hess A., Populism in Poland: Between Demagoguery and Demophilia, „Środkowoeuropejskie Studia Polityczne” 2017, nr 2, s. 201-214.

Kasprzyk L., Elity władzy w Wielkiej Brytanii, „Studia Socjologiczne” 1967, nr 3.

Kaute M., Okrzesik J., Polityka jest niesprawiedliwa. PJJ w kampanii parlamentarnej w 2011 roku, [w:] Wybory parlamentarne 2011, red. A. Turska-Kawa, W. Wojtasik, Katowice 2012, s. 349-360.

Kazin M., The Populist Persuasion: An American History, New York 1998.

Kelsen H., O istocie i wartości demokracji, tłum. F. Turynowa, Warszawa 1988.

van Kessel S., The Populist Cat-Dog: Applying the Concept of Populism to Contemporary European Party Systems, „Journal of Political Ideologies” 2014, nr 19(1), s. 99-118, https://doi.org/10.1080/13569317.2013.869457.

Kieniewicz J., Ekspansja, kolonializm, cywilizacja, Warszawa 2008.

Kik K., Populizm – brzydka twarz neoliberalnego mainstreamu, [w:] Populizm jako narzędzie marketingu politycznego, red. M. Nowina-Konopka, K. Glinka, R. Miernik, Kielce 2017, s. 58-64.

Kirk R., Konserwatywny umysł. Od Burke’a do Eliota, tłum. A. Wincewicz-Price, J. Price, Kraków 2017.

Kitschelt H., Popular Dissatisfaction with Democracy: Populism and Party Systems, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 179-196, https://doi.org/10.1057/9781403920072_10.

Klepka R., Medialna walka o dobrą zmianę. Obraz wyborów parlamentarnych w 2015 roku w wybranych mediach, Kraków 2018.

Kolczyński M., Rynek wyborczy 2001. Reguły – uczestnicy – oferty programowe, [w:] Wybory parlamentarne 2001. Scena polityczna, aktorzy, programy, strategie, red. M. Kolczyński, J. Sztumski, Katowice 2003, s. 13-40.

Kołodziejczak M., Wrześniewska-Pietrzak M., Honoryfikatywność jako sposób kształtowania relacji w populizmie, „Socjolingwistyka” 2019, nr 33(6), s. 97-111, http://dx.doi.org/10.17651/socjolinG.33.6.

Kołodziejczak M., Wrześniewska-Pietrzak M., Immanentne i akcydentalne paradoksy populizmu, [w:] Współczesne oblicza władzy politycznej. Wybrane zagadnienia, red. M. Rachwał, Poznań 2017, s. 49-59.

Kołodziejczak M., Wrześniewska-Pietrzak M., Przywódca populistyczny i jego językowy obraz w aspekcie retoryki dominacji na podstawie wypowiedzi Pawła Kukiza. Perspektywa politologiczna i lingwistyczna, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza” 2017, nr 1(24), s. 27-50, https://doi.org/10.14746/pspsj.2017.24.1.2.

Kosman M., Dyskurs Konfederacji Wolność i Niepodległość w okresie kampanii wyborczych w latach 2019-2020, Poznań 2024.

Kosman M., Patrioci i katolicy kontra poplecznicy Billa Gatesa i Izraela. Analiza korpusowa dyskursu antyszczepionkowego zwolenników Grzegorza Brauna, „Com.Press” 2024, 7(2), s. 86-113, https://doi.org/10.51480/compress.2024.7-2.747.

Kosman M., Sanitary Segregation Imposed by Big Brother: A Multimodal Critical Discourse Analysis of Grzegorz Braun’s Radical Anti-Vaccine Rhetoric, „Journal of Contemporary European Studies” 2025, 33(2), s. 567-589, https://doi.org/10.1080/14782804.2024.2420948.

Kostrzębski K., Kampanie wyborcze ruchów populistycznych w Polsce i Niemczech – analiza porównawcza, „Studia Politologiczne” 2002, nr 6, s. 283-318.

Kotwas M., Kubik J., Symboliczne zagęszczenie kultury publicznej oraz ekspansja prawicowego populizmu w Polsce, [w:] Kontrrewolucja u bram, red. J. Kołtan, G. Piotrowski, Gdańsk 2020, s. 235-274.

Kowalczyk K., Platforma Obywatelska Rzeczpospolitej Polskiej – „partia ludzi sukcesu”, [w:] Partie i ugrupowania parlamentarne III Rzeczpospolitej, red. K. Kowalczyk, J. Sielski, Toruń 2006, s. 96-128.

Kowalczyk K., Prawo i Sprawiedliwość – „rewolucyjni konserwatyści”?, [w:] Partie i ugrupowania parlamentarne III Rzeczpospolitej, red. K. Kowalczyk, J. Sielski, Toruń 2006, s. 192-231.

Kowalczyk K., Wybory bez alternatywy? Kampania Platformy Obywatelskiej w wyborach parlamentarnych 2011 roku, [w:] Wybory parlamentarne 2011, red. A. Turska-Kawa, W. Wojtasik,

Katowice 2012, s. 255-274.

Kowalska M., Wieczny faszyzm. O kryzysie demokracji i powracaniu upiorów, [w:] Kontrrewolucja u bram, red. J. Kołtan, G. Piotrowski, Gdańsk 2020, s. 215-234.

Kowalski S., Tulli M., Zamiast procesu. Raport o mowie nienawiści, Warszawa 2003.

Krasowski R., Po południu. Upadek elit solidarnościowych po zdobyciu władzy, Warszawa 2012.

Krasowski R., Miller L., Anatomia siły, Warszawa 2013.

Krastev I., Holmes S., Światło, które zgasło. Jak Zachód zawiódł swoich wyznawców, tłum. A. Paszkowska, Warszawa 2020.

Król M., Byliśmy głupi, Warszawa 2015.

Król M., Europa w obliczu końca, Warszawa 2012.

Krupa J., Stan wojenny w narracjach prasowych. Analiza rocznicowych numerów wybranych dzienników ogólnopolskich, Kraków 2021.

Krupa J., Wizerunek Andrzeja Dudy i Bronisława Komorowskiego jako kandydatów na prezydenta w Polsce w roku 2015, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 2018 (niepublikowania praca licencjacka).

Kulas P., Początek końca. Analiza debat o przeobrażeniach inteligencji po 1989 roku, [w:] Od inteligencji do postinteligencji. Wątpliwa hegemonia, red. P. Kulas, P. Śpiewak, Warszawa 2018, s. 19-51.

Laclau E., Populism: What’s in a Name, [w:] Populism and the Mirror of Democracy, red. F. Panizza, London–New York 2005, s. 32-49.

Laclau E., Rozum populistyczny, tłum. pod kier. T. Szkudlarka, Wrocław 2009.

Lasch C., Bunt elit, tłum. D. Rodziewicz, Kraków 1997.

Laska A., Populizm jako implikacja technokratyzacji polityki, [w:] Autorytarny populizm w XXI wieku. Krytyczna rekonstrukcja, red. F. Pierzchalski, B. Rydliński, Warszawa 2017, s. 49-68.

Lefort C., The Political Forms of Modern Society: Bureaucracy, Democracy, Totalitarianism, Cambridge 1986.

Leksykon politologii, red. A. Antoszewski, R. Herbut, wyd. 2, Wrocław 1996.

Lewandowski A., Akcja Wyborcza Solidarność. Centroprawica w poszukiwaniu modelu współpracy, Płock 2016.

Lewandowski A., Antysystemowość ruchu Kukiz’15 w okresie kampanii wyborczej 2015 roku, [w:] Nowe partie i ruchy polityczne. Praktyka i idee współczesnych demokracji, red. K. Walecka, K. Wojtas, Warszawa 2017, s. 179-199.

Lewandowski A., Prawa i Sprawiedliwości populistyczna krytyka elit Trzeciej Rzeczpospolitej, [w:] Między demokracją liberalną a nieliberalną, red. K. Walecka, K. Wojtas, Kraków 2021, s. 139-156.

Lewandowski A., Zagrożona tożsamość jako element narodowego populizmu. Przypadek politycznego stylu Prawa i Sprawiedliwości, „Studia Politologica” 2022, nr 371(29), s. 13-26, https://doi.org/10.24917/20813333.29.2.

Lipiński A., Między populizmem a technokracją. Konstrukcja obrazu społeczeństwa polskiego a model przywództwa politycznego w dyskursie prawicy, [w:] Lider, manager, oportunista a współczesne koncepcje przywództwa, red. K. Kasianiuk, Warszawa 2009, s. 191-206.

Lisiecka A., Reguły ekspresji emocjonalnej w relacji „my-oni”, [w:] To oni są wszystkiemu winni…

Język wrogości w polskim dyskursie publicznym, red. X. Bukowska, B. Markowska, Warszawa 2013, s. 55-74.

Lisowska-Magdziarz M., Analiza tekstu w dyskursie medialnym, Kraków 2006.

Litwin T., Populizm w programach relewantnych polskich ugrupowań politycznych, [w:] Populizm – modele i praktyka. Polskie odniesienia, red. M. Nieć, T. Litwin, K. Łabędź, Kraków 2021, s. 81-130.

Loewenstein K., Militant Democracy and Fundamental Rights, II, „The American Political Science Review” 1937, nr 31(4), s. 638-658.

Ławniczak K., Konsensus i jego brak w Radzie Europejskiej – analiza przypadku reelekcji Donalda Tuska w 2017 r. z perspektywy zwrotu praktycznego, „Rocznik Integracji Europejskiej” 2021, nr 15, s. 249-261, https://doi.org/10.14746/rie.2021.15.16.

Mair P., Populist Democracy vs Party Democracy, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 81-98, https://doi.org/10.1057/9781403920072_5.

Marczewska-Rytko M., Demokracja bezpośrednia w Polsce. Refleksje i uwagi, [w:] Stan i perspektywy demokracji bezpośredniej w Polsce, red. M. Marczewska-Rytko, Lublin 2010, s. 25-41.

Marczewska-Rytko M., Demokracja bezpośrednia w teorii i praktyce politycznej, Lublin 2001.

Marczewska-Rytko M., Populizm jako zagrożenie dla procesów integracyjnych w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, [w:] Europa Środkowa i Wschodnia wobec współczesnych wyzwań integracyjnych, red. A. Stępień-Kuczyńska, Łódź 2003, s. 163-170.

Marczewska-Rytko M., Populizm. Teoria i praktyka polityczna, Lublin 1995.

Marczewska-Rytko M., Populizm. Zagadnienia teorii i praktyki politycznej w Ameryce Łacińskiej, Lublin 1992.

Marczewska-Rytko M., Problem populizmu w procesie transformacji systemowej w Polsce, [w:] Polska w procesie przeobrażeń ustrojowych, red. S. Wróbel, Katowice 1998, s. 133-147.

Marczewska-Rytko M., Samoobrona – wizerunek marketingowy czy populizm?, [w:] Zrozumieć politykę. Główne problemy teorii polityki i współczesnej myśli politycznej, red. R. Bäcker, J. Marszałek-Kawa, J. Modrzyńska, Toruń 2004, s. 258-268.

Marczewska-Rytko M., Tendencje populistyczne we współczesnym ruchu chłopskim, [w:] Dzieje i przyszłość polskiego ruchu ludowego, t. 3: Przebudowa i przyszłość, red. K. Baścik, J. Zalewa, Warszawa 2002, s. 443-458.

Markowska B., Jacy „my” i jacy „oni”? Analiza semantyczna nazw i etykiet, [w:] To oni są wszystkiemu winni… Język wrogości w polskim dyskursie publicznym, red. X. Bukowska, B. Markowska, Warszawa 2013, s. 19-54.

Markowski R., Populizm a demokracja. Ujęcia, dylematy, kontrowersje, [w:] Populizm a demokracja, red. R. Markowski, Warszawa 2004, s. 11-32.

Markowski R., Wybory 2005 – chaos czy rekonstrukcja systemu partyjnego?, [w:] Wybory 2005. Partie i ich programy, red. I. Słodkowska, M. Dołbakowska, Warszawa 2006, s. 9-28.

Marmola M., Nowe partie w systemach partyjnych państw Grupy Wyszehradzkiej, Toruń 2020.

Marzec J., Dyskurs, tekst i narracja. Szkice o kulturze ponowoczesnej, Kraków 2002.

Matuszek K., Kukiz’15 – geneza, idee, próba klasyfikacji, „Studia Politologica” 2017, nr 254(19), s. 126-135, http://dx.doi.org/%2010.24917/20813333.19.9.

Matyja R., Od ruchu „trzech tenorów” do partii Tuska, [w:] Platforma Obywatelska, red. M. Migalski, Toruń 2009.

Matyja R., Od silnego przywództwa do partii monocentrycznej, [w:] Prawo i Sprawiedliwość, red. M. Migalski, Toruń 2010, s. 24-55.

Mazzoleni G., Populism and the Media, [w:] Twenty-First Century Populism: The Spectre of Western European Democracy, red. D. Albertazzi, D. McDonnell, London 2007, s. 49-66.

McRae D., Populism as an Ideology, [w:] Populism: Its Meanings and National Characteristics, red. G. Ionescu, E. Gellner, London 1969, s. 153-165.

Meijers M., Zaslove A., Measuring Populism in Political Parties: Appraisal of a New Approach, „Comparative Political Studies” 2021, nr 54(2), s. 372-407.

Mény Y., Surel Y., The Constitutive Ambiguity of Populism, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 1-21, https://doi.org/10.1057 / 9781403920072_1.

Mény Y., Surel Y., Par le peuple, pour le peuple: le populisme et les démocraties, Paris 2000.

Michalak B., Partie protestu w Europie Zachodniej. Analiza relewancji politycznej, Toruń 2008.

Mills Ch., Elita władzy, tłum. M. Maneli, Warszawa 1961.

Modrzejewski A., Kościół i religia w strategii wyborczej Ruchu Palikota, [w:] Wybory parlamentarne 2011, red. A. Turska-Kawa, W. Wojtasik, Katowice 2012, s. 301-310.

Moffitt B., The Global Rise of Populism: Performance, Political Style, and Representation, Stanford 2016.

Moisés N., Zemsta władzy. Jak autokraci na nowo tworzą politykę XXI wieku, tłum. D. Kaczor, V. Dobosz, Katowice 2022.

Moore G., The Structure of a National Elite Network, „American Sociological Review” 1979, nr 44(5), s. 673-692.

Moroska A., Prawicowy populizm a eurosceptycyzm (na przykładzie Listy Pima Fortuyna w Holandii i Ligi Polskich Rodzin w Polsce), Wrocław 2010.

Mouffe Ch., Paradoks demokracji, tłum. W. Jach, M. Kamińska, A. Orzechowski, Wrocław 2005.

Mouffe Ch., Polityczność. Przewodnik Krytyki Politycznej, tłum. J. Erbel, Warszawa 2008.

Mouffe Ch., W obronie lewicowego populizmu, tłum. B. Szelewa, Warszawa 2020.

Mounk Y., Lud kontra demokracja, tłum. K. Gucio, Warszawa 2019.

Mudde C., In the Name of the Peasantry, the Proletariat, and the People: Populisms in Eastern Europe, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 214-232, https://doi.org/10.1057/9781403920072_12.

Mudde C., Populism: An Ideational Approach, [w:] The Oxford Handbook of Populism, red. C. R. Kaltwasser, P. Taggart, P. Espejo, P. Ostiguy, Oxford 2017, s. 46-70, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198803560.013.1.

Mudde C., Populist Radical Right Parties in Europe, Cambridge 2007, https://doi.org/10.1017/CBO9780511492037.

Mudde C., The Populist Zeitgeist, „Government and Opposition” 2004, nr 39(4), s. 541-563, https://doi.org/10.1111/j.1477-7053.2004.00135.x.

Mudde C., Kaltwasser C. R., Exclusionary vs. Inclusionary Populism: Comparing Contemporary Europe and Latin America, „Government and Opposition” 2013, nr 48(2), s. 147-174, https://doi.org/10.1017/gov.2012.11.

Mudde C., Kaltwasser C. R., Populism and (Liberal) Democracy: A Framework for Analysis, [w:] Populism in Europe and the Americas: Threat or Corrective for Democracy?, red. C. Mudde, C. R. Kaltwasser, Cambridge 2012, s. 1-26, https://doi.org/10.1017/CBO9781 139152365.002.

Müller J.-W., Co to jest populizm?, tłum. M. Sutowski, Warszawa 2017.

Müller J.-W., Protecting Popular Self-Government from the People? New Normative Perspectives on Militant Democracy, „Annual Review of Political Science” 2016, nr 19(1), s. 249-265, https://doi.org/10.1146/annurev-polisci-043014-124054.

Müller J.-W., Jenny M., Ecker A., The Elites-Masses Gap in European Integration, [w:] The Europe of Elites: A Study into the Europeanness of Europe’s Political and Economic Elites, red. H. Best, G. Lengyel, L. Verzichelli, Oxford 2012, s. 167-191, https://doi.org/10.1093/acprof:oso/9780199602315.003.0008.

Musiał-Karg M., Polskie Stronnictwo Ludowe w parlamentarnej kampanii wyborczej 2011 roku, [w:] Wybory parlamentarne 2011, red. A. Turska-Kawa, W. Wojtasik, Katowice 2012, s. 329-348.

Nalewajko E., Między populistycznym a liberalnym. Style polityczne w Polsce po roku 1989, Warszawa 2013.

Nalewajko E., Populizm w demokracji, [w:] Populizm a demokracja, red. R. Markowski, Warszawa 2004, s. 33-67.

Nalewajko E., Post B., Iluzja demokracji bezpośredniej. Z doświadczeń transformacji ustrojowej w Polsce, Warszawa 2021.

Niebylski M., Methodological Aspects of Studying Ideological Changes in the Context of Political Parties, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K (Politologia)” 2020, nr 27(1), s. 65-81, https://doi.org/10.17951/k.2020.27.1.65- 81.

Nieć M., Dzieje populizmu i modele jego interpretacji, [w:] Populizm – modele i praktyka. Polskie odniesienia, red. M. Nieć, T. Litwin, K. Łabędź, Kraków 2021, s. 15-40.

Nieliberalna rewolucja w Polsce, red. J. Harper, tłum. P. Tomanek, Warszawa 2020.

Nijakowski L., Elity w perspektywie socjologicznej analizy dyskursu, [w:] Dyskurs elit symbolicznych.

Próba diagnozy, red. M. Czyżewski, K. Franczak, M. Nowicka, J. Stachowiak, Warszawa 2014, s. 61-90.

Norris P., Measuring Populism Worldwide, „Party Politics” 2020, nr 26(6), s. 697-717, https://doi.org/10.1177/1354068820927686.

Nowak T., Demagogia i populistyczna propaganda w przekazie publicznym polskich partii opcji narodowo-prawicowej, [w:] Autorytarny populizm w XXI wieku. Krytyczna rekonstrukcja, red. F. Pierzchalski, B. Rydliński, Warszawa 2017, s. 147-161.

Nowicka-Franczak M., Antyinteligenckość jako strategia komunikacyjna w debacie publicznej w Polsce, [w:] Od inteligencji do postinteligencji. Wątpliwa hegemonia, red. P. Kulas, P. Śpiewak, Warszawa 2018, s. 72-101.

Nowicka-Franczak M., Polska debata publiczna w dobie polaryzacji. Świadomość dyskursowa elit symbolicznych, „Studia Socjologiczne” 2022, nr 247(4), s. 99-128, https://doi.org/10.24425/sts.2022.143584.

Oakeshott M., The Politics of Faith and the Politics of Scepticism, New Haven 1996.

Obacz P., Podział „Polska solidarna – Polska liberalna” w świetle wybranych koncepcji pluralizmu politycznego, Kraków 2018.

Oliver E., Rahn W., Rise of the Trumpenvolk: Populism in the 2016 Election, „The Annals of the American Academy of Political and Social Science” 2016, nr 667(1), s. 189-206.

Olszyk S., Populizm w kontekście współczesnej formy demokracji na przykładzie wyborów parlamentarnych w Polsce w latach 2001 i 2005, „Studia Humanistyczne” 2007, nr 5, s. 63-74.

Ortega y Gasset J., Bunt mas, tłum. P. Niklewicz, Zakrzewo 2016.

Ostiguy P., Populism: A Socio-Cultural Approach, [w:] The Oxford Handbook of Populism, red. C. R. Kaltwasser, P. Taggart, P. Espejo, P. Ostiguy, Oxford 2017, s. 104-133, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198803560.013.3.

Ożóg K., Język populizmu w polskich kampaniach wyborczych roku 2005, [w:] Style konwersacyjne, red. B. Witosz, Katowice 2006, s. 206-216.

Papadopoulos Y., Populism, the Democratic Question, and Contemporary Governance, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 45-61, https://doi.org/10.1057/9781403920072_3.

Pappas T., Modern Populism: Research Advances, Conceptual and Methodological Pitfalls, and the Minimal Definition, [w:] Oxford Research Encyclopedia of Politics, Oxford 2016, s. 1-24, https://doi.org/10.1093/acrefore/9780190228637.013.17.

Passmore K., The Right in France from the Third Republic to Vichy, Oxford 2012.

Pauwels T., Explaining the Success of Neo-Liberal Populist Parties: The Case of Lijst Dedecker in Belgium, „Political Studies” 2010, nr 58(5), s. 1009-1029.

Pelinka A., Populizm w Europie – w poszukiwaniu znaczenia mglistego pojęcia, [w:] Populizm w Europie. Defekt i przejaw demokracji?, red. J.-M. De Waele, A. Pacześniak, Warszawa 2010, s. 17-34.

Peruzzotti E., Laclau’s Theory of Populism: A Critical Review, [w:] Routledge Handbook of Global Populism, red. C. de la Torre, London 2019, s. 33-44.

Piasecki A., Referenda lokalne w Polsce jako przejaw populizmu czy społeczeństwa obywatelskiego?, [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Toruń 2006.

Piontek D., Paradoks wolnych mediów, [w:] W kręgu mediów i polityki, red. D. Piontek, Poznań 2003.

Piskorski M., Liga Polskich Rodzin – partia nurtu narodowego, [w:] Partie i ugrupowania parlamentarne III Rzeczpospolitej, red. K. Kowalczyk, J. Sielski, Toruń 2006, s. 232-261.

Piskorski M., Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej – między lewicą a agraryzmem, [w:] Partie i ugrupowania parlamentarne III Rzeczpospolitej, red. K. Kowalczyk, J. Sielski, Toruń 2006, s. 156-191.

Polakowski M., Oblicza populizmu – lewicowy i prawicowy, [w:] Między demokracją liberalną a nieliberalną, red. K. Walecka, K. Wojtas, Kraków 2021, s. 51-62.

Ponczek E., Syndrom populizmu. Trwałość – zmienność – następstwa, [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Toruń 2006, s. 65-77.

Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Toruń 2006.

Porter-Szűcs B., Triumf komunizmu narodowego, [w:] Nieliberalna rewolucja w Polsce, red. J. Harper, Warszawa 2020, s. 79-94.

Przyłęcki P., Populizm w aspekcie ideologiczno-historycznym. Na przykładzie Polski, [w:] Tożsamość kulturowa i polityczna Europy wobec wyzwań cywilizacyjnych, red. D. Walczak-Duraj, Łódź 2004, s. 187-215.

Przyłęcki P., Populizm w polskiej polityce. Analiza dyskursu polityki, Warszawa 2012.

Raciborski J., Wybory i wyborcy, [w:] Demokracja Polska 1989-2003, red. J. Wiatr, J. Raciborski, J. Bartkowski, B. Frątczak-Rudnicka, J. Kilias, Warszawa 2003, s. 207-240.

Rakusa-Suszczewski M., Populizm i radykalizm. Niepokój społeczny we współczesnej Europie, „Studia Europejskie” 2017, nr 21(1), s. 33-55.

Reisigl M., Wodak R., Discourse and Discrimination: Rhetorics of Racism and Antisemitism, London–New York 2001.

Remmer K., The Rise of Leftist-Populist Governance in Latin America: The Roots of Electoral Change, „Comparative Political Studies” 2012, nr 45(8), s. 947-972.

Reykowski J., Populizm jako choroba demokracji, „Kwartalnik Nauka” 2023, nr 3, s. 7-19, https://doi.org/10.24425/nauka.2023.146053.

Rezmer-Płotka K., Contentious Politics in Defense of Neo-Militant Democracy in Poland: The Rationale behind Fighting a Quasi-Militant Democracy, „HAPSc Policy Briefs Series”

2021, nr 2(1), s. 24-29, https://doi.org/10.12681/hapscpbs.27652.

Riker W., Liberalism against Populism: A Confrontation between the Theory of Democracy and the Theory of Social Choice, Illinois 1988.

Rooduijn M., The Nucleus of Populism: In Search of the Lowest Common Denominator, „Government and Opposition” 2014, nr 49(4), s. 573-599.

Rooduijn M., de Lange S., van der Brug W., A Populist Zeitgeist? Programmatic Contagion by Populist Parties in Western Europe, „Party Politics” 2014, nr 20(4), s. 563-575, https://doi.org/10.1177/1354068811436065.

Rooduijn M., Pauwels T., Measuring Populism: Comparing Two Methods of Content Analysis, „West European Politics” 2011, nr 34(6), s. 1272-1283, https://doi.org/10.1080/01402382.2011.616665.

Rousseau J. J., O umowie społecznej, tłum. M. Starzewski, Warszawa 2002.

Rozen Ł., Idea suwerennego ludu jako doktrynalna podstawa populizmu, [w:] Nowe partie i ruchy polityczne. Praktyka i idee współczesnych demokracji, red. K. Walecka, K. Wojtas, Warszawa 2017, s. 51-68.

Runciman D., Jak kończy się demokracja, tłum. S. Żuchowski, Warszawa 2019.

Runciman D., Brito Vieira M., Reprezentacja, tłum. K. Sosnowska, Warszawa 2011.

Sadura P., Sierakowski S., Społeczeństwo populistów, Warszawa 2023.

Sadurski W., Pandemia populistów, Kraków 2024.

Said E., Orientalizm, tłum. W. Kalinowski, Warszawa 1991.

Sandel M., Tyrania merytokracji. Co się stało z dobrem wspólnym?, tłum. B. Sałbut, Warszawa 2020.

Sartori G., Parties and Party Systems: A Framework for Analysis, Essex 2005.

Sartori G., Teoria demokracji, tłum. P. Amsterdamski, D. Grinberg, Warszawa 1998.

Schmitt C., Teologia polityczna i inne pisma, tłum. M. Cichocki, Kraków 2000.

Schulz A., Müller P., Schemer C., Wirz D., Wettstein M., Wirth W., Measuring Populist Attitudes on Three Dimensions, „International Journal of Public Opinion Research” 2018, nr 30, s. 316-326, https://doi.org/10.1093/ijpor/edw037.

Schulz W., Komunikacja polityczna. Koncepcje teoretyczne i wyniki badań empirycznych na temat mediów masowych w polityce, tłum. A. Kożuch, Kraków 2006.

Schumpeter J., Kapitalizm, socjalizm, demokracja, tłum. M. Rusiński, Warszawa 1995.

Seklecka A., Metodologie łączenia analizy treści z analizą dyskursu. Przykład badań nad dyskursem medialnym dotyczącym inwigilacji i prywatności, „Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne” 2023, nr 78(2), s. 195-208, https://doi.org/10.15804/athena.2023.78.11.

Senkowska-Gluck M., Pojęcie elity i jego przydatność do badań historycznych, [w:] Społeczeństwo polskie XVIII i XIX wieku. Studia o grupach elitarnych, red. J. Leskiewiczowa, Warszawa 1982, s. 11-17.

Shapiro I., Stan teorii demokracji, tłum. I. Kisilowska, Warszawa 2006.

Siedziako M., Partia Demokratyczna – demokraci.pl. Korzenie, koncepcje polityczne i działalność, [w:] Polskie ugrupowania liberalne, red. Ł. Tomczak, Wrocław 2010.

Sieklucki D., Partie lewicy i centrolewicy w polskim systemie partyjnym, Kraków 2006.

Silverman D., Interpretacja danych jakościowych. Metody analizy rozmowy, tekstu i interakcji, tłum. M. Głowacka-Grajper, J. Ostrowska, Warszawa 2009.

Skiba L., Rywalizacja elity politycznej Polskiego Stronnictwa Ludowego, [w:] Polskie Stronnictwo Ludowe, red. M. Migalski, Toruń 2013, s. 41-87.

Smoczyński R., Zarycki T., Totem inteligencki. Arystokracja, szlachta i ziemiaństwo w polskiej przestrzeni społecznej, Warszawa 2017.

Sobolewska-Myślik K., Niepartyjne inicjatywy polityczne jako nowy sposób politycznego zaangażowania obywateli?, „Central European and Balkan Studies” 2016, nr 24, s. 121-132.

Sobolewska-Myślik K., Przekształcenia systemu partyjnego RP, „Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne” 2009, nr 22, s. 157-165, https://doi.org/10.15804/athena.2009.22.10.

Sobolewska-Myślik K., Kosowska-Gąstoł B., Borowiec P., Od centralizacji do demokratyzacji – struktura organizacyjna Platformy Obywatelskiej, [w:] Platforma Obywatelska, red. M. Migalski, Toruń 2009, s. 26-53.

Sokołowski J., Transnaród. Polacy w poszukiwaniu politycznej formy, Kraków 2023.

Solak M., Churska-Nowak K., Mitologizacja katastrofy smoleńskiej. Między spontanicznością a polityczną kalkulacją, „Athenaeum. Polskie Studia Politologiczne” 2011, nr 28, s. 232-247, https://doi.org/10.15804/athena.2011.28.13.

Sowa J., Mitologie III RP. Ideologiczne podstawy polskiej transformacji, [w:] Podziały klasowe i nierówności społeczne. Refleksje socjologiczne po dwóch dekadach realnego kapitalizmu w Polsce, red. P. Żuk, Warszawa 2010, s. 23-39.

Sowa J., Od pierwszej Solidarności do IV Rzeczpospolitej, [w:] Kontrrewolucja u bram, red. J. Kołtan, G. Piotrowski, Gdańsk 2020, s. 59-88.

Stanley B., The Thin Ideology of Populism, „Journal of Political Ideologies” 2008, nr 13(1), s. 95-110, https://doi.org/10.1080/13569310701822289.

Stanyer J., Salgado S., Strömbäck J., Populist Actors as Communicators or Political Actors as Populist Communicators: Cross-National Findings and Perspectives, [w:] Populist Political Communication in Europe, red. T. Aalberg, F. Esser, C. Reinemann, J. Strömbäck, C. H. de Vreese, New York 2017, s. 353-364, https://doi.org/10.4324/9781315623016-38.

Stawrowski Z., Niemoralna demokracja, Kraków 2008.

Stępińska A., Wizerunek medialny Andrzeja Leppera, [w:] W kręgu mediów i polityki, red. D. Piontek, Poznań 2003, s. 135-154.

Stępińska A., Lipiński A., Współczesne badania nad populizmem – wybrane dylematy i kluczowe podejścia, [w:] Badania nad dyskursem populistycznym. Wybrane podejścia, red. A. Stępińska, A. Lipiński, Poznań 2020, s. 5-22.

Sloterdijk P., Pogarda mas, tłum. B. Baran, Warszawa 2012.

Street J., Mass media, polityka, demokracja, tłum. T. D. Lubański, Kraków 2006.

Sulikowski A., Demoliberalizm, populizm, autorytaryzm. Kryzys hegemonii i poszukiwanie (nowego) prawniczego logosu, „Studia nad Autorytaryzmem i Totalitaryzmem” 2020, nr 42(3), s. 29-45, https://doi.org/10.19195/2300‑7249.42.3.2.

Szacki J., Populizm a demokracja, [w:] Populizm na przełomie XX i XXI wieku. Panaceum czy pułapka dla współczesnych społeczeństw?, red. M. Marczewska-Rytko, Toruń 2006, s. 13-18.

Szacki J., Wstęp, [w:] Demokracja w obliczu populizmu, red. Y. Mény, Y. Surel, tłum. A. Gąsior-Niemiec, Warszawa 2007, s. 9-26.

Szczegóła L., Droga do wojny kulturowej. Ideologia Dobrej Zmiany, Warszawa 2020.

Szczegóła L., Populizm retropijny. O tożsamości alternatywnej prawicy, „Teoria Polityki” 2023, nr 7, s. 81-99, https://doi.org/10.4467/25440845TP.23.005.17518.

Szczepaniak K., Zastosowanie analizy treści w badaniach artykułów prasowych – refleksje metodologiczne, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica” 2012, nr 42, s. 83-112.

Szelenyi I., Treiman D., Wstęp – założenia teoretyczne i metodologia, [w:] Elity w Polsce, w Rosji i na Węgrzech. Wymiana czy reprodukcja?, red. I. Szelenyi, D. Treiman, E. Wnuk-Lipiński, tłum. J. Wasilewski, E. Wnuk-Lipiński, Warszawa 1995, s. 7-34.

Świderski B., Gdańsk i Ateny. O demokracji bezpośredniej w Polsce, Warszawa 1996.

Taggart P., Populism, Buckingham, PA 2000.

Taggart P., Populism and the Pathology of Representative Politics, [w:] Democracies and the Populist Challenge, red. Y. Mény, Y. Surel, London 2002, s. 62-80, https://doi.org/ 10. 1057/9781403920072_4.

Taggart P., Populism in Western Europe, [w:] The Oxford Handbook of Populism, red. C. R. Kaltwasser, P. Taggart, P. Espejo, P. Ostiguy, Oxford 2017, s. 319-338, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198803560.013.12.

Taguieff P., Political Science Confronts Populism: From a Conceptual Mirage to a Real Problem, „Telos” 1995, nr 103, s. 9-43, https://doi.org/10.3817/0395103009.

Taguieff P., Populism and Political Science: From Conceptual Illusions to Real Problems, „ Vingtième Siècle. Revue d’histoire” 1997, nr 56(4), s. 4-16.

Tarnowska M., Sławuta P., Kofta M., Procesy dehumanizowania „obcych”. Mechanizmy i funkcje, [w:] Poza stereotypy. Dehumanizacja i esencjalizm w postrzeganiu grup społecznych, red. M. Drogosz, M. Bilewicz, M. Kofta, Warszawa 2012, s. 131-165.

Di Tella T., Populism and Reform in Latin America, [w:] Obstacles to Change in Latin America, red. C. Véliz, London 1965.

Tischner J., Etyka solidarności oraz homo sovieticus, Kraków 2005. de Tocqueville A., O demokracji w Ameryce, tłum. B. Janicka, M. Król, Warszawa 2005.

Tokarczyk R., Współczesne doktryny polityczne, wyd. 16, Warszawa 2010.

Tomczak Ł., Historyczna klęska. Sojusz Lewicy Demokratycznej w kampanii wyborczej 2011

roku, [w:] Wybory parlamentarne 2011, red. A. Turska-Kawa, W. Wojtasik, Katowice 2012, s. 311-328.

Tomczak Ł., Lewicowe partie polityczne w Polsce. Programy, organizacja, strategie, Szczecin 2012.

Tomczak Ł., Polskie Stronnictwo Ludowe – trwały element polskiego parlamentu?, [w:] Partie i ugrupowania parlamentarne III Rzeczpospolitej, red. K. Kowalczyk, J. Sielski, Toruń 2006, s. 129-155.

de la Torre C., Populism in Latin America, [w:] The Oxford Handbook of Populism, red. C. R. Kaltwasser, P. Taggart, P. Espejo, P. Ostiguy, Oxford 2017, s. 251-274, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198803560.013.8.

de la Torre C., Populist Seduction in Latin America: The Ecuadorian Experience, Athens 2000.

Tyrała M., Wpływ populizmu na funkcjonowanie demokracji w Polsce na przykładzie partii PiS w latach 2015-2018, [w:] Polski system ochrony praw człowieka w dobie kryzysu demokracji liberalnej, red. J. Jaskiernia, K. Spryszak, Toruń 2020, s. 13-24.

van der Veen O., Dzebo S., Littvay L., Hawkins K., Dar O., Classifying Populist Language in American Presidential and Governor Speeches Using Automatic Text Analysis, arXiv:2408.15213v1, 2024, s. 1-38, https://doi.org/10.48550/arXiv.2408.15213.

Vittori D., Re-Conceptualizing Populism: Bringing a Multifaceted Concept within Stricter Borders, „Revista Española de Ciencia Política” 2017, nr 1(44), s. 43-65, https://doi.org/10.21308/recp.44.02.

Vossen K., Populism in the Netherlands after Fortuyn: Rita Verdonk and Geert Wilders Compared, „Perspectives on European Politics and Society” 2010, nr 11(1), s. 22-38, https://doi.org/10.1080/15705850903553521.

Wasilewski J., Wnuk-Lipiński E., Polska. Kręta droga od elity komunistycznej do postsolidarnościowej, [w:] Elity w Polsce, w Rosji i na Węgrzech. Wymiana czy reprodukcja?, red. I. Szelenyi, D. Treiman, E. Wnuk-Lipiński, tłum. J. Wasilewski, E. Wnuk-Lipiński, Warszawa 1995, s. 59-84.

Weyland K., Neoliberal Populism in Latin America and Eastern Europe, „Comparative Politics” 1999, nr 31(4), s. 379-401.

Weyland K., Populism: A Political-Strategic Approach, [w:] The Oxford Handbook of Populism, red. C. R. Kaltwasser, P. Taggart, P. Espejo, P. Ostiguy, Oxford 2017, s. 72-102, https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780198803560.013.2.

Wielgosz P., Gra w rasy. Jak kapitalizm dzieli, by rządzić, Kraków 2021.

Wincławska M., Unia Wolności. Partia polityczna w procesie transformacji, Warszawa 2010.

Wodak R., Dyskurs populistyczny. Retoryka wykluczenia a gatunki języka pisanego, [w:] Krytyczna analiza dyskursu. Interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej, red. A. Duszak, N. Fairclough, Kraków 2008, s. 185-215.

Wojnicki J., Kampania wyborcza Prawa i Sprawiedliwości – 2011, [w:] Wybory parlamentarne 2011, red. A. Turska-Kawa, W. Wojtasik, Katowice 2012, s. 275-300.

Wojtas K., „Kto nie jest z nami, ten przeciw nam” – demokracja populistyczna, [w:] Między demokracją liberalną a nieliberalną, red. K. Walecka, K. Wojtas, Kraków 2021, s. 231-249.

Wojtas K., Partie populistyczne w Czechach i na Słowacji, Warszawa 2011.

Woods D., The Many Faces of Populism: Diverse but not Disparate, [w:] The Many Faces of Populism: Current Perspectives, red. D. Woods, B. Wejnert, Leeds 2014, s. 259-273, https://doi.org/10.1108/S0895-993520140000022001.

Wrześniewska-Pietrzak M., Kołodziejczak M., Knocking Down the System: Populism in Paweł Kukiz’s Political Discourse, „Ethnolinguistics” 2018, nr 29, s. 245-264.

Wybory 2001. Partie i ich programy, red. I. Słodkowska, Warszawa 2002.

Wybory 2005. Partie i ich programy, red. I. Słodkowska, M. Dołbakowska, Warszawa 2006.

Wybory 2007. Partie i ich programy, red. I. Słodkowska, M. Dołbakowska, Warszawa 2011.

Zakaria F., The Future of Freedom: Illiberal Democracy at Home and Abroad, New York–London 2007.

Zarycki T., Modernizacja kulturowa i psychologiczna jako ideologia inteligenckiej hegemonii, „Przegląd Socjologiczny” 2015, nr 64(2), s. 45-68.

Zarycki T., Warczok T., Hegemonia inteligencka. Kapitał kulturowy we współczesnym polskim

polu władzy – perspektywa „długiego trwania”, „Kultura i Społeczeństwo” 2014, nr 4, s. 27-49.

Zielonka J., Kontrrewolucja. Liberalna Europa w odwrocie, tłum. J. Bednarek, Warszawa 2018.

Zúquete J., The Missionary Politics of Hugo Chávez, „Latin American Politics and Society” 2008, nr 50(1), s. 91-122.

Żuk P., Czy każda krytyka neoliberalizmu jest populizmem. O pułapkach demokracji w Polsce, [w:] Populizm w Europie. Defekt i przejaw demokracji?, red. J.-M. Waele, A. Pacześniak, Warszawa 2010, s. 123-132.

Żuk P., Realne podziały i pozorne wspólnoty, [w:] Podziały klasowe i nierówności społeczne.

Refleksje socjologiczne po dwóch dekadach realnego kapitalizmu w Polsce, red. P. Żuk, Warszawa 2010, s. 40-51.

Żyromski M., Teorie elit a systemy polityczne, Poznań 2007.

I-kto-tu-jest-populista-cover

Opublikowane

8 października 2026

Szczegóły dotyczące dostępnego formatu publikacji: Paperback

Paperback

ISBN-13 (15)

978-83-8368-481-9

Jak cytować

Krupa, Jakub. 2026. I Kto Tu Jest populistą?. Poland: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788383684826.