Autorytet guru w kulturze cyfrowego hinduizmu. Nithjananda i projekt Kailasy, „hinduskiego narodu” .......... 121

Autorzy

Jarosław Zapart

Streszczenie

Artykuł jest studium struktury i roli autorytetu guru w kulturze cyfrowego hinduizmu i obiera za przedmiot analizy Swamiego Nithjanandę – kontrowersyjnego, lecz niezwykle aktywnego w mediach internetowych samozwańczego „papieża hinduizmu”, uznającego się za wcielenie boga Śiwy. Pierwsza cześć artykułu prezentuje filozoficzne podstawy badań nad kulturą i religią cyfrową, skupiając się na wzajemnym przenikaniu się sfer online oraz offline, jak również syntetycznie omawia zastosowaną metodologię, akcentując szczególnie koncepcję trzeciej przestrzeni cyfrowej religii. Poruszony zostaje także problem medialnych strategii konstruowania autorytetu religijnego. W drugiej części artykułu Nithjananda przedstawiony jest w kontekście badań nad cyfrowym hinduizmem jako przykład internetowego guru par excellence: (nad)aktywnego online, choć nieobecnego w przestrzeni fizycznej. Rozpatrzone zostają proponowane przez niego strategie budowania autorytetu poprzez darśan i sewę (służbę) online, dyskurs hagiograficzny, fabrykowanie linii przekazu oraz koncepcję Kailasy – hinduskiego „narodu”, rozumianego jako sieciowa ostoja „prawdziwego hinduizmu”, rzekomo prześladowanego przez media głównego nurtu, a zarazem jako wspólnota (offline) sankcjonująca nauki Nithjanandy. Artykuł kończą rozważania o znaczeniu przypadku Nithjanandy dla studiów nad digital religion oraz próba przewidzenia rozwoju nauczania guru w świetle proponowanych przez niego modyfikacji struktury i sensu centralnej dla hinduizmu relacji guru–uczeń.

Zapowiedzi

20 grudnia 2025

Jak cytować

Zapart, Jarosław. 2025. „Autorytet Guru W Kulturze Cyfrowego Hinduizmu. Nithjananda I Projekt Kailasy, «hinduskiego narodu» . 121”. W Religia W Kulturach Azji: Tradycja, Dialog, Transformacje, zredagowane przez Kamila Junik i Maciej Pletnia, 119–140. Poland: Wydawnictwo Księgarnia Akademicka. https://doi.org/10.12797/9788383684055.08.