Carl Gustav Carus (1789–1869) – skazany na zapomnienie prekursor psychologii nieświadomości .......... 605

Odkrycie nieświadomości jest w potocznej opinii wiązane przede wszystkim z nazwiskiem Sigmunda Freuda. Jednak, jak to dziś dobrze wiadomo, w Europie istniały liczne teorie nieświadomości nie tylko wcześniejsze od psychoanalitycznych, ale też całkowicie od nich odmienne. Znaczący wkład w pionierskie konceptualizacje idei utajonego umysłu wnieśli niemieccy myśliciele romantyczni. Wśród nich na szczególne wyróżnienie zasługuje Carl Gustav Carus, działający w Dreźnie lekarz, filozof, przyrodnik i malarz, który jako pierwszy podjął się stworzenia kompletnej i obiektywnej teorii nieświadomego życia psychicznego. Jego spekulatywne idee, mocno zakorzenione w biologii tamtego okresu, stanowiły ważną inspirację nie tylko dla Eduarda von Hartmanna i Karla Alberta Schernera, ale oddziałały też na paru przedstawicieli nurtu psychoanalitycznego, zwłaszcza na Carla Gustava Junga, którego intelektualny dług wobec Carusa wydaje się największy.