Koncepcja sztuki Johna Ruskina wobec rozważań estetycznych Marcela Prousta .......... 701

W artykule zaprezentowano koncepcję sztuki Johna Ruskina (1819–1900), w tle rozważania estetyczne Marcela Prousta czerpiącego od Anglika inspirację w zakresie genezy sztuki oraz etosu artysty. Koncepcja sztuki Ruskina wyrasta z dwóch źródeł – fascynacji przyrodą i podziwu dla Boga. Łączy realizm i intelektualizm. Percypowane piękno (typical beauty) dotyczy konkretnego, pozornie błahego przedmiotu. Jednak rzecz zawiera w sobie prawa całości stworzenia (teofania). Postrzeżenie autentycznego piękna jest związane z rozpoznaniem w przedmiocie idei stwórczych Boga. Etos artysty sprowadza się do daru i wysiłku uważnego przyglądania się rzeczywistości. Proces twórczy jest istotowo związany z kontemplacją i domaga się trudu przetransponowania przeżytego piękna w dzieło sztuki (vital beauty). Ideałem artysty jest średniowieczny budowniczy gotyckich katedr, wbrew renesansowej czy romantycznej koncepcji.