Boginie protestu. Religijne konteksty w kampaniach na rzecz praw kobiet w Indiach .......... 37
Streszczenie
Celem artykułu jest ukazanie, w jaki sposób indyjski ruch kobiecy reinterpretował tradycyjne motywy religijne i ikonografię bogiń hinduskich, przekształcając je w narzędzie społecznego i symbolicznego oporu wobec patriarchalnych struktur. Punktem wyjścia jest założenie, że religijne wyobrażenia kobiecości – zwłaszcza te ucieleśnione w postaciach Durgi [Durgā], Kali [Kālī] czy Parwati [Pārvatī] – stanowią ważny element kulturowego imaginarium, który może być jednocześnie źródłem opresji i emancypacji. Analiza wybranych plakatów i kampanii feministycznych z lat 70.–90. XX wieku pozwala dostrzec, jak kobiecy aktywizm wykorzystywał znane kody wizualne, by podważać społeczne i religijne normy podporządkowania kobiet. Reinterpretacja boskich archetypów umożliwiła ruchowi kobiecemu stworzenie nowego języka protestu – zakorzenionego w lokalnej tradycji, a zarazem otwartego na uniwersalne idee równości, sprawczości i solidarności. Artykuł wykazuje, że poprzez twórcze użycie religijnej symboliki indyjski feminizm nie tylko odrzucił bierne wzorce kobiecości, ale też zbudował wizję kobiety jako podmiotu obdarzonego mocą (śakti [śakti]) – zdolnego do przemian świata i siebie samego.