Orpheus Looks at Babushka on the Barricades. Photography in Maria Stepanova’s In Memory of Memory .......... 447

Authors

Joanna Madloch
DOI: https://doi.org/10.12797/9788383685540.22

Synopsis

ORFEUSZ PATRZY NA BABCIĘ NA BARYKADACH. FOTOGRAFIA W KSIĄŻCE MARII STIEPANOWEJ PAMIĘCI PAMIĘCI

W Pamięci pamięci, odwołując się do refleksji Johna Bergera i Rolanda Barthesa, Maria Stiepanowa przedstawia fotografię jako medium pamięci rodzinnej. Szczególną rolę przypisuje kobietom, które najczęściej pełnią funkcję strażniczek i opiekunek rodzinnych fotografii, a których zadaniem jest zapewnienie ciągłości pamięci poprzez oglądanie zdjęć i przekazywanie historii osób na nich przedstawionych. Stiepanowa opisuje tę czynność, przeciwstawiając spojrzenie Orfeusza — pełne miłości i przywracające sens — spojrzeniu Meduzy, które petryfikuje ofiarę i skazuje ją na śmierć w zapomnieniu. Porównując oglądanie fotografii do gestu Orfeusza, który próbuje przywrócić zmarłą Eurydykę do życia, autorka opisuje strażniczkę zdjęć jako szamankę, której sposób patrzenia decyduje o tym, czy pamięć stanie się pomnikiem, czy przestrzenią żywej relacji. Dzięki niej i jej działaniu albumy rodzinne są nie tylko zbiorem zdjęć, lecz także materialnym archiwum emocji, relacji i tożsamości, które tworzą most między przeszłością a teraźniejszością.

Swiat-przezywany-swiat-opowiadany-cover

Volume

Świat przeżywany, świat opowiadany: Szkice o literaturze rosyjskiej (i nie tylko) dedykowane Profesor Annie Skotnickiej

Pages

447-458

Published

27 October 2026

Series

Scripta Łużniana

Categories

Copyright (c) 2026 Янина Солдаткина, Наталья Иванова, Жужанна Калафатич, Matylda Chrząszcz, Jolanta Lubucha-Kruglik, Magdalena Ochniak, Mateusz Jaworski, Ирина Шульцки, Валерий Игоревич Тюпа, Марк Липовецкий, Татьяна Геннадьевна Кучина, Kristina Vorontsova, Urszula Trojanowska, Justyna Pisarska, Mirosława Michalska-Suchanek, Beata Pawletko, Ksenia Dubiel, Dzmitry Kliabanau, Maciej Skrzypecki; Justyna Pisarska, Janusz Świeży (Volume editor); Piotr Fast, Joanna Madloch, Joanna Kula, Monika Knurowska, Михаил Шишкин, Leon Humphries; Magdalena Ochniak (Volume editor); Борис Александрович Ланин, Юлия Анатольевна Говорухина, Галина Михайлова, Юлия Михайловна Брюханова, Татьяна Леонидовна Рыбальченко, Роман Владимирович Шубин, Ивона Анна Ндяй

How to Cite

Madloch, Joanna. 2026. “Orpheus Looks at Babushka on the Barricades. Photography in Maria Stepanova’s In Memory of Memory . 447”. In Świat przeżywany, świat Opowiadany: Szkice O literaturze Rosyjskiej (i Nie Tylko) Dedykowane Profesor Annie Skotnickiej, edited by Justyna Pisarska, Janusz Świeży, and Magdalena Ochniak, Scripta Łużniana, Vol. 4:447-58. Scripta Łużniana. Poland: Księgarnia Akademicka Publishing. https://doi.org/10.12797/9788383685540.22.