Bohun
Keywords:
Ivan Bohun, Polish-Lithuanian Commonwealth, Ukraine, Cossacs wars, military commanderSynopsis
Ivan Bohun is one of the most famous military and political figures in Ukraine during the era of the Cossack wars. In Poland, his name is well known thanks to Henryk Sienkiewicz’s legendary Trilogy. Despite the great interest in Bohun’s life, no academic biography of him had existed until now. Instead, all information about him was interwoven with myths and legends. For a long time, Ivan Bohun and Ivan Fedorovich were considered different people. Bohun was born into the family of the Orthodox nobleman Fyodor Bohun (coat of arms: Luk) around 1618–1623. At that time, his father was the leaseholder of the town of Bubnov, located in the Kyiv Voivodeship. The Bohun family had ties to the Cossacks. It is likely that Cossack Colonel Vasyl Bohun was Ivan’s uncle. Around 1626–1631, Bohun began his studies—most likely, based on his handwriting— at a school in Kyiv, where he remained until 1635–1639. After completing them, he entered the service of the Polish-Lithuanian Commonwealth at the Kodak fortress, where he served as “ataman” of a detachment of 100 Cossacks. From 1641, Bohun participated in campaigns on the Seversky Donets as an ataman in the king’s service, commanding 45 men and successfully attacking Tatar detachments there. During this period, his command ranged from 200 to 1,500 men. In the spring of 1643, Bohun defeated a detachment of Russian soldiers who had blocked the crossing over the Boguchar River. A report on this was submitted personally to Tsar Mikhail Fedorovich. In the autumn of 1643, correspondence between the Tsar and the Polish king began, in which Vladislav IV was urged to execute Bohun. He temporarily evaded punishment thanks to the protection of Crown Hetman Stanisław Koniecpolski. However, the hetman’s death and the start of Russian-Polish peace negotiations in 1646 led to the Polish king sentencing Bohun to death in November 1647. He was subsequently arrested and detained in Kodak. In the autumn of 1648, he was liberated by rebelling Cossacks and joined Khmelnytsky’s forces near Lviv. At that time, Bohun adopted the alias Fedorovich, as he had a death sentence in the Polish-Lithuanian Commonwealth.
Chapters
-
TABLE OF CONTENTS
-
Wprowadzenie .......... 7
-
Rozdział 1. Dzieciństwo i młodość .......... 9
-
Rozdział 2. Wyrok śmierci. Początek powstania Bohdana Chmielnickiego .......... 37
-
Rozdział 3. Od Baru do Winnicy. Droga do legendy .......... 61
-
Rozdział 4. Winnica .......... 85
-
Rozdział 5. W przededniu generalnej bitwy .......... 119
-
Rozdział 6. Beresteczko .......... 141
-
Rozdział 7. Walka o Bracławszczyznę .......... 171
-
Rozdział 8. Monasterzyska .......... 207
-
Rozdział 9. Sprawy mołdawskie .......... 223
-
Rozdział 10. Suczawa .......... 243
-
Rozdział 11. W poszukiwaniu wyjścia .......... 277
-
Rozdział 12. Zabawa w chowanego .......... 301
-
Rozdział 13. Bracławszczyzna w ogniu .......... 329
-
Rozdział 14. Generał .......... 363
-
Rozdział 15. Z hetmanem Wyhowskim .......... 395
-
Rozdział 16. Walka o wolność .......... 431
-
Rozdział 17. Ruina .......... 459
-
Rozdział 18. Ostatni pochód .......... 489
-
Rozdział 19. Iwan Bohun vs. Iwan Fiedorowicz .......... 521
-
Rozdział 20. Życie po śmierci .......... 543
Downloads
References
Opracowania
Babka R., Kampania ochmatowska 1654-1655, część 1, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 2007, t. 43, s. 177-206.
Babka R., Kampania ochmatowska 1654-1655, część 2, „Studia i Materiały do Historii Wojskowości” 2008, t. 45, s. 40-69.
Boniecki A., Herbarz polski, cz. 1, t. 5: Wiadomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich, Warszawa 1902.
Chronologia sejmów polskich 1493-1793, zest. i wstęp W. Konopczyński, Kraków 1948, Archiwum Komisji Historycznej, ser. 2, t. 4.
Ciesielski T., Od Batohu do Żwańca. Wojna na Ukrainie, Podolu i o Mołdawię 1652-1653, Zabrze 2007, Bitwy, Taktyka, t. 17.
Davies B.L., Warfare, State and Society on the Black Sea Steppe, 1500-1700, London 2007.
Długołęcki W.J., Batoh 1652, Warszawa 1995, Historyczne Bitwy.
Dr Antoni J. [A.J. Rolle], Iwan Bohun. Pułkownik kozacki, [w:] J. Antoni, Szkice i opowiadania. Ser. 5, Kraków–Warszawa 1887, s. 143-225.
Franz M., Idea państwa kozackiego na ziemiach ukrainnych w XVI-XVII wieku, Toruń 2006, Historia Militaris.
Gajecky G., The Cossack Administration of the Hetmanate, vol. 1-2, Cambridge, Mass. 2007.
Gajl T., Herbarz polski od średniowiecza do XX wieku, Gdańsk 2007.
Godziszewski W., Granica polsko-moskiewska wedle pokoju polanowskiego (wytyczona w latach 1634-1648), Kraków 1934.
Hetmani zaporoscy w służbie króla i Rzeczypospolitej, red. P. Kroll, M. Nagielski, M. Wagner, Zabrze 2010.
Hiltebrandt C.J., Dreifache Schwedische Gesandtschaftsreise nach Siebenbürgen, der Ukraineund Constantinopel (1656-1658), hrsg. und erl. von F. Babinger, Leiden 1937.
Izopolski P.E., Badania podań ludu. Pamiątki Ukrainy, „Athenaeum” 1843, z. 1, s. 19-30.
Kaczmarczyk J., Bohdan Chmielnicki, Wrocław 1988.
Kersten A., Stefan Czarniecki 1599-1665, Warszawa 1963.
Kotljarchuk A., In the Shadows of Poland and Russia: The Great Duchy of Lithuania and Sweden in the European Crisis of the mid-17th Century, Huddinge 2006.
Kroll P., Działania wojenne na Zadnieprzu w latach 1661-1662 i dwie nieudane próby opanowania Perejasławia przez Jerzego Chmielnickiego, „Biblioteka Epoki Nowożytnej” t. 5, 2016, nr 2, s. 327-353.
Kroll P., Od ugody hadziackiej do Cudnowa. Kozaczyzna między Rzecząpospolitą a Moskwą w latach 1658-1660, Warszawa 2008.
Krzepela J., Rody ziemiańskie XV i XVI wieku zestawione według dzielnic, w których były osiedlone, Kraków 1930.
Kubala L., Szkice historyczne, ser. 1, Kraków 1896.
Kubala L., Szkice historyczne, ser. 2, Warszawa–Kraków 1901.
Kubala L., Wojna brandenburska i najazd Rakoczego w roku 1656 i 1657, Warszawa–Lwów 1917, Szkice Historyczne, ser. 5.
Kubala L., Wojna moskiewska r. 1654-1655, Warszawa 1910, Szkice Historyczne, ser. 3.
Kubala L., Wojna szwedzka w roku 1655 i 1656, Warszawa–Lwów 1913, Szkice Historyczne, ser. 4.
Kubala L., Wojny duńskie i pokój oliwski 1657-1660, Warszawa–Lwów 1922, Szkice Historyczne, ser. 6.
Latacz E., Bohun Iwan Teodorowicz (zm. 1664), [w:] Polski słownik biograficzny, t. 2, Kraków 1936, s. 227-229.
Lipiński W., Stanisław Michał Krzyczewski. Z dziejów walki szlachty ukraińskiej w szeregach powstańczych pod wodzą Bohdana Chmielnickiego, Kraków 1912.
Łukaszewicz J., Jerzy Niemierzyc, podkomorzy kijowski, starosta owrucki i krzemieniecki. Przyczynek do historyi panowania Jana Kazimierza, „Biblioteka Warszawska” 1860, t. 2, s. 355-370.
Maroń J., Kampania zadnieprzańska Jana Kazimierza 1663-1664, [w:] Od armii komputowej do narodowej (XVI-XX w.), red. Z. Karpus, W. Rezmer, Toruń 1998, s. 73-88.
„Materiały do Biografii, Genealogii i Heraldyki Polskiej” 1987, t. 9.
Milewski D., Donatywa od wojska koronnego dla franciszkanów reformatów warszawskich w 1654 r., „Saeculum Christianum” 2020, nr 27, s. 182-193.
Milewski D., Hetman wielki koronny Mikołaj Potocki wobec powstania kozackiego w 1650 r., „Studia Historyczno-Wojskowe” 2007, t. 2, s. 113-128.
Milewski D., Wyprawa na Suczawę 1653, Zabrze 2007.
Nagielski M., Kampania zimowo-wiosenna wojsk kozackich Bohdana Chmielnickiego (luty–maj 1651) w przededniu batalii beresteckiej 1651 r., [w:] Україна крізь віки. Збірник наукових праць на пошану академіка НАН України, професора Валерія Смолія, ред. О. Онищенко, Київ 2010, s. 405-427.
Niesiecki K., Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, t. 10, Lipsk 1845.
Pernal A.B., Rzeczpospolita Obojga Narodów a Ukraina. Stosunki dyplomatyczne w latach 1648-1659, Kraków 2010.
Starnawski J., Wespazjan Kochowski, Wrocław 1988, Nauka dla Wszystkich, nr 416.
Sysyn F.E., Between Poland and the Ukraine: The Dilemma of Adam Kysil, Cambridge, Mass. 1985.
Szajnocha K., Dwa lata dziejów naszych. 1646. 1648, Warszawa 1877-1878, Dzieła, t. 9-10.
Szymański J., Herbarz rycerstwa polskiego z XVI wieku, Warszawa 2001.
Świercz M., Od Lwowa do Białej Cerkwi. Wyprawa Jana Kazimierza na Zadnieprze w 1663 roku. Organizacja, liczebność sił i dowódcy armii sprzymierzonej, „Koło Historii” 2014, nr 14, s. 103-113.
Wójcik Z., Traktat andruszowski 1667 roku i jego geneza, Warszawa 1959.
Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864, t. 2: 1648-1864, red. J. Sikorski, Warszawa 1966.
