OUN, UPA i zagłada Żydów

Authors

Andrzej A. Zięba (ed)
Uniwersytet Jagielloński, Kraków
https://orcid.org/0000-0003-4922-6249 (unauthenticated)
DOI: https://doi.org/10.12797/9788376386829

Keywords:

zagłada Żydów, OUN, UPA

Synopsis

Kilkadziesiąt artykułów zebranych w tomie OUN, UPA i zagłada Żydów nie jest dziełem wspólnym, lecz indywidualnymi, autorskimi pracami dwudziestu czterech specjalistów z zakresu problematyki nacjonalizmu ukraińskiego i Holokaustu. Reprezentują one różne ujęcia, metodologie i punkty widzenia, gdyż zostały napisane przez autorów pochodzących z Izraela, Ukrainy, Polski, Rosji, Kanady, Niemiec, Szwecji, Francji, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, którzy mają rozmaite doświadczenia kulturowe, przynależą do różnych szkół historycznych, posiadają odmienne upodobania stylistyczne. Wielogłos był naszym zamiarem i staraliśmy się w trakcie prac redakcyjnych nie uronić nic z tej polifonii. Jedynym kryterium doboru była erudycja i kompetencja autorów oraz ich oddanie prawdzie i sztuce pisarstwa historycznego. Unikaliśmy tekstów jawnie propagandowych, stąd czytelnik nie znajdzie tu publikacji współczesnych obrońców nacjonalizmu ukraińskiego. Nie ma też tekstów napastliwych, o charakterze antyukraińskim. Naczelnym kryterium była bowiem starożytna zasada Tacyta: sine ira et studio (...).

(Od wydawcy)

Chapters

  • TABLE OF CONTENTS
  • Wstęp .......... IX
    John‑Paul Himka, Per Anders Rudling
  • Ukraińcy, Polacy i niemiecka zagłada Żydów .......... XIX
    Andrzej A. Zięba
  • Od wydawcy .......... 9
  • IDEOLOGIA .......... 11
  • Wrogowie naszego odrodzenia. Dyskusje ukraińskich nacjonalistów o Żydach 1929‑1947 .......... 13
    Marko Carynnyk
  • Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów i „kwestia żydowska” (lata 30. XX wieku) .......... 59
    Ołeksandr Zajcew
  • REALIZACJA
  • Dowody zbrodni popełnionych przez nacjonalistów ukraińskich z formacji OUN‑UPA na ludności żydowskiej w świetle ukraińskich dokumentów archiwalnych zgromadzonych przez Wiktora Poliszczuka .......... 67
    Lucyna Kulińska
  • Odcienie szarości. Refleksje na temat stosunków żydowsko‑ukraińskich i niemiecko‑ukraińskich w Galicji .......... 105
    Frank Golczewski
  • Wstrząsy w strefie starcia imperiów. Galicja Wschodnia latem 1941 roku .......... 147
    Kai Struve
  • „Ukraińska Rewolucja Narodowa” 1941 roku. Teoria i praktyka ruchu faszystowskiego .......... 173
    Grzegorz Rossoliński‑Liebe
  • Rytuały przemocy? Pogromy latem 1941 roku .......... 203
    Kai Struve
  • Zaplanowana zbrodnia. Polityka antyżydowska OUN latem 1941 r. .......... 223
    Aleksander Diukow
  • Od Jedwabnego do Złoczowa. Lokalne pogromy w Galicji, czerwiec-lipiec 1941 .......... 247
    Delphine Bechtel
  • Einsatzkommando Lemberg, ukraińska milicja i „dni Petlury” 25 i 26 lipca 1941 roku .......... 263
    Kai Struve
  • Pogrom lwowski w 1941 roku. Niemcy, ukraińscy nacjonaliści i miejski tłum .......... 281
    John‑Paul Himka
  • Przebieg i sprawcy pogromu we Lwowie latem 1941 roku. Aktualny stan badań .......... 313
    Grzegorz Rossoliński‑Liebe
  • Złoczów milczy .......... 343
    Marko Carynnyk
  • Kolaboracja w Galicji Wschodniej. Policja ukraińska i Holokaust .......... 361
    Gabriel N. Finder, Alexander V. Prusin
  • OUN(b) i nazistowskie zbiorowe mordy w lecie 1941 roku na historycznym Wołyniu .......... 387
    Ivan Katchanovski
  • „Żydzi, Polacy i inna swołocz”. Ruda Różaniecka, poniedziałek 30 czerwca 1941 roku .......... 413
    Marko Carynnyk
  • Inne narodowości jako ofiary OUN–UPA na Wołyniu .......... 447
    Ewa Siemaszko, Władysław Siemaszko
  • Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów, Ukraińska Policja i Holokaust .......... 453
    John‑Paul Himka
  • „Wystrzelaliśmy do nich wszystkie naboje”. Ukrainische Hilfspolizei i Holokaust na terenie Generalbezirk Charkow w latach 1941‑1943 .......... 469
    Jurij Radczenko
  • „Jego buty i mundur SS były zbryzgane krwią…”. Tajna Policja Polowa, Policja Bezpieczeństwa i Służba Bezpieczeństwa, Ukraińska Policja Pomocnicza w aktach terroru wobec Żydów Charkowa w latach 1941‑1943 .......... 499
    Jurij Radczenko
  • Ukraińska Powstańcza Armia i Holokaust .......... 531
    John‑Paul Himka
  • Ukraińska Powstańcza Armia a Żydzi .......... 569
    Grzegorz Motyka
  • Oczyma ofiar. Postrzeganie OUN, UPA i Ukraińców przez Żydów w latach Zagłady .......... 581
    Witold Mędykowski
  • Niezgodne doświadczenia. Polacy, Ukraińcy i Żydzi we Lwowie pod okupacjami sowiecką i niemiecką, 1939‑1944 .......... 631
    Christoph Mick
  • Wojenne kłamstwa i inne świadectwa. Relacje żydowsko‑chrześcijańskie w Buczaczu 1939‑1944 .......... 659
    Omer Bartov
  • PAMIĘĆ .......... 687
  • OUN, UPA i Holokaust. Tworzenie mitów historycznych – badanie problemu .......... 689
    Per Anders Rudling
  • Zbrodnie wojenne. Biała plama w pamięci zbiorowej diaspory ukraińskiej .......... 761
    John‑Paul Himka
  • Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów i Ukraińska Powstańcza Armia. Niepożądane składniki projektu tożsamości .......... 775
    John‑Paul Himka
  • Przyjazne interwencje. Walka z mitami w historii ukraińskiej XX wieku .......... 791
    John‑Paul Himka
  • Luka w pamięci o Holokauście. Diaspora ukraińska i ludobójstwo Żydów .......... 815
    Grzegorz Rossoliński‑Liebe
  • Współczesna polityka pamięci na Wołyniu w stosunku do OUN(b) i nazistowskich masowych mordów ..........847
    Ivan Katchanovski
  • Oni żyli wśród nas? .......... 861
    Sofia Graczowa
  • Pogromy 1941 roku jako fakty przedstawiane w historiografii zachodnioukraińskiej i w kulturze pamięci .......... 877
    Delphine Bechtel
  • Jaki był stosunek OUN do Żydów? Przemyślenia nad książką Wołodymyra Wiatrowycza: Stawłennia OUN do jewrejiw. Formuwannia pozyciji na tli Katastrofy, Lwiw 2006 .......... 889
    Taras Kuryło, John‑Paul Himka
  • Instrumentalizacja historii Holokaustu na współczesnej Ukrainie. Przypadek jednego podręcznika .......... 903
    Jurij Radczenko
  • Problem udziału nacjonalistów ukraińskich w Holokauście. Timothy Snyder o przyczynach polskiej czystki etnicznej na Wołyniu .......... 921
    Andrzej Zapałowski

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biographies

Andrzej A. Zięba, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Historyk, doktor habilitowany, kierownik Zakładu Stosunków Etnicznych w Europie w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego, sekretarz Komisji Wschodnioeuropejskiej Polskiej Akademii Umiejętności, autor prac z zakresu stosunków polsko‑ukraińskich i polsko‑ żydowskich w wiekach XIX i XX, dziejów Łemków i Ormian polskich, migracji i diaspor.

John‑Paul Himka

Historyk, profesor historii Europy Wschodniej (emeritus) na Uniwersytecie Alberty (University of Alberta) w Edmonton (Kanada), redaktor działu historii w Encyclopedia of Ukraine (tomy 3‑ 5); autor prac z zakresu historii Galicji, Kościoła greckokatolickiego, drugiej wojny światowej na ziemiach ukraińskich i Holokaustu.

Marko Carynnyk

Tłumacz literatury ukraińskiej na język angielski, publicysta, badacz niezależny związany z Toronto, ostatnio współpracownik Centrum Wspierania Studiów nad Holokaustem (Mandel Center for Advanced Holocaust Studies) przy Muzeum Holokaustu (United States Holocaust Memorial Museum) w Waszyngtonie; autor prac o stosunku nacjonalistów ukraińskich do Żydów i ich udziale w Holokauście, a także o ukraińskiej pamięci Holokaustu.

Ołeksandr Zajcew

Historyk, doktor habilitowany, kierownik Katedry Nowożytnej i Najnowszej Historii Ukrainy w Ukraińskim Uniwersytecie Katolickim (Український католицький університет – Ukrajinśkyj katołyćkyj uniwersytet) we Lwowie, uprzednio związany z Narodowym Uniwersytetem Leśnictwa Ukrainy (Націонаaльний лісотехнiчний університеeт України – Nacjonalyj lisotechnicznyj uniwersytet Ukrajiny) i Lwowskim Instytutem Menedżmentu (Львівський Інститут менеджменту – Lwiwśkyj instytut menedżmentu); autor prac z zakresu stosunków polsko‑ukraińskich w XX wieku oraz ukraińskiego integralnego nacjonalizmu.

Lucyna Kulińska

Historyk, doktor, wykładowca w Katedrze Politologii i Historii Najnowszej Wydziału Humanistycznego Akademii Górniczo‑Hutniczej w Krakowie, autorka prac i edytor źródeł z zakresu stosunków polsko‑ukraińskich w XX i XXI wieku, terroru stalinowskiego w Polsce i globalizacji.

Frank Golczewski

Historyk, doktor habilitowany, kolejno: profesor na Uniwersytecie w Osnabrück (Universität Osnabrück), profesor historii nowożytnej na Uniwersytecie Federalnym Bundeswehry w Hamburgu (obecnie: Helmut‑ Schmidt‑Universität), profesor historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie w Hamburgu (Universität Hamburg, emeritus); autor prac na temat stosunków polsko‑ żydowskich, polsko‑ niemieckich i niemiecko‑ukraińskich.

Kai Struve

Historyk, doktor habilitowany, współpracował kolejno z Instytutem Herdera w Marburgu, Wolnym Uniwersytetem (Freie Universität) w Berlinie, Instytutem Historii i Kultury Żydowskiej im. Szymona Dubnowa przy Uniwersytecie w Lipsku (Simon‑Dubnow‑Institut für jüdische Geschichte und Kultur an der Universität Leipzig), Centrum Wspierania Studiów nad Holokaustem (Mandel Center for Advanced Holocaust Studies) przy Muzeum Holokaustu (United States Holocaust Memorial Museum) w Waszyngtonie, reńskim Uniwersyetem Fryderyka Wilhelma (Rheinische Friedrich‑Wilhelms‑Universität) w Bonn, obecnie profesor historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie Marcina Lutra (Martin‑Luther‑Universität Halle‑Wittenberg); autor prac z zakresu dziejów najnowszych Śląska, stosunków polsko‑ żydowskich, nacjonalizmu ukraińskiego i Holokaustu.

Grzegorz Rossoliński‑Liebe

Doktor nauk historycznych, współpracownik Wiedeńskiego Instytutu Wiesenthala dla Studiów nad Holokaustem (Wiener Wiesenthal Institut für Holocaust‑ Studien) i Instytutu Friedricha Meineckego przy Wolnym Uniwersytecie w Berlinie (Friedrich‑Meinecke‑ Institut an der Freien Universität Berlin); autor prac z zakresu historii Holokaustu w Europie Środkowo‑Wschodniej, faszyzmu, nacjonalizmu, antysemityzmu, studiów sowietologicznych oraz polityki pamięci.

Aleksander Diukow

Historyk, publicysta, bloger, dyrektor generalny Fundacji „Pamięć Historyczna” (Фонд „Историческая память” – Fond „Istoriczeskaja Pamiat”) w Moskwie; w latach 2004‑ 2007 związany z ARMS‑TASS (Wojskowo‑Techniczną Agencją Informacyjną), pełnił też funkcję redaktora tygodnika „Military and Technical Cooperation”; komentator historyczny telewizji Russia Today, członek grupy roboczej Dumy Państwowej ds. prawa zakazującego rehabilitacji nazizmu, autor prac na temat represji sowieckich wobec kolaborantów z Trzecią Rzeszą, w tym ukraińskich, i o udziale nacjonalistów ukraińskich w Holokauście.

Gabriel N. Finder

Historyk, profesor na Wydziale Historii i w Programie Studiów Żydowskich (Department of History and Jewish Studies Program) w Szkole Prawa Uniwersytetu Wirginii (University of Virginia School of Law), poprzednio związany z Muzeum Holokaustu (United States Holocaust Memorial Museum) w Waszyngtonie; zajmuje się historią prawa żydowskiego i dziejami Żydów polskich.

Alexander V. Prusin

Doktor, specjalizuje się w studiach rosyjskich i wschodnioeuropejskich oraz stosunkach międzynarodowych, uprzednio związany z Uniwersytetem Torontońskim (University of Toronto) w Kanadzie, obecnie profesor historii w Nowomeksykańskim Instytucie Górnictwa i Technologii (New Mexico Institute of Mining and Technology) w Socorro (New Mexico, USA), redaktor międzynarodowego czasopisma „Holokaust i Współczesność” („Голокост і сучасність” – „Hołokost i suczasnist”) wydawanego w Kijowie, autor prac z zakresu konfliktów etnicznych w Europie Wschodniej w XX wieku, ludobójstwa, antysemityzmu i czystek etnicznych.

Ivan Katchanovski

Politolog, profesor w Szkole Studiów Politycznych (School of Political Studies) przy Uniwersytecie Ottawskim (University of Ottawa) w Kanadzie, związany uprzednio także z Uniwersytetem Harwardzkim (Davis Center for Russian and Eurasian Studies Harvard University), Stanowym Uniwersytetem Nowojorskim (State University of New York) w Potsdam (New York, USA), Uniwersytetem Torontońskim (University of Toronto) w Kanadzie i Centrum Kluge’a przy Bibliotece Kongresowej (Kluge Center Library of Congress) w Waszyngtonie; autor prac z zakresu sowietologii i stosunków w krajach postsowieckich.

Ewa Siemaszko

Niezależna badaczka związana z Warszawą, w latach 1970‑ 1973 asystentka w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach, później nauczycielka; wraz z ojcem, Władysławem Siemaszką, od roku 1990 dokumentuje losy ludności polskiej na Wołyniu podczas drugiej wojny światowej; współautorka poświęconych temu zagadnieniu wystaw i serwisu internetowego, współpracowniczka Towarzystwa Miłośników Wołynia i Polesia, Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” i Instytutu Pamięci Narodowej; odznaczona tytułem Kustosza Pamięci Narodowej i Nagrodą Literacką im. Józefa Mackiewicza.

Władysław Siemaszko

Więzień sowiecki, oficer 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, prawnik, dokumentalista i badacz ludobójstwa popełnionego na Polakach na Kresach Południowo-Wschodnich przez nacjonalistów ukraińskich. Odznaczany w Polsce za swe prace badawcze Nagrodą Literacką im. Józefa Mackiewicza i tytułem Kustosza Pamięci Narodowej.

Jurij Radczenko

Doktor nauk historycznych, dyrektor Centrum Badań Stosunków Międzyetnicznych w Europie Wschodniej (Центр дослідження міжетнічних відносин Східної Європи – Centr doslidżennia miżetnicznych widnosyn Schidnoji Jewropy) w Charkowie (Ukraina), starszy wykładowca Katedry Stosunków Międzynarodowych w Instytucie Studiów Orientalnych i Stosunków Międzynarodowych, „Collegium Charkowskie” (Інститут сходознавства та міжнародних відносин „Харківський колегіум” – Instytut schodoznawstwa ta miżnarodnych widnosyn „Charkiwśkyj kolegium”), stypendysta projektu Yahad In Unum; specjalizuje się w dziejach Holokaustu na Ukrainie.

Grzegorz Motyka

Historyk, doktor habilitowany w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytecie Jagiellońskim (Katedra Ukrainoznawstwa) i profesor nadzwyczajny Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku; do roku 2007 także pracownik Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, a w latach 2011‑2016 członek Rady IPN; autor prac z zakresu stosunków polsko‑ukraińskich podczas drugiej wojny światowej i oporu antysowieckiego na przełomie lat 40. i 50.

Witold Mędykowski

Historyk, politolog, doktor, związany poprzednio z Instytutem Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, Uniwersytetem Hebrajskim ( האוניברסיטה העברית בירושלים ) w Jerozolimie, obecnie pracownik naukowy Archiwum Instytutu Jad wa‑Szem ( יד ושם ) w Jerozolimie; autor prac z zakresu dziejów Żydów polskich, Holokaustu i stosunków etnicznych w Europie Środkowo‑Wschodniej.

Christoph Mick

Historyk, germanista, profesor historii na Uniwersytecie Warwick (University of Warwick) w Wielkiej Brytanii, uprzednio związany z Uniwersytetem Karla Eberharda (Eberhard Karls Universität) w Tybindze (Niemcy); publikował prace na temat historii stosunków niemiecko‑ sowieckich w okresie międzywojennym, historii nauki w Związku Sowieckim i doświadczenia wojny w Europie Wschodniej.

Omer Bartov

Historyk, profesor historii europejskiej na Uniwersytecie Browna (Brown University) w Providence (Rhode Island, USA); poprzednio związany z Uniwersytetem Oxfordzkim (Oxford University), Harwardzkim (Harvard University), Uniwersytetem Rutgersa (Rutgers University), członek Amerykańskiej Akademii Nauk i Sztuk (American Academy of Arts and Sciences), autor prac o Holokauście, udziale armii niemieckiej w zbrodniach wojennych podczas drugiej wojny światowej, a także o stosunkach międzyetnicznych w Galicji Wschodniej.

Per Anders Rudling

Filolog rosyjski, historyk, związany kolejno z Uniwersytetem w Uppsali (Uppsala universitet) w Szwecji, Uniwersytetem Stanowym w San Diego (San Diego State University) w USA, Uniwersytetem Alberty (University of Alberta) w Edmonton, Uniwersytetem w Lund (Lunds universitet) w Szwecji, obecnie wykładowca (associate professor na Narodowym Uniwersytecie Singapuru (National University of Singapore); członek komitetu redakcyjnego „Białoruskich Zeszytów Historycznych” (Białystok); autor prac na temat białoruskiego ruchu narodowego w wieku XX, ukraińskiego nacjonalizmu, kolaboracji i Holokaustu w Europie Wschodniej pod okupacją niemiecką.

Sofia Graczowa

Historyk, doktor, współpracowała z Uniwersytetem Harwardzkim (Harvard University) i Muzeum Holokaustu (United States Holocaust Memorial Museum) w Waszyngtonie oraz Uniwersyteckim Instytutem Europejskim (European University Institute) we Florencji; bada dzieje Żydów w Rosji, ZSRS i na Ukrainie w XIX i XX wieku.

Delphine Bechtel

Filolog (germanistka), doktor habilitowany, wykładowczyni Uniwersytetu Paryskiego – Sorbony (Université Paris‑ Sorbonne), na wydziale studiów niemieckich i środkowoeuropejskich (UFR d’Études Germaniques / Europe centrale), dyrektor Centrum Środkowoeuropejskich Badań Interdyscyplinarnych (Centre Interdisciplinaire de Recherches Centre‑Européennes) w Paryżu.

Taras Kuryło

Historyk, absolwent Uniwersytetu im. Iwana Franki (Львівський національний університет імені Івана Франка – Lwiwśkyj nacionalnyj uniwersytet im. Iwana Franka) we Lwowie, wykładowca historii na Uniwersytecie Alberty (University of Alberta) w Edmonton (Kanada), autor prac z zakresu dziejów ukraińskiego nacjonalizmu.

Andrzej Zapałowski

Absolwent historii i prawa, doktoryzował się z nauk wojskowych w specjalności bezpieczeństwo państwa. Były poseł na Sejm RP i do Parlamentu Europejskiego. Był wiceprzewodniczącym delegacji Parlamentu Europejskiego ds. Ukrainy. Obecnie pracuje jako adiunkt na Uniwersytecie Rzeszowskim i w Wyższej Szkole Prawa i Administracji w Rzeszowie. Prezes Oddziału Rzeszowskiego Polskiego Towarzystwa Geopolitycznego. Autor kilku książek i ponad stu artykułów naukowych i popularnonaukowych na temat stosunków polsko-ukraińskich.

References

Downloads

Look inside
75 Purchase (The lowest price over the last 30 days: 75 PLN) (75 PLN)

Published

17 August 2015

Categories

Copyright (c) 2015 Andrzej A. Zięba + et al.

Details about the available publication format: (The lowest price over the last 30 days: 75 PLN)

(The lowest price over the last 30 days: 75 PLN)

ISBN-13 (15)

978-83-7638-682-9

How to Cite

Zięba, Andrzej A., ed. 2015. OUN, UPA I zagłada Żydów. Poland: Księgarnia Akademicka Publishing. https://doi.org/10.12797/9788376386829.