Laskowa: Dzieje wsi i gminy do 1989 roku

Authors

Zdzisław Noga (ed)
University of the National Education Commission, Krakow
https://orcid.org/0000-0003-0061-1808

Synopsis

LASKOWA: THE HISTORY OF THE VILLAGE AND MUNICIPALITY UP TO 1989

The book is a collaborative monographic study on the history and art of the villages currently comprising the Laskowa municipality in southern Poland, nestled along the Łososina River in the Beskid Wyspowy range, between Bochnia and Nowy Sącz. The volume opens with an overview of the natural environment by Józef Żychowski, who, aside from engaging with the relevant literature, has also incorporated findings from his own fieldwork. The part devoted to history has above all a solid, source-based foundation. The authors have used a variety of sources, in view of the area’s diversity in terms of ownership. In the Old Polish period, only Laskowa and Wola Laskowska were the property of the nobility, whereas the remaining villages, Jaworzna, Kamionka Mała, Kobyłczyna, Krosna, Laskowa, Sechna, Strzeszyce, Ujanowice, and Żmiąca, were part of a vast estate belonging to the convent of the Order of Saint Clare in Stary Sącz, constituting merely a fraction of it. Jacek Laberschek’s comprehensive overview of the history of the villages in the Middle Ages draws especially on documents found in diplomatic codices and scarce manuscript sources. The primary source material regarding most villages is available in the enormous Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu [Historical-Geographic Dictionary of the Kraków Voivodeship in the Middle Ages], co-edited by the late author of the chapter himself.

Chapters

Author Biographies

Zdzisław Noga, University of the National Education Commission, Krakow

(ur. 1961) – prof. dr hab. Kierownik Katedry Archiwistyki i Nauk Pomocniczych Historii w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, Dyrektor Centrum Badań Regionalistycznych w tymże Uniwersytecie, członek Międzynarodowej Komisji Historii Miast i wielu innych instytucji naukowych. Redaktor serii Biblioteka Krakowska i współredaktor „Rocznika Krakowskiego”. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół historii Krakowa i dziejów miast w okresie przedrozbiorowym, historii lokalnej i regionalnej, genealogii, historii osadnictwa, geografii i kartografii historycznej. Wydawca atlasów historycznych miast małopolskich i współwydawca pierwszego zdjęcia józefińskiego Galicji, czyli tzw. mapy Miega. (Galicja na austriackiej mapie topograficznej 1779-1783, t. 1-15, Kraków–Warszawa 2012-2022).

Józef Żychowski, University of the National Education Commission, Krakow

(ur. 1954) – dr hab., prof. uczelni w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Doktorat uzyskał w Wyższej Szkole Pedagogicznej, a habilitację na Uniwersytecie Jagiellońskim z dziedziny nauk o ziemi na podstawie rozprawy Wpływ masowych grobów z I i II wojny światowej na środowisko przyrodnicze. Specjalizuje się w geografii fizycznej, hydrologii i ochronie środowiska. W świecie znany jest jako prekursor badań nad wpływem masowych grobów na środowisko w zakresie zawartości jonów i bakterii w wodach podziemnych oraz jakości podłoża. Jego nowatorskim badaniem było określenie w wodach podziemnych związków organiczno-mineralnych oraz wybranych aminokwasów. Wyniki tych badań ułatwiają poszukiwania miejsc pochówków oraz wskazują na warunki środowiska, które sprzyjają lokalizacji cmentarzy. J. Żychowski ustalił zależność pomiędzy jakościowymi cechami środowiska a zawartością wyżej wymienionych związków w podłożu, z uwzględnieniem wybranych pierwiastków chemicznych, które wchodzą w nowe reakcje. Poza tym na podstawie własnych pomiarów limnigraficznych wskazał, że charakter opadu decyduje o jego transformacji w odpływ. Podczas opadów nawalnych (burzowych) w zlewni o większym zalesieniu wykazał wyższe wezbrania i krótsze czasy koncentracji fal powodziowych, w przeciwieństwie do opadów o małym natężeniu lub dużych rozlewnych. Ustalił, że przyczyną wzmożonej erozji wgłębnej może być również wzrost zalesienia. Wraz z dr. Grzegorzem Kawką zaproponował nowy układ pomiarowy zliczania powierzchni barwnych plam (Patent PRL, Opis nr 193379). Konstruuje różne wskaźniki w celu ilościowej charakterystyki środowiska i oceny jego zmienności w zlewni. Wyniki prac publikował w prestiżowych czasopismach („Catena”, „Environmental Earth Sciences”, „Journal of Water and Health”, „Minerals” oraz „Procedia – Social and Behavioral Sciences”). W latach 2015-2020 przewodniczący Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Geograficznego.

Konrad Meus, University of the National Education Commission, Krakow

(ur. 1981) – dr hab., prof. uczelni, zatrudniony w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Zastępca Dyrektora Centrum Badań Regionalistycznych w tymże Uniwersytecie. Członek zarządu Krakowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego, gdzie odpowiada m.in. za działalność regionalistyczną. Członek Komisji do badań Historii Niemców w Polsce (od 2022). Redaktor serii wydawniczej „Książnica Zatorska” i „Rocznika Spytkowickiego”, członek kolegium redakcyjnego czasopisma „Wadoviana. Przegląd historyczno-kulturalny”. Autor i współautor kilku monografii i kilkudziesięciu artykułów z zakresu historii Galicji oraz dawnego pogranicza rosyjsko-austriackiego, w tym przede wszystkim dziejów społeczno-gospodarczych miast galicyjskich. Jego książka Wadowice 1772-1914. Studium przypadku miasta galicyjskiego znalazła się w gronie najlepszych książek historycznych w roku 2014.

Przemysław Bukowiec

(ur. 1987) – historyk, regionalista, nauczyciel historii oraz geografii w Zespole Placówek Oświatowych w Słopnicach, przewodnik górski beskidzki. Od lat 90. XX wieku związany z Beskidem Wyspowym oraz Ziemią Limanowską. Absolwent Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie na kierunku historia (2011). Autor artykułów, broszur, przewodników popularyzujących historię wojny i okupacji na obszarze Beskidu Wyspowego, Beskidu Sądeckiego oraz Gorców. Pomysłodawca ścieżek historyczno-edukacyjnych 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK im. kpt. Juliana Krzewickiego w Słopnicach oraz w Tymbarku. Współzałożyciel Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych 1. Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej (2012). Autor projektu Izby Pamięci 1. Pułku Strzelców Podhalańskich AK w Słopnicach. Autor Szlaku Armii Krajowej na Ziemi Limanowskiej (2020) przy współpracy z Lokalną Organizacją Turystyczną Powiatu Limanowskiego, a także przewodnika oraz mapy turystycznej. Publikował w „Echu Limanowskim”, „Sądeczaninie Historia”, „Biuletynie Światowego Związku Żołnierzy AK”, „Almanachu Ziemi Limanowskiej”.

Krzysztof Kloc, University of the National Education Commission, Krakow

(ur. 1989) – dr hab., prof. uczelni, zatrudniony w Instytucie Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, sekretarz Komisji Biograficznej PAU. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się wokół historii irredenty polskiej XIX/XX w., dziejów obozu piłsudczykowskiego, historii środowiska „Kultury” oraz biografistyki. Laureat m.in. Konkursu Historycznego Ministra Spraw Zagranicznych na najlepszą publikację z zakresu historii polskiej dyplomacji (2018) oraz Nagrody Naukowej Prezesa Rady Ministrów (2018). Ostatnio wydał: Piłsudski. Studium fenomenu Komendanta (2021) i „Dobrze jest pomyśleć w takich czasach, co zrobiłby Piłsudski”. Listy Wacława Jędrzejewicza i Michała Sokolnickiego (2022).

Katarzyna Ceklarz, Podhalanska Panstwowa Wyzsza Szkola Zawodowa w Nowym Targu

dr etnologii, socjolog, starsza wykładowczyni w Podhalańskiej Państwowej Uczelni Zawodowej w Nowym Targu. Współzałożycielka oraz sekretarz Stowarzyszenia Kulturowy Gościniec. Członkini Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Autorka książek, m.in.: Sebastian Flizak. Ludoznawca i etnograf na tle swojej epoki (Kraków 2019); Monografii Muzeum im. Wł. Orkana w Rabce (Rabka-Zdrój 2010); podręcznika etnografii Babcyne korole. Z etnografii południowej Polski (Kraków 2012); Czary Góralskie. Magia Podtatrza i Beskidów Zachodnich (Zakopane 2014; z U. Janicką-Krzywdą) i wielu artykułów naukowych. Współautorka oraz współredaktorka publikacji monograficznych z cyklu „Kultura ludowa górali”. Redaktorka serii naukowej „Archiwum Etnograficzne” Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Obok działalności naukowej i popularyzatorskiej z pasją poświęca się turystyce – jest przewodnikiem beskidzkim i tatrzańskim, pilotem wycieczek oraz instruktorem narciarstwa. Jako ekspert współpracuje z wieloma instytucjami kultury i samorządami. Uhonorowana m.in. odznaką „Zasłużony dla kultury polskiej” oraz Nagrodą Województwa Małopolskiego im. prof. R. Reinfussa.

Bogusław Krasnowolski, Pontifical University of John Paul II in Kraków

(ur. 1943) – prof. Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie, wykładowca na Wydziale Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Krakowie, wiceprzewodniczący Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. Jako historyk sztuki i historyk jest autorem licznych publikacji o sztuce i kulturze Małopolski (m.in. książki: Stary Sącz – zarys historii rozwoju przestrzennego (współautorstwo); Lokacyjne układy urbanistyczne na obszarze Ziemi Krakowskiej w XIII i XIV wieku; Leksykon zabytków architektury Małopolski; Krakowski Kazimierz – historia i kultura; rozdziały o sztuce i zabytkach w monograficznych pracach zbiorowych o Starym i Nowym Sączu, Suchej Beskidzkiej, Radłowie, Łącku). Jest współautorem programowych założeń Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa oraz autorem opracowań z zakresu ochrony zabytków (m.in. książki: Wydział Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki ASP w Krakowie, geneza, historia, znaczenie dla ochrony dziedzictwa; Ochrona zabytków – historia, doktryny, systemy prawne).

Noga-Laskowa-Dzieje-wsi-i-gminy-do-1898-roku

Published

March 27, 2024

Categories